Papa John’s, Dell và Microsoft… là má»™t vài cái tên trong số muôn vàn công ty khởi sá»± kinh doanh vá»›i số vốn ít á»i và chỉ do má»™t cá nhân Ä‘iá»u hành. Tuy nhiên, Ä‘iểm khác biệt duy nhất ở Ä‘ây khiến cho Papa John’s, Dell và Microsoft vượt lên khá»i ngưỡng “nhá»” Ä‘ó là những ngưá»i đứng đầu từ chối việc nhìn nháºn và hành động như má»™t “chú lùn”, ngay cả khi thá»±c tế há» là như váºy. Câu há»i thưá»ng xuyên được đặt ra tại các buổi bàn bạc, há»™i thảo kinh doanh là:“Äâu là những quy tắc cá»§a các công ty nhá»?”. Câu trả lá»i là: Không có bất kỳ quy tắc nào.
Mặc dù váºy, Ä‘ây không phải là má»™t câu há»i vô nghÄ©a. Trên thị trưá»ng hiện nay có hàng trăm triệu công ty nhá» Ä‘ang hoạt động trong các lÄ©nh vá»±c khác nhau. Và có thể phần lá»›n trong số há» mãi mãi vẫn sẽ là công ty nhá».
Äây là má»™t vấn đỠtâm lý: nếu bạn luôn nghÄ© rằng công ty bạn là công ty nhỠđể rồi chỉ tìm kiếm các ý tưởng và phương pháp phát triển dành cho công ty nhá», thì cho đến bao giá» bạn cÅ©ng chỉ là má»™t công ty nhá» cùng vá»›i những hoạt động kinh doanh hầu như không sinh lá»i.
Bạn hãy vượt qua rào cản, hãy nghÄ© rằng công ty bạn lúc này là má»™t công ty còn non trẻ, má»›i khởi sá»± và có thể nhá» bé, nhưng đến má»™t ngày không xa, công ty chắc chắn sẽ trở thành doanh nghiệp lá»›n.
Bill Gates
Má»i táºp Ä‘oàn hùng mạnh nhất trên thế giá»›i Ä‘á»u phải khởi đầu từ những hoạt động kinh doanh nhá». Sau khi kết thúc năm thứ nhất đại há»c, cáºu sinh viên Bill Gates Ä‘ã từ bá» “giấc mÆ¡ Harvard” để tá»›i Albuquerque viết chương trình phần má»m cho chiếc máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giá»›i, MITS Altair 8800.
Äã có lúc IBM đỠnghị mức giá 2 triệu USD để Gates viết chương trình cho chiếc PC cá»§a IBM. Nếu lúc Ä‘ó Bill Gates chỉ xem bản thân như ngưá»i Ä‘iá»u hành má»™t công ty nhá», có lẽ Gates Ä‘ã sung sướng Ä‘ón nháºn khoản tiá»n 2 triệu USD khổng lồ và ngày nay, Bill Gates không bao giá» có thể trở thành ngưá»i dẫn đầu trong danh sách những tá»· phú nhất thế giá»›i vá»›i tài sản lên tá»›i 50 tá»· USD. Bạn nghÄ© sẽ có bao nhiêu công ty nhá» trong số hàng trăm triệu công ty ngày nay sẵn sàng Ä‘ón nháºn 2 triệu USD? Có thể là rất nhiá»u.
Chiến đấu vá»›i công ty 6,6 tá»· USD
Michael Dell cÅ©ng rá»i trưá»ng đại há»c Texas sau năm thứ hai để thành láºp má»™t công ty máy tính cá nhân cá»§a riêng mình – má»™t ý tưởng nảy sinh trong đầu khi Dell còn Ä‘ang ngái ngá»§. Và Dell giá» Ä‘ây Ä‘ã trở thành đối thá»§ cạnh tranh lá»›n nhất cá»§a công ty nào? Chính là “ngưá»i khổng lồ” vá» phần cứng máy tính: IBM.
Hãng Dell Computer khởi sá»± vào năm 1984. Vào thá»i Ä‘iểm Ä‘ó, IBM Ä‘ã là má»™t tượng Ä‘ài sừng sững trong thế giá»›i kinh doanh vá»›i doanh thu hàng năm lên tá»›i 6,6 tá»· USD và là công ty lá»›n nhất thế giá»›i. Theo nháºn xét cá»§a Tạp chí Fortune, IBM là miếng bánh hấp dẫn nhất nước Mỹ cho các nhà đầu tư thá»i bấy giá».
