Äể trở thành ná»n tảng cho má»™t chiến lược hiệu quả, má»™t năng lá»±c cốt lõi phải được khách hàng Ä‘ánh giá cao. Nhưng theo David Collis và Cynthia Montgomery, năng lá»±c cốt lõi còn phải vượt qua má»™t số thá» nghiệm sau Ä‘ây:
Không thể sao chép. Äừng cố đặt má»™t chiến lược lâu dài phụ thuá»™c vào má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó mà đối thá»§ cạnh tranh cá»§a bạn có thể sao chép nhanh chóng.
Lâu dài. Lâu dài là giá trị liên tục cá»§a năng lá»±c hay nguồn lá»±c. Má»™t số nhãn hiệu cá»§a Disney hay Coca Cola có giá trị lâu dài. Tuy nhiên, má»™t số công nghệ có giá trị thương mại chỉ trong vài năm, sau Ä‘ó chúng bị các công nghệ má»›i và tốt hÆ¡n tiêu diệt.
Khả năng phù hợp. Thá» nghiệm này xác định đối tượng nắm bắt giá trị được tạo ra bởi năng lá»±c hay má»™t nguồn lá»±c riêng cá»§a công ty. Trong má»™t số lÄ©nh vá»±c, phần lợi nhuáºn lá»›n nhất lại thuá»™c vá» những ngưá»i bán lẻ chứ không phải các công ty Ä‘ã phát triển và sản xuất ra sản phẩm Ä‘ó.
Bá»n vững. Nguồn lá»±c đặc biệt có thể bị thay thế hay lấn át không?
Ưu thế cạnh tranh. Năng lá»±c hay nguồn lá»±c đặc biệt cá»§a bạn có thá»±c sá»± giữ ưu thế so vá»›i năng lá»±c hay nguồn lá»±c cá»§a các đối thá»§ cạnh tranh? Như Collis và Montgomery cảnh báo: "Có lẽ sai lầm lá»›n nhất mà các nhà quản lý mắc phải khi Ä‘ánh giá các nguồn lá»±c cá»§a công ty là không Ä‘ánh giá chúng trong mối tương quan vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh". Vì thế hãy luôn Ä‘ánh giá Ä‘iểm mạnh cá»§a bạn dá»±a trên Ä‘iểm tốt nhất mà đối thá»§ cá»§a bạn có.
Má»™t năng lá»±c chỉ tháºt sá»± có ý nghÄ©a trong bối cảnh cá»§a nó. Xem phần “Năng lá»±c riêng cá»§a công ty có phải là ná»n tảng tốt cho má»™t chiến lược hiệu quả?” để hình dung rõ hÆ¡n việc Ä‘ánh giá các năng lá»±c cốt lõi.
Sau Ä‘ây là ví dụ vá» má»™t phương pháp mà bạn có thể sá» dụng để Ä‘ánh giá má»™t cách hệ thống Ä‘iểm mạnh vá» năng lá»±c cốt lõi cá»§a bạn so vá»›i cá»§a đối thá»§ cạnh tranh. Công ty được giả định trong ví dụ này là Gizmo Products, Inc., má»™t công ty chuyên thiết kế và sản xuất thiết bị gia dụng. Công ty Ä‘ã so sánh năng lá»±c cá»§a mình trong các lÄ©nh vá»±c quan trá»ng vá»›i Công ty X và Công ty Y – cả hai Ä‘á»u là những đối thá»§ cạnh tranh chính (bảng 2-1). Cần lưu ý rằng các lÄ©nh vá»±c cạnh tranh chính và phụ cần được xác định.
Việc Ä‘ánh giá như được trình bày trong bảng này có thể giúp các nhà quản lý và Ä‘iá»u hành xác định những Ä‘iểm mạnh và Ä‘iểm yếu trong các lÄ©nh vá»±c quan trá»ng nhất. Những mức Ä‘ánh giá này thưá»ng có được thông qua biện pháp tư duy sáng tạo giữa các nhân viên trong công ty. Nhưng quan Ä‘iểm cá»§a các nhân viên có thể thiếu khách quan và không hoàn chỉnh vá» mặt kiến thức. Vì thế, nếu bạn chấp nháºn phương pháp này, hãy nhá»› tổng hợp thêm ý kiến cá»§a những nhà phân phối, những ngưá»i Ä‘ã từng làm ở công ty đối thá»§, và các nhà tư vấn hiểu rõ lÄ©nh vá»±c bạn Ä‘ang kinh doanh. Hãy táºn dụng bất kỳ dữ liệu Ä‘iá»u tra nào có được từ việc nghiên cứu thị trưá»ng cá»§a bạn vá» khách hàng và nhà phân phối. Những gì bạn cần là má»™t Ä‘ánh giá trung thá»±c vá» Ä‘iểm mạnh và Ä‘iểm yếu cá»§a công ty bạn so vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh chính.
Phương pháp Ä‘ánh giá này khác vá»›i biện pháp láºp Ä‘iểm chuẩn truyá»n thống ở chá»— nó nghiên cứu nhiá»u khía cạnh chính trong năng lá»±c công ty. Và cÅ©ng giống như việc láºp Ä‘iểm chuẩn, phương pháp này cÅ©ng có má»™t Ä‘iểm yếu: nó chỉ Ä‘em lại sá»± hình dung vá» vị thế cá»§a các công ty khác nhau trong má»™t thá»i Ä‘iểm, trong khi đưá»ng Ä‘i cá»§a năng lá»±c lại là những gì có ý nghÄ©a trong tương lai. Ví dụ, trong bảng 2-1, Gizmo có vẻ mạnh hÆ¡n Công ty B vá» khả năng linh hoạt trong sản xuất – má»™t năng lá»±c chính. Vá» khía cạnh này, Gizmo đạt được 4 Ä‘iểm, còn Công ty B chỉ có 3 Ä‘iểm. Tuy nhiên, Gizmo có thể mất thế mạnh tương đối trong lÄ©nh vá»±c này trong khi Công ty B có khả năng phát triển nhanh chóng từ năm này qua năm khác. Như váºy, vào năm tá»›i, Gizmo có thể mất vị trí dẫn đầu vá» năng lá»±c sản xuất linh hoạt. Vì thế chúng ta tìm hiểu sâu hÆ¡n vá» việc Ä‘ánh giá vá»›i diá»…n tiến cá»§a năng lá»±c trong bảng 2-2. Bảng này cho thấy Gizmo Ä‘ang suy tàn, công ty A giáºm chân tại chá»—, còn công ty B Ä‘ang phát triển năng lá»±c sản xuất linh hoạt cá»§a mình.