Phân tích yếu tố bên ngoài

Học giả Michael Porter Ä‘ã nhận định: “Bản chất chính yếu của việc hình thành chiến lược cạnh tranh là gắn kết công ty vào môi trường của nó”. Môi trường của mọi công ty đều có khách hàng (khách hàng hiện tại và tiềm năng), đối thủ cạnh tranh (đối thủ hiện tại và tÆ°Æ¡ng lai), nhà cung ứng, và những nhà làm luật.

Tất cả những đối tượng này đều tác Ä‘á»™ng đến tiềm năng lợi nhuận của công ty. Má»—i đối tượng đều có những yêu cầu về chất lượng, tính năng và tiện ích của sản phẩm hay dịch vụ. Có bao nhiêu yêu cầu trong số này không được Ä‘áp ứng?

 

Công nghệ là má»™t phần của môi trường cạnh tranh, và công nghệ luôn luôn thay đổi. Liệu có Ä‘iều gì Ä‘ang phát triển trong thế giá»›i công nghệ có thể làm thay đổi môi trường cạnh tranh, chẳng hạn làm sản phẩm của những công ty Ä‘i đầu trở nên lá»—i thời?

Sản phẩm thay thế là má»™t yếu tố Ä‘e dọa khác ở môi trường bên ngoài. Ví dụ, vào đầu thập niên 1980, phần mềm xá»­ lý văn bản dành cho máy tính cá nhân là sản phẩm thay thế cho máy Ä‘ánh chữ. Tốc Ä‘á»™ của sá»± thay đổi nhanh đến ná»—i chỉ trong vòng 10 năm, hầu hết các máy Ä‘ánh chữ Ä‘ã bị thay thế. TÆ°Æ¡ng tá»±, ngày nay Ä‘iện thoại di Ä‘á»™ng có tính năng chụp ảnh kỹ thuật số Ä‘ang dần thay thế cho máy ảnh và phim. Vậy sản phẩm của công ty bạn có khả năng bị thay thế không? Nếu có, Ä‘ó là gì? Liệu công ty bạn có sản phẩm nào có tiềm năng thay thế trong các thị trường khác không?

Bảng phân tích các yếu tố bên ngoài trong hình 1-1 giúp nhà chiến lược khám phá và hiểu được các mối Ä‘e dọa và cÆ¡ há»™i, nhờ Ä‘ó giúp họ nghÄ© ra các phÆ°Æ¡ng án chiến lược hiệu quả cho công ty. Sau Ä‘ây là phÆ°Æ¡ng pháp “năm Ä‘á»™ng lá»±c” của Michael Porter để phân tích sá»± cạnh tranh – má»™t lý thuyết có giá trị cho các nhà kinh doanh trong hÆ¡n 25 năm qua.

Các xu hÆ°á»›ng về phong cách làm việc và lối sống

Cho dù lÄ©nh vá»±c kinh doanh của bạn là gì Ä‘i nữa, thì các xu hÆ°á»›ng về phong cách làm việc và lối sống đều ảnh hưởng đến tÆ°Æ¡ng lai của bạn. Hãy xem tình huống sau: Theo IDC – má»™t hãng nghiên cứu tÆ° nhân – thì số nhân viên Mỹ làm việc ngoài văn phòng tăng lên 40% năm 2004 và có thể tăng tá»›i 66% vào cuối năm 2006. Tùy thuá»™c vào lÄ©nh vá»±c kinh doanh của bạn, số liệu thống kê sÆ¡ bá»™ có thể gợi nên má»™t số vấn đề sau:

Hàng triệu nhân viên này sẽ di chuyển bằng phÆ°Æ¡ng tiện nào?

Buổi tối họ sẽ ở Ä‘âu và địa Ä‘iểm đặc biệt nào sẽ làm cho những buổi Ä‘i chÆ¡i tối trở nên dá»… chịu hÆ¡n?

Họ sẽ giữ liên lạc nhÆ° thế nào vá»›i gia Ä‘ình, đồng nghiệp và khách hàng của họ trong thời gian Ä‘i công tác?

Có thể làm gì để giảm chi phí do di chuyển quá nhiều?

Có thể làm gì để chuyển thời gian lãng phí do việc di chuyển thành thời gian có ích?