Hiện nay, Dell Ä‘ã được công nháºn là hãng sản xuất máy tính cá nhân lá»›n nhất thế giá»›i, trong khi IBM buá»™c phải chia tay vá»›i thị trưá»ng máy tính cá nhân sau khi thua lá»— hàng tá»· USD.
Tránh những quy tắc đặc biệt
Má»™t sinh viên năm thứ hai Äại há»c Texas làm thế nào để đương đầu vá»›i má»™t công ty quyá»n lá»±c nhất thế giá»›i? Vào năm 1984, IBM kiểm soát 50% thị trưá»ng máy tính cá nhân toàn cầu, chưa kể tất cả các đối thá»§ cạnh tranh lá»›n cá»§a IBM Ä‘á»u được dãn mác “nhân bản”, bởi vì há» Ä‘á»u bán các sản phẩm Windows/Intel như nhau.
Nếu Michael Dell Ä‘ã từng Ä‘á»c cuốn sách “Những quy tắc đặc biệt dành cho doanh nghiệp nhá»” (Special Rules for a Small Business), chắc là ông Ä‘ã từ bá» ngay kế hoạch sản xuất máy tính cá nhân để gia nháºp thị trưá»ng thá»±c phẩm, ăn uống. Dell có lẽ không biết đến lá»i khuyên trong cuốn sách: “Trở thành má»™t đối tác nháºn nhượng quyá»n kinh doanh cá»§a hãng kem Baskin-Robbins có lẽ tốt hÆ¡n nhiá»u so vá»›i việc gia nháºp liên minh IBM”.
Phần lá»›n các chá»§ doanh nghiệp thành công Ä‘á»u có hai đức tính khiến há» trở nên khác biệt so vá»›i các doanh nhân bình thưá»ng khác: Thứ nhất, há» hoàn toàn không e ngại bất cứ Ä‘iá»u gì; thứ hai, há» suy nghÄ© rất kỹ lưỡng và có trá»ng tâm.
Duy trì trá»ng tâm
Trước sức hấp dẫn cá»§a thị trưá»ng, bất kỳ má»™t doanh nhân nào cÅ©ng Ä‘á»u muốn gia nháºp thị trưá»ng máy tính cá nhân. Tuy nhiên, Gates chỉ duy trì trá»ng tâm kinh doanh vào các phần má»m, tháºm chí cả khi ông phải hứng chịu không ít nghi ngá» từ phía khách hàng vá» mức độ bảo máºt cá»§a các phần má»m Ä‘ó.
Michael Dell cÅ©ng suy nghÄ© và hành động rất có trá»ng tâm. Thông thưá»ng, má»™t công ty muốn tăng doanh số bán hàng sẽ bán sản phẩm qua tất cả các kênh phân phối. Michael Dell lại không làm như váºy, mà ông chỉ táºp trung vào việc bán máy tính cá nhân qua Ä‘iện thoại. Và Dell không cố gắng hướng đến tất cả các loại khách hàng, ông chỉ táºp trung khai thác thị trưá»ng doanh nghiệp.
Việc duy trì trá»ng tâm kinh doanh Ä‘ã Ä‘em lại cho Dell những thành tá»±u to lá»›n. Dell Ä‘ã kiên định và ông Ä‘ã biến chiến lược cá»§a mình thành hiện thá»±c: má»™t sản phẩm là máy tính cá nhân, má»™t thị trưá»ng là thị trưá»ng doanh nghiệp, má»™t kênh phân phối là phân phối trá»±c tiếp qua Ä‘iện thoại. Trong tháºp niên 1990, Dell Computer là công ty có tốc độ tăng trưởng ngoạn mục nhất trong danh sách Standard & Poor’s 500.
Chỉ táºp trung vào bánh pizza
John Schnatter chưa bao giá» có mặt trong giảng đưá»ng đại há»c. Ông khởi sá»± vá»›i má»™t cá»a hàng thức ăn nhanh tại quán rượu cá»§a ngưá»i cha ở Indiana. Thá»±c đơn từ lúc Ä‘ó đến nay vẫn là: Bánh mì kẹp thịt bò pho-mát, bánh mì kẹp hải sản, nấm chiên, rau trá»™n và pizza.
Liệu John Schnatter (được biết đến vá»›i cái tên Papa John) có trở nên nổi tiếng, nếu ông bổ sung thêm nhiá»u món vào thá»±c đơn cá»§a cá»a hàng? Câu trả lá»i chắc chắn là không. Ông chỉ táºp trung vào bánh pizza.
