Bí quyết tự lãnh đạo

Má»›i Ä‘ây, Giáo sÆ° Sherie Olmstead, đến từ Học viện UBI, Bỉ, lần đầu tiên có mặt ở TP.HCM, Ä‘ã trao đổi về khả năng tá»± lãnh đạo và những bí quyết để rèn luyện khả năng này vá»›i má»™t số doanh nhân trẻ.

Má»—i người trong chúng ta đều là nhà lãnh đạo, theo bà Sherie Olmstead. Thật vậy, bạn có thể Ä‘ang lãnh đạo má»™t doanh nghiệp, hoặc chỉ lãnh đạo gia Ä‘ình hay thậm chí chỉ lãnh đạo bản thân mình. Dù ở vị trí nào, yêu cầu đặt ra vá»›i má»™t nhà lãnh đạo là khả năng tá»± lãnh đạo. Và Ä‘iều quan trọng là mọi người đều có khả năng này nhÆ°ng để phát huy hiệu quả của nó thì không phải ai cÅ©ng làm được.

Vá»›i má»™t cái danh thiếp và má»™t cây kéo, bạn có nghÄ© là mình có thể cắt được má»™t cái lá»— đủ rá»™ng để tròng qua được đầu mình? Phần lá»›n câu trả lời đều cho là “không thể”.

 

NhÆ°ng chỉ trong vài phút, bà Sherie Olmstead Ä‘ã biến tấm danh thiếp thành má»™t cái vòng giấy vừa vá»›i cỡ đầu của má»™t anh bạn doanh nhân trẻ. NhÆ° vậy vấn đề ở Ä‘ây là có thể sá»­ dụng kiểu cắt zig zag trong môn học thủ công để thá»±c hiện yêu cầu đặt ra chứ không hẳn là cắt ngay má»™t hình tròn.

Qua sá»± việc này cho thấy câu trả lời “không thể” là do chúng ta bị phụ thuá»™c vào những giả định trong quá khứ . Trong cuá»™c sống hàng ngày, chúng ta thường giả định rất nhiều việc, Ä‘iều này vô hình trung tạo ra má»™t quán tính và Ä‘ôi khi làm hạn chế khả năng sáng tạo của má»—i người. Để vượt qua cái ngưỡng tâm lý này, theo bà Sherie Olmstead, người có khả năng tá»± lãnh đạo phải luôn biết đặt câu hỏi và tìm ra giải pháp cho vấn đề. Đây cÅ©ng là má»™t trong ba bí quyết để nâng cao khả năng tá»± lãnh đạo của má»—i người.

Bí quyết thứ hai, theo bà Olmstead, là việc tận dụng quyền lá»±c trong má»—i con người. Trong quản trị doanh nghiệp, có năm loại quyền lá»±c mà má»—i người đều có thể có, hoặc cả năm hoặc chỉ là má»™t trong số Ä‘ó, và quan trọng hÆ¡n là cách chúng ta sá»­ dụng nó nhÆ° thế nào.

Năm loại quyền lá»±c Ä‘ó là quyền lá»±c đến từ chức vụ (position power); đến từ nhiệm vụ (task power); từ kiến thức (knowlegde power); từ mối quan hệ (relationship power); và quyền lá»±c cá nhân (personal power). “Nếu chúng ta sá»­ dụng hết quyền lá»±c của mình để phát triển bản thân cÅ©ng nhÆ° giúp những người khác trong công ty thì chính là chúng ta Ä‘ang rèn luyện khả năng tá»± lãnh đạo”, bà Olmstead nói.

Thật ra việc rèn luyện này là cả má»™t quá trình, vì vậy chúng ta nên liệt kê những Ä‘iểm mạnh, Ä‘iểm yếu của riêng mình rồi tá»± đặt ra những cam kết và phải có quyết tâm để thá»±c hiện những cam kết Ä‘ó cÅ©ng nhÆ° các mục tiêu Ä‘ã đặt ra.

Chẳng hạn nhÆ° bạn muốn cải tổ việc Ä‘iều hành công ty, bạn phải biết mình muốn đạt đến Ä‘iều gì và bạn có đủ năng lá»±c và quyết tâm để làm Ä‘iều Ä‘ó không? Sau khi Ä‘ã xác định được mục tiêu công việc, nếu bạn không đủ năng lá»±c thá»±c hiện tất yếu bạn phải cần sá»± hÆ°á»›ng dẫn. Còn nếu bạn không đủ quyết tâm để làm thì bạn cần sá»± há»— trợ. Trong quá trình thá»±c hiện, tùy từng giai Ä‘oạn mà sá»± hÆ°á»›ng dẫn và sá»± há»— trợ sẽ tăng hoặc giảm theo nhu cầu của bạn (chứ không theo sá»± giả định).

Có thể nói hai bí quyết đầu tiên để rèn luyện khả năng tá»± lãnh đạo liên quan đến “ná»™i lá»±c” hÆ¡n là “ngoại lá»±c”. Vậy bí quyết thứ ba là gì?

Ở cÆ¡ quan, hay trong má»™t doanh nghiệp, chắc có lần bạn Ä‘ã từng chứng kiến cảnh má»™t nữ nhân viên phải khóc trong má»™t cuá»™c họp về chuyên môn, vậy bạn có cho rằng khóc là biểu hiện của sá»± yếu Ä‘uối? DÆ°á»›i góc nhìn của má»™t nhà quản trị nhÆ° bà Olmstead, “hiện tượng khóc” cần được nhìn nhận nhÆ° là má»™t nhu cầu về sá»± lắng nghe, cảm thông hÆ¡n là biểu hiện của sá»± yếu Ä‘uối. Bà Sherie Olmstead lý giải: khi Ä‘ó nhu cầu hợp tác phát sinh và người lãnh đạo phải làm sao để nhân viên bá»™c lá»™ Ä‘iều mà họ muốn. NhÆ° vậy, nhà lãnh đạo Ä‘ã phát huy tốt quyền lá»±c đến từ mối quan hệ để giải quyết công việc thay vì sá»­ dụng quyền lá»±c đến từ chức vụ thường dá»… dẫn đến những tác Ä‘á»™ng tiêu cá»±c trong trường hợp này.

Theo bà Olmstead, má»™t nhà lãnh đạo nếu biết kêu gọi sá»± hợp tác, khuyến khích nhân viên trao đổi về mục tiêu công việc của cÆ¡ quan thì khả năng thành công của doanh nghiệp cÅ©ng nhÆ° của từng thành viên trong Ä‘ó cÅ©ng sẽ cao hÆ¡n.

Tóm lại, vá»›i bà Sherie Olmstead, má»™t nhà giáo đồng thời cÅ©ng là nhà tÆ° vấn, khả năng lãnh đạo không phải là yếu tố bẩm sinh và để trở thành nhà lãnh đạo Ä‘òi hỏi phải có quá trình rèn luyện, đặc biệt là rèn luyện khả năng tá»± lãnh đạo.