Khi là CEO, lãnh đạo không chỉ đơn giản là bạn biết gì hay có thể làm gì. Lãnh đạo là việc bạn là ai và bạn quan tâm như thế nào đến công ty và nhân viên cá»§a mình. Quan Ä‘iểm do Paul Walsh và Kevin Cashman – 2 CEO cá»§a các tổ chức tư vấn lãnh đạo – đưa ra.
Con đưá»ng đến đỉnh cao khá thú vị. Khi má»›i bước chân vào lÄ©nh vá»±c quản lý, chúng ta ná»— lá»±c dành nhiá»u thá»i gian để há»c há»i chuyên môn như tài chính hay hoạt động cá»§a tổ chức; nếu làm tốt chúng ta sẽ có cÆ¡ há»™i để thăng tiến. Chúng ta ra quyết định từ góc độ chuyên môn, chúng ta đạt được kết quả cÅ©ng từ góc độ nghá» nghiệp. Những thành quả này sẽ giúp chúng ta thăng tiến cao hÆ¡n.
Khi Ä‘ã lên đến đỉnh cao, má»i quy luáºt lại thay đổi. Vị trí CEO mang lại cho chúng ta má»™t "nhãn hiệu" lãnh đạo khác, ngược lại vá»›i những gì phán xét chúng ta và Ä‘o lưá»ng thành quả cá»§a chúng ta. CEO lãnh đạo vượt ra khá»i chuyên môn và tạo ra những gì quan trá»ng và có giá trị trong ná»™i bá»™ tổ chức. Sá»± táºp trung cá»§a chúng ta chuyển từ thành tích cá nhân sang nhắc nhở ngưá»i khác Ä‘iá»u gì là quan trá»ng.
Như Larry Perlman, CEO cá»§a Táºp Ä‘oàn Ceridian Ä‘ã nói: "Lãnh đạo không phải là ngồi trong văn phòng và nghÄ© đến chiến lược. Lãnh đạo là việc cảm nháºn tổ chức cá»§a bạn thông qua giá trị, con ngưá»i và các mối quan hệ".
Dù váºy, Ä‘ôi khi chúng ta vẫn gặp khó khăn để thoát khá»i ảo tưởng rằng chỉ có chúng ta má»›i có thể tạo ra thành quả cho tổ chức. Thá»±c ra, không Ä‘iá»u gì có thể đạt được nếu thiếu các mối quan hệ và Ä‘óng góp cá»§a toàn táºp thể.
Có thể bước quan trá»ng nhất để hiểu tầm quan trá»ng cá»§a CEO lãnh đạo là nháºn ra rằng chúng ta lãnh đạo bằng chính đạo đức cá»§a chúng ta. Ở má»i thá»i Ä‘iểm, tính cách cá nhân, những gì Ä‘ã làm trong quá khứ và ná»n tảng nghá» nghiệp là quan trá»ng hÆ¡n cả. Ngoài ra, hệ thống niá»m tin, sợ hãi, sức mạnh và Ä‘iểm yếu cÅ©ng có thể được phản ảnh trong văn hóa cá»§a tổ chức. Do Ä‘ó, chúng ta sẽ gợi mở hay khép lại tiá»m năng cá»§a tổ chức tùy thuá»™c vào tính cách cá nhân cá»§a chúng ta.
Khi chúng ta là CEO, nhu cầu phát triển cá nhân sẽ thay đổi. Tá»± nháºn thức bản thân và các kỹ năng giao tiếp vá»›i ngưá»i khác sẽ trở nên quan trá»ng. Äể có được những sá»± phát triển này, chúng ta cần phải tá»± há»i bản thân rằng: Làm thế nào để tôi có thể Ä‘áng tin cáºy hÆ¡n vá»›i tư cách là nhà lãnh đạo? Tôi có thể nhấn mạnh vào cách thể hiện cá nhân như thế nào? Làm thế nào để tôi có thể tạo ra nhiá»u giá trị hÆ¡n?
