Äôi khi cách nhanh nhất và chắc chắn nhất để tham gia vào thị trưá»ng má»›i hoặc mở rá»™ng Ä‘áng kể trong má»™t thị trưá»ng hiện tại là mua chá»— cho bạn bằng các chiến lược mua lại, sáp nháºp hay liên doanh vá»›i các doanh nghiệp khác. Hãy xem ví dụ sau:
Má»™t nhà sản xuất ở Anh nháºn thấy má»™t số nước châu Á công nghiệp hóa là cÆ¡ há»™i để mở rá»™ng thị trưá»ng. Há» gá»i nhân viên sang Nháºt, Hàn Quốc và Trung Quốc để mở các văn phòng kinh doanh, nhưng tất cả Ä‘á»u quay trở vá» vá»›i hai bàn tay trắng. Thế là công ty cố thiết láºp các thá»a thuáºn phân phối và bán hàng vá»›i các công ty địa phương, nhưng những sáng kiến này cÅ©ng chẳng Ä‘em lại kết quả gì.
Cuối cùng, công ty quyết định phương pháp hiệu quả nhất là liên doanh vá»›i má»™t đối tác châu Á. Äối tác Ä‘ó hiểu rõ thị trưá»ng, có má»™t mạng lưới phân phối uy tín, và am hiểu các yêu cầu văn hóa để kinh doanh thành công trong thị trưá»ng mục tiêu này. Theo các Ä‘iá»u khoản liên doanh, công ty Anh này sẽ cung cấp 2/3 vốn và chuyển hàng đến nhà kho do các đối tác ở Hồng Kông làm chá»§. Äối tác châu Á cá»§a há» sẽ phân phối những hàng hóa này cùng sản phẩm cá»§a chính há», và chịu trách nhiệm bán sản phẩm cá»§a công ty Anh. Äổi lại, há» cÅ©ng sẽ chuyển má»™t số sản phẩm sản xuất ở châu Á cá»§a mình cho đối tác Anh để phân phối.
Liên doanh chỉ là má»™t trong nhiá»u phương pháp để gia nháºp thị trưá»ng. Má»—i bên Ä‘á»u Ä‘óng góp má»™t thứ gì Ä‘ó mà bên kia cần để kinh doanh, và má»—i bên Ä‘á»u nhằm mục Ä‘ích thu hút má»™t phần lợi ích. Liên doanh là cách thức giúp bạn tham gia má»™t thị trưá»ng không quen thuá»™c. Cách thức này cÅ©ng Ä‘em lại các cÆ¡ há»™i há»c há»i cho các bên hợp tác.
Má»™t phương pháp khác là mua lại má»™t công ty sản xuất má»™t sản phẩm hay phục vụ má»™t thị trưá»ng phù hợp vá»›i kế hoạch chiến lược cá»§a bạn. Fleet Bank Ä‘ã mở rá»™ng hoạt động cá»§a mình khắp vùng Äông Bắc nước Mỹ suốt tháºp niên 1990 và những năm chuyển giao sang thế ká»· má»›i thông qua má»™t chiến lược mua lại quyết liệt. Sau Ä‘ó, Fleet Bank Ä‘ã bị Bank of America mua lại vá»›i mục Ä‘ích tương tá»±. Ở má»™t lÄ©nh vá»±c khác, eBay mua lại nhà đấu giá Butterfield & Butterfield như má»™t phần trong chiến lược cá»§ng cố nhanh chóng càng nhiá»u “không gian” bán đấu giá càng tốt. Sau Ä‘ó há» mua Kruse International – má»™t công ty bán đấu giá sưu táºp ô tô hàng đầu – cÅ©ng vá»›i mục Ä‘ích mở rá»™ng quy mô hoạt động.