Đây là những loại câu hỏi mà các nhà Ä‘iều hành trong ngành du lịch, nhà hàng, khách sạn, viá»…n thông… nên tìm câu trả lời. Những câu trả lời này sẽ bá»™c lá»™ mối Ä‘e dọa cho người này cÅ©ng nhÆ° cÆ¡ há»™i cho người khác. Chẳng hạn, dá»± báo của IDC về việc Ä‘i công tác ngày càng tăng là tin tốt lành cho ngành hàng không và khách sạn vì họ phục vụ cho phân khúc đối tượng khách hàng này. Đây cÅ©ng là cÆ¡ há»™i cho những công ty cung cấp các dịch vụ thay thế hiệu quả cho việc Ä‘i công tác, nhÆ° web, dịch vụ há»™i thảo qua video. Tại sao phải tiêu cả đống tiền và lãng phí thời gian quý giá để bay Ä‘i dá»± họp trong khi có thể gặp nhau qua mạng hoặc qua video? NhÆ°ng sá»± thành công của các dịch vụ thay thế này lại là mối Ä‘e dọa trá»±c tiếp cho ngành hàng không và khách sạn.

Tình trạng Ä‘i công tác ngày càng tăng chỉ là má»™t trong nhiều thay đổi về phong cách làm việc và lối sống hiện nay. Má»—i thay đổi lại tượng trÆ°ng cho má»™t sá»± kết hợp nào Ä‘ó giữa mối Ä‘e dọa và cÆ¡ há»™i cho các công ty thuá»™c nhiều lÄ©nh vá»±c. Hãy xem những ví dụ sau:

Ngày càng nhiều người làm việc tại nhà. Những người này phụ thuá»™c nhiều vào hệ thống viá»…n thông, máy tính cá nhân và mạng Internet. Còn cấp quản lý của họ thì không biết làm sao để giám sát các nhân viên này. Tình hình này sẽ ảnh hưởng đến công ty của bạn nhÆ° thế nào hoặc sẽ mang đến cÆ¡ há»™i nào cho những lÄ©nh vá»±c kinh doanh má»›i?

Internet Ä‘ã giúp cho việc mua sắm, nghiên cứu, di chuyển và quản lý tiền bạc được nhanh chóng và tiện lợi hÆ¡n. Điều này sẽ giết chết công ty hiện tại của bạn hay mở ra những cÆ¡ há»™i má»›i để phục vụ khách hàng thu lợi nhuận nhiều hÆ¡n?

Mỹ Ä‘ã tuyên bố béo phì là má»™t căn bệnh quốc gia, và tá»· lệ người béo phì ở các nÆ°á»›c thuá»™c khối Liên hiệp châu Âu cÅ©ng ngày càng có chiều hÆ°á»›ng gia tăng. Tuyên bố này báo trÆ°á»›c Ä‘iều gì cho các công ty thá»±c phẩm, hệ thống nhà hàng, phòng khám bệnh và các chuyên gia dinh dưỡng?

Giá nhà bùng nổ dọc bờ Đông và Tây nÆ°á»›c Mỹ khiến cho việc sở hữu nhà của má»™t bá»™ phận lá»›n dân cÆ° ngày càng trở nên khó khăn. Điều này có ý nghÄ©a gì đối vá»›i những nhà xây dá»±ng, nhà cung cấp nguyên vật liệu, và các công ty tài chính cung cấp dịch vụ thế chấp? Có cÆ¡ há»™i nào để người dân xây nhà hoặc mua má»™t căn há»™ trong khả năng chi trả không?

Dân số ở các nÆ°á»›c châu Âu và Nhật Bản Ä‘ang già Ä‘i, và tá»· lệ sinh sản ở những nÆ°á»›c này ngày càng giảm. Điều này có tác Ä‘á»™ng đến hệ thống y tế, chính sách nhà ở cho người cao tuổi và thị trường lao Ä‘á»™ng. Sá»± căng thẳng về các dịch vụ xã há»™i và hệ thống lÆ°Æ¡ng hÆ°u là Ä‘iều không thể tránh khỏi. Biến chuyển này là mối Ä‘e dọa cho má»™t số công ty nhÆ°ng cÅ©ng là cÆ¡ há»™i lá»›n cho những công ty khác.

Đây chỉ là vài bÆ°á»›c phát triển làm thay đổi thế giá»›i chúng ta. Má»—i má»™t thay đổi đều thúc đẩy công ty xác lập lại chiến lược. Vì thế hãy nắm bắt kịp thời thông tin từ các tổ chức Ä‘iều tra, nghiên cứu và các cÆ¡ quan chính phủ. Hãy tá»± nghiên cứu các xu hÆ°á»›ng có thể ảnh hưởng đến công ty của bạn và hình thành cÆ¡ sở cho má»™t chiến lược má»›i. Hãy mở rá»™ng tầm quan sát và đặc biệt chú ý đến bất kỳ lÄ©nh vá»±c nào Ä‘ang diá»…n ra sá»± thay đổi quan trọng. Đôi khi những thay đổi ảnh hưởng đến bạn nhiều nhất lại không xuất phát từ lÄ©nh vá»±c bạn Ä‘ang kinh doanh.