Äáng tin cáºy hÆ¡n
Chúng ta có thể duy trì sá»± hiệu quả và xây dá»±ng niá»m tin nếu thiếu sá»± tin cáºy được không? Hãy há»i Ken Melrose, CEO cá»§a Toro Co. Sau má»™t loạt sá»± mở rá»™ng và phát triển năm 1979, công ty cá»§a ông Ä‘ã phải đối mặt vá»›i má»™t sá»± suy thoái trầm trá»ng trong nhu cầu cá»§a khách hàng từ năm 1980 đến năm 1981. Suy thoái toàn cầu và lợi tức 20% Ä‘ã Ä‘ánh thêm vào tình hình yếu kém cá»§a công ty, khiến Toro lá»— thêm 13 triệu Ä‘ôla. Doanh số giảm Ä‘áng kể, 50% trong vòng hai năm. Tinh thần nhân viên xuống thấp hÆ¡n bao giá» hết.
Ken Melrose, CEO cá»§a Công ty Toro
Năm 1981, toàn bá»™ ban giám đốc bị cho nghỉ việc – trừ Ken. Ken được bổ nhiệm làm chá»§ tịch khi công ty Ä‘ang bên bá» vá»±c phá sản. Sau khi cắt giảm nhân công từ 4200 xuống còn 1800, Ken Ä‘ã táºp hợp má»i ngưá»i lại và nói vá»›i há» rất tháºt lòng: "Chúng ta Ä‘ang ở trong giai Ä‘oạn khá»§ng hoảng nghiêm trá»ng, và các bạn thì không hiểu Ä‘iá»u gì Ä‘ã xảy ra. Ban giám đốc Ä‘ã làm các bạn thất vá»ng và toàn bá»™ má»i ngưá»i Ä‘ã phải ra Ä‘i, trừ tôi. Nếu phải đổ lá»—i cho ai Ä‘ó, hãy đổ lá»—i cho tôi. Nếu các bạn muốn tháo gỡ khó khăn, hãy làm cùng vá»›i tôi và chúng ta sẽ lại xây dá»±ng lại công ty này từ đống tro tàn".
Sá»± tin cáºy là ná»n tảng duy trì lãnh đạo. Sá»± tin cáºy nhiá»u hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i việc chỉ nói sá»± tháºt. Nó còn là việc chúng ta hiểu Ä‘iểm mạnh và Ä‘iểm yếu cá»§a mình, và chúng ta không sợ bị tổn thương vá»›i chúng ta và vá»›i ngưá»i khác. Nói cách khác, nó không chỉ là "nói chuyện"; nó còn là phải là chính chúng ta rồi má»›i nói chuyện vá»›i ngưá»i khác.
Khi tôi đảm nhiệm vị trí CEO cá»§a Pillsbury, tôi Ä‘ã phải thừa nháºn vá»›i bản thân và vá»›i những nhân viên cấp cao cá»§a mình rằng tôi cần phải phát triển kỹ năng marketing và nói chuyện trước công chúng.
Tôi Ä‘ã há»c vá» marketing và Ä‘á»c bất cứ thứ gì tôi có thể tìm thấy vá» chá»§ đỠnày. Ngoài ra, tôi còn tìm kiếm những ngưá»i có thể dạy tôi nói trước công chúng. Má»™t số giám đốc cá»§a Pillsbury Ä‘ã vô cùng ngạc nhiên khi tôi có đủ thá»i gian cho việc há»c hành. Nhưng khi thổ lá»™ Ä‘iểm yếu cá»§a mình, tôi hy vá»ng rằng tôi Ä‘ã gỡ bá» quan niệm cho rằng má»™t CEO cần phải biết má»i câu trả lá»i – vì đơn giản là chúng tôi không thể biết hết. Và, bằng việc há»c thêm, tôi hy vá»ng sẽ tạo ra má»™t môi trưá»ng há»c táºp tích cá»±c cho các nhân viên.