Mua lại có thể là con đưá»ng nhanh nhất để tiến đến mục tiêu nhưng thành công bằng cách này không chắc chắn. Trên thá»±c tế, hầu hết các cuá»™c nghiên cứu vá» vấn đỠmua lại Ä‘á»u cho thấy mức độ thất vá»ng là rất cao, nếu không muốn nói là thất bại hoàn toàn. Trong má»™t cuá»™c nghiên cứu cho cuốn sách Good to Great, tác giả Jim Collins Ä‘ã yêu cầu má»™t trong những cá»™ng sá»± cá»§a mình xác định vai trò cá»§a các vụ sáp nháºp và mua lại lá»›n trong việc tạo ra kết quả xuất sắc. Collins Ä‘ã phát biểu trên tá» Time: “… dù bạn có thể mua con đưá»ng phát triển cho mình, nhưng bạn không thể mua con đưá»ng tiến đến sá»± vÄ© đại”. Tệ hÆ¡n nữa: “Hai kẻ tầm thưá»ng lá»›n gia nháºp vá»›i nhau chẳng bao giá» trở thành má»™t công ty thịnh vượng”. Trong khi những công ty tầm thưá»ng không tiến bá»™ khi tìm kiếm sá»± thành đạt thông qua các hoạt động M&A(1), thì các công ty lá»›n nháºn thấy rằng những hoạt động M&A cá»§a há» Ä‘áp ứng ba tiêu chuẩn sau: (1) nhấn mạnh những gì công ty Ä‘ã làm tốt hÆ¡n tất cả các công ty khác; (2) đỠcao phương tiện kinh tế mạnh mẽ Ä‘ã tồn tại từ trước; và (3) phù hợp vá»›i niá»m Ä‘am mê chạy Ä‘ua cá»§a nhiá»u ngưá»i trong công ty”.
Chương này Ä‘ã trình bày các phương pháp thá»±c tế để gia nháºp thị trưá»ng. Bạn có thể chá»n má»™t phương pháp phù hợp vá»›i hoàn cảnh kinh doanh cá»§a bạn. Tuy nhiên, hãy tháºn trá»ng vì mức độ khả thi cá»§a chiến lược thưá»ng bị giá»›i hạn bởi má»™t số yếu tố kìm hãm. Chẳng hạn trong các ví dụ trên, Sony và Apple Ä‘ã tạo ra các thị trưá»ng má»›i thành công và lấp đầy những vùng chính chưa khai phá bằng các sản phẩm giàu trí tưởng tượng cá»§a há», nhưng không phải công ty nào cÅ©ng có được năng lá»±c sáng tạo, kiến thức vá» khách hàng, nguồn lá»±c tài chính và kỹ thuáºt để thá»±c hiện. Tương tá»± như váºy, chiến lược gia nháºp thị trưá»ng dá»±a trên liên doanh cho rằng bên khởi xướng phải có đặc Ä‘iểm hay sản phẩm đặc biệt để cung cấp cho đối tác liên doanh, nhưng không phải má»i công ty Ä‘á»u có Ä‘iá»u Ä‘ó.
Vì váºy, bên cạnh việc xem xét các bước tiến chiến lược, hãy nghÄ© thêm vá» khả năng chấp nháºn chúng. Äâu là yếu tố kìm hãm khả năng thá»±c hiện các bước tiến chiến lược cá»§a bạn? Cách nào giải tá»a sá»± kìm hãm Ä‘ó?
Tóm tắt
Việc giành được và đảm bảo má»™t vị trí đầu cầu cá»§a thị trưá»ng – tháºm chí là ở phân khúc thị trưá»ng giá thấp và lợi nhuáºn thấp – có thể đưa bạn vào vị trí thuáºn lợi để mở rá»™ng ra các phân khúc hấp dẫn và nhiá»u lợi nhuáºn hÆ¡n.
Khi các rào cản đối vá»›i việc gia nháºp thị trưá»ng quá khốc liệt, hãy tránh việc tấn công trá»±c tiếp. Thay vào Ä‘ó, hãy cố triển khai má»™t quy trình má»›i ưu việt hÆ¡n để làm những gì mà các đối thá»§ cạnh tranh vững mạnh Ä‘ang làm.
Theo David Yoffie và Mary Kwak, chiến lược Judo dá»±a trên ba nguyên tắc: di chuyển, giữ thế thăng bằng, và sá» dụng Ä‘òn bẩy. Má»—i nguyên tắc Ä‘á»u hữu ích khi cạnh tranh vá»›i các đối thá»§ mạnh hÆ¡n và lá»›n hÆ¡n.
Äể thành công, sá»± khác biệt cá»§a sản phẩm phải được khách hàng mục tiêu Ä‘ánh giá cao. Äể Ä‘em lại má»™t vị thế vững chắc, sản phẩm phải được bảo vệ bởi bằng sáng chế hoặc các phương pháp khiến các đối thá»§ không thể sao chép hoặc gặp khó khăn trong việc sao chép.
Mua lại doanh nghiệp và liên doanh là các bước tiến chiến lược khác để gia nháºp và mở rá»™ng thị trưá»ng. Nhưng hãy tháºn trá»ng vì các chiến lược Ä‘ó thưá»ng mang lại sá»± thất bại hay ná»—i thất vá»ng