Papa John Ä‘ã trở thành dây chuyá»n cung cấp bánh pizza lá»›n thứ ba tại Mỹ (sau Pizza Hut và Domino) vá»›i doanh thu năm 2005 lên đến 969 triệu USD.
Trong má»i lÄ©nh vá»±c kinh doanh, má»i ngành công nghiệp, má»i thành phố, bạn sẽ thấy các công ty nhá» ngày nay luôn khát khao tăng trưởng, nhưng chiến lược cá»§a há» Ä‘á»u như nhau. Há» theo Ä‘uổi lối tư duy kinh doanh cháºt hẹp theo kiểu “Ai, Cái gì, Tại sao, Khi nào, Ở Ä‘âu và Như thế nào?”.
– Chúng ta có thể bán hàng cho ai?
– Chúng ta có thể bổ sung thêm gì vào danh sách sản phẩm?
– Tại sao chúng ta không thể mở rá»™ng các hoạt động kinh doanh?
– Khi nào thì chúng ta có thể mở rá»™ng danh mục sản phẩm/dịch vụ?
– Chúng ta có thể phân phối sản phẩm/dịch vụ ở Ä‘âu?
– Chúng ta phải thu hút thêm sá»± quan tâm cá»§a khách hàng tá»›i sản phẩm/dịch vụ Ä‘ang cung cấp như thế nào?
Hãng 1-800-GotJunk
Hầu như tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u làm tất cả má»i việc – thương mại và công nghiệp, xa và gần, nhá» và lá»›n, Ä‘óng gói và không Ä‘óng gói.
Khi má»›i 19 tuổi, Brian Scudamore có lần nhìn thấy má»™t chiếc xe tải chở rác Ä‘i ra từ má»™t cá»a hàng cá»§a McDonald, thế là ông nảy ra ý tưởng thành láºp công ty 1-800-GotJunk, chuyên váºn chuyển phế liệu. Từ số vốn 700 USD, ngày nay, 1-800-GotJunk Ä‘ã có trên 150 đại lý nhượng quyá»n kinh doanh vá»›i khoảng 75 triệu USD doanh thu hàng năm. Thay vì váºn chuyển má»i thứ, Brian Scudamore Ä‘ã có má»™t gia tài khổng lồ nhá» váºn chuyển duy nhất má»™t thứ: phế liệu.
Äối vá»›i hàng triệu công ty nhá» trên thị trưá»ng, chúng ta có 2 quy tắc…
Má»™t câu há»i khác cÅ©ng thưá»ng xuyên được đặt ra tại các buổi bàn luáºn, há»™i thảo kinh doanh là: “Tại sao bạn không váºn dụng kinh nghiệm thành công cá»§a các công ty nhá»?”. Äây là Ä‘iá»u rất nên làm, bởi công ty nhá» nào tuân thá»§ Ä‘úng các quy tắc Ä‘á»u trở thành các công ty lá»›n.
Quy tắc thứ nhất: Suy nghÄ© lá»›n. Nếu bạn là má»™t công ty nhá» và muốn mãi vẫn là má»™t công ty nhá», hãy suy nghÄ© nhá». Nếu bạn là má»™t công ty nhá» và muốn trở thành má»™t công ty lá»›n, hãy suy nghÄ© lá»›n.
Quy tắc thứ hai: Tuân thá»§ các luáºt lệ tiếp thị. Nếu bạn là má»™t công ty nhá», bạn sẽ không thể quảng bá sản phẩm/dịch vụ tá»›i má»i góc gách cá»§a thị trưá»ng, trừ khi bạn làm Ä‘úng theo các luáºt lệ cá»§a hoạt động tiếp thị. Nếu bạn là má»™t công ty lá»›n vá»›i những nguồn lá»±c kinh doanh dồi dào, bạn có thể sẽ thưá»ng xuyên vi phạm và quên các luáºt lệ Ä‘ó.
Không phải tất cả má»i công ty nhá» Ä‘á»u có thể “chuyển đổi” thành các công ty lá»›n, nhưng huyá»n thoại quảng cáo Leo Burnett luôn cho rằng Ä‘iá»u này sẽ trở thành hiện thá»±c, má»™t khi bạn có những suy nghÄ© lá»›n lao. “Khi bạn vươn lên để hái các ngôi sao trên trá»i, có thể bạn không lấy được má»™t ngôi sao nào, song thứ bạn có được sẽ không phải là má»™t nắm bùn”, Leo Burnett nói.