Má»™t ví dụ khác, tôi luôn á»§ng há»™ những sáng kiến cá»§a các nhân viên muốn có cách tiếp cáºn sáng tạo, mạnh mẽ hÆ¡n đối vá»›i công việc. Cá nhân tôi không thích bá»™ trang phục thưá»ng ngày cá»§a các nhân viên công ty, vì thế tôi Ä‘ã yêu cầu phát triển và sá» dụng bá»™ trang phục má»›i.
Cuối cùng, tôi Ä‘ã nháºn được phản hồi từ các nhân viên rằng tôi không giữ lá»i hứa á»§ng há»™ má»™t môi trưá»ng sáng tạo và cởi mở. Khi tôi nháºn ra Ä‘iá»u này, tôi Ä‘ã đứng trước 3000 nhân viên và nói vá»›i há» rằng tôi Ä‘ã sai. Tôi hy vá»ng và tin tưởng rằng cuối cùng, nhân viên cá»§a tôi cÅ©ng hiểu rằng tôi cÅ©ng là má»™t con ngưá»i như há» – và Ä‘iá»u Ä‘ó lại càng tăng uy tín cá»§a tôi như má»™t nhà lãnh đạo.
Thể hiện bản thân
Tá»± thể hiện mình chính là tiếng nói có mục Ä‘ích cá»§a nhà lãnh đạo. Äó không chỉ là má»™t kỹ thuáºt giao tiếp. Má»™t số ngưá»i có thể là những CEO hiệu quả, nhưng chúng ta không cần thiết phải là những nhà diá»…n thuyết tá»± Ä‘ánh bóng mình. Nếu tiếng nói cá»§a chúng ta chân thành và chúng ta có thể nói vá» tầm nhìn vá»›i cảm nháºn vá» ý nghÄ©a, mục Ä‘ích, cÆ¡ há»™i má»›i sẽ mở ra đối vá»›i tổ chức cá»§a chúng ta.
Kevin Cashman, CEO cá»§a LeaderSource, má»™t tổ chức tư vấn lãnh đạo, Ä‘ã làm việc vá»›i má»™t CEO muốn tăng hiệu quả giao tiếp. Vị CEO Ä‘ó yêu cầu "Kevin, tôi cần anh đưa cho tôi bốn hay năm kỹ thuáºt tôi có thể sá» dụng để tăng ảnh hưởng những bài diá»…n thuyết cá»§a tôi". Vị CEO Ä‘ó muốn những mẹo, chiến thuáºt và kỹ thuáºt chứ không phải là sá»± chuyển tải cá nhân đơn thuần.
Sau má»™t vài buổi há»c, cuối cùng ông ta cÅ©ng nháºn ra rằng giao tiếp hiệu quả nhất đến từ chính những niá»m tin, giá trị và kinh nghiệm sống ẩn sâu bên trong con ngưá»i ông ta. Khi ông há»c cách kết nối tiếng nói từ bên ngoài vá»›i những gì bên trong con ngưá»i mình, tiếng nói lãnh đạo cá»§a ông ta trở nên mạnh mẽ hÆ¡n – mà không cần đến má»™t kỹ thuáºt diá»…n thuyết siêu phàm nào. Thể hiện bản thân hiệu quả đến từ sâu thẳm bên trong ý nghÄ©a và kinh nghiệm sống cá»§a chúng ta và sau Ä‘ó vươn ra bên ngoài, tác động đến ngưá»i khác để tạo ra giá trị.
Khi xem xét làm thế nào để tăng cưá»ng thể hiện bản thân, chúng ta đừng bao giá» Ä‘ánh giá thấp sức mạnh cá»§a lá»i nói và hành động. Nhân viên muốn làm vui lòng chúng ta và làm tốt công việc, nhưng Ä‘ôi khi hỠđặt lòng tin quá nhiá»u vào việc há» nghÄ© chúng ta biết những gì.
Cùng vá»›i những quản lý tài chính cá»§a Pillsbury, tôi há»c được rằng thể hiện bản thân có thể đưa toàn bá»™ tổ chức Ä‘i theo hướng sai lầm. Khi gặp gỡ các quản lý, tôi thưá»ng xuyên yêu cầu thá»i gian trả tiá»n cho má»™t dá»± án cụ thể và liệu tiêu chuẩn hiện thá»i có thể gặp thách thức nào không. Cách tiếp cáºn này nhanh chóng tạo ra má»™t suy nghÄ© trong phòng tài chính rằng liệu có má»™t chuẩn má»›i Ä‘ã được thá» nghiệm hay đỠra hay chưa. Tôi nghe được Ä‘iá»u này và nhanh chóng công bố rằng những gì mà tôi yêu cầu chỉ đơn giản là má»™t thách thức để thảo luáºn và đưa ra các khuyến nghị. Kinh nghiệm này Ä‘ã cho tôi má»™t bài há»c vá» sức mạnh cá»§a sá»± tá»± thể hiện bản thân và cần thiết phải rõ ràng trong hành động và lá»i nói cá»§a mình.
Tạo ra giá trị lá»›n hÆ¡n
Nhiá»u CEO trong chúng ta ngày nay đạt được kết quả; chỉ có số ít CEO tạo ra được giá trị. Chúng ta có thể có kết quả nhưng há»§y hoại môi trưá»ng, hy sinh sức khá»e, mục Ä‘ích, mối quan hệ và phong cách sống – chỉ để có được kết quả. Liệu những ngưá»i chịu hy sinh như váºy có tháºt sá»± tạo ra giá trị cho tổ chức, gia Ä‘ình và cho bản thân há»?
Tạo ra giá trị bao gồm cả việc mở rá»™ng chuá»—i lợi ích – hay hòa hợp lợi ích cá nhân vá»›i lợi ích chung. Rõ ràng Ä‘ây là má»™t thách thức lá»›n. Có quá nhiá»u xung đột mâu thuẫn mà chúng ta phải đối phó: vá»›i cổ Ä‘ông, nhân viên, cá»™ng đồng, môi trưá»ng, chưa kể đến chính bản thân chúng ta.
Làm thế nào chúng ta có thể tạo ra nhiá»u giá trị hÆ¡n? Không có cách Ä‘úng để đạt được mục tiêu này vì tạo ra giá trị liên quan đến từng cá nhân, tổ chức và tình huống. Tuy nhiên, chúng ta có thể há»c được má»™t số bài há»c quan trá»ng từ những câu chuyện sau.
Tạo ra giá trị có thể liên quan đến việc chuyển đổi bản thân. David Prosser, chá»§ tịch cá»§a RTW, Ä‘ã phải "tá»± khám phá" bản thân để tạo ra giá trị. Khi Prosser 60 tuổi và Ä‘ang rất thành công, ông đứng bên cạnh hồ trên đưá»ng vá» nhà và ngắm nhìn những ngôi nhà lá»›n và chiếc Mercedes cá»§a mình Ä‘áºu ngay ở Ä‘ó. Ông chợt nháºn ra rằng dù có nhiá»u thành công, nhưng ông không hạnh phúc. Ông biết rằng cần phải thay đổi bản thân để thay đổi cuá»™c Ä‘á»i mình.
Những năm tiếp theo, ông tá»± cam kết vá»›i bản thân sẽ phải phát triển và phục vụ ngưá»i khác để tạo ra thay đổi trên thế giá»›i này. Quá trình "tái khám phá" cá»§a Prosser Ä‘ã khiến ông thành láºp nên RTW, tổ chức cam kết sẽ cải tổ hệ thống Ä‘á»n bù cho công nhân ở Mỹ. Sau Ä‘ó, Prosser Ä‘ã thừa nháºn "Nếu bạn muốn thay đổi thế giá»›i, hãy bắt đầu bằng thay đổi bản thân bạn – và Ä‘i ra ngoài để thay đổi thế giá»›i".
Là những CEO, chúng ta biết rằng phải ra quyết định phù hợp tá»›i táºn tầng giá trị cuối cùng. Tuy nhiên, cÅ©ng là má»™t thá» thách cho chúng ta để nghÄ© vá» tầm xa hÆ¡n và mở rá»™ng tổ chức để tạo ra giá trị lá»›n hÆ¡n cho má»i ngưá»i. Ví dụ, khi tôi làm giám đốc Ä‘iá»u hành cho Pillsbury sau vụ sáp nháºp GrandMet năm 1989, tôi Ä‘ã xác định má»™t phần cá»§a công việc là "cảnh sát", lưu ý đến tài sản công ty và đặc biệt là những khu vá»±c nhạy cảm như kiểm soát giá.
Khi tôi trở thành CEO, vai trò cá»§a tôi được mở rá»™ng, tôi có liên hệ thưá»ng xuyên vá»›i nhiá»u nhân viên hÆ¡n. Tôi biết rằng má»i ngưá»i nói chung Ä‘á»u muốn làm việc tốt cho Pillsbury, và tôi Ä‘ã thá» các cách tặng khen nhân viên không ở cấp độ quản lý và cuối cùng Ä‘ã tạo ra lợi nhuáºn chia sẻ vào năm 1993.
Chương trình này được thiết kế để khuyến khích nhân viên cá»§a Pillsbury thể hiện ở mức tốt nhất cá»§a hỠđể giúp cho tổ chức đạt được và vượt qua được mục tiêu kinh doanh. Cụ thể, khi Lợi nhuáºn Kinh doanh sau thuế cá»§a Pillsbury bằng hay vượt mức kế hoạch trong năm Ä‘ó, những nhân viên không thuá»™c công Ä‘oàn và những ngưá»i hưởng lương nháºn được má»™t phần (má»™t phần tương đương vá»›i số phần trăm mức lương cá»§a há») cá»§a lợi nhuáºn năm Ä‘ó. Kể từ năm 1993, lợi nhuáºn cá»§a Pillsbury luôn đạt mức kế hoạch, và mức thưởng Ä‘ã tăng từ 3-5%. Trong năm tài chính 1997, kết thúc tháng chín, mức thưởng cá»§a Pillsbury Ä‘ã đạt gần 3,5 % cho khoảng 6000 nhân viên.
Chiến lược cá»§a các doanh nghiệp cần phải chuyển đổi từ trên xuống dưới để bắt nhịp vá»›i thế giá»›i, cách nhìn cá»§a các CEO phải từ trong ra ngoài để đối phó vá»›i những mối quan hệ và thá»±c tại năng động ngày nay. Vì thế, lãnh đạo ngày nay có tính chiến thuáºt và cụ thể, táºp trung vào những tác động bên ngoài, như tầm nhìn, động lá»±c, sáng tạo hay phẩm chất. Vì má»—i ngưá»i chúng ta cho thấy má»™t hệ thống các phẩm chất lãnh đạo khác nhau, lãnh đạo phải trở nên má»™t thứ gì Ä‘ó sâu sắc hÆ¡n, căn bản hÆ¡n những miêu tả bên ngoài Ä‘ó.
Bằng cách táºp trung sá»± chú ý cá»§a chúng ta vào việc cá»§ng cố lòng tin cáºy, thể hiện bản thân và tạo ra giá trị lá»›n hÆ¡n, chúng ta có thể Ä‘áp ứng được những thách thức ở trong và ngoài tổ chức. Sá» dụng những nguyên tăc này, chúng ta sẽ có thể nháºn thức lãnh đạo CEO từ má»™t hoàn cảnh hoàn toàn má»›i: thể hiện bản thân mình má»™t cách Ä‘áng tin cáºy sẽ tạo ra giá trị.