Äó là má»™t cô gái Ä‘ã chá»n cho mình má»™t hành trình không giống ai. Tốt nghiệp đại há»c lại Ä‘i rá»a chén trong nhà hàng năm sao, chuẩn bị lên chức quản lý thì Ä‘i há»c nước ngoài. Rồi lại bá» hết má»i thứ để có thể Ä‘i há»c thạc sÄ© ẩm thá»±c. Và cuối cùng, sau khi bôn ba khắp nÆ¡i, cô gái trẻ quay vá» quê nhà.
Ngá»c Hà cặm cụi Ä‘i trên con đưá»ng cá»§a mình
Nhìn Ngá»c Hà khó mà Ä‘oán được tuổi cô, những nhà báo nước ngoài khi nghe giá»›i thiệu cô là tổng giám đốc Ä‘á»u ngạc nhiên kêu: “Wow, sao cô nhá» thế?”. Nhá» bao nhiêu không biết, chỉ biết rằng con đưá»ng cô Ä‘ã Ä‘i qua là má»™t con đưá»ng lá»›n và dài, cô Ä‘ã tá»± mình vượt qua má»™t cách thông minh và táo bạo cách Ä‘ây 11 năm.
Gặp cô trong má»™t góc quán cà phê. Bằng má»™t giá»ng nói khá quyết Ä‘oán, Ngá»c Hà kể vá» cái ngày cô bị bạn bè, gia Ä‘ình bảo “Ä‘iên” khi chuẩn bị tốt nghiệp khoa quản trị kinh doanh Trưá»ng Äại há»c Kinh tế TP HCM lại Ä‘i xin việc tại Khách sạn nổi Sài Gòn (Saigon Floating Hotel) để… làm phục vụ.
Nói cho sang chứ tháºt ra công việc Ngá»c Hà được phân công là rá»a ly, rá»a chén dưới bếp tầng hầm, cả 3 tháng trá»i làm việc thá»±c táºp sinh mà chỉ được “ló mặt” lên nhà hàng có vài ba lần.
Váºy mà má»—i lần nhắc đến công việc ngày xưa này, Ngá»c Hà Ä‘á»u khen là “hấp dẫn” bởi nÆ¡i Ä‘ây có phong cách chuyên nghiệp trong huấn luyện và quản lý nhân viên. Từ việc nhá» nhất như cách cầm chiếc khay cho tá»›i sắp đặt muá»—ng nÄ©a từng loại món ăn, chính xác đến từng "inch" và ngưá»i quản lý có thể Ä‘iá»u hành, quan sát nhân viên thuá»™c cấp ở má»i góc độ.
Tháºt ra Ngá»c Hà không “Ä‘iên” như má»i ngưá»i tưởng, việc cô xuống nÆ¡i này làm còn có má»™t Ä‘iá»u bí máºt: trước Ä‘ó cô phát hiện dưới tầng hầm cá»§a khách sạn nổi có má»™t thư viện vá»›i đầy đủ các loại sách vá» quản lý khách sạn, nhà hàng… Äó là “cẩm nang” cá»§a cả má»™t ná»n công nghiệp ẩm thá»±c. Hà bảo: “Ngay từ lúc chá»n cách Ä‘i rá»a chén, rá»a ly, tôi Ä‘ã quyết định đến vá»›i nghá» này má»™t cách nghiêm túc nhất, ở đẳng cấp cao nhất”. Má»—i lúc xong ca, ngưá»i ta nhanh chân ra vá», Ngá»c Hà lại lá»§i xuống tầng hầm và Ä‘á»c say sưa tất cả.
Những cuốn sách mở ra má»™t chân trá»i quá má»›i, nói rằng nghá» phục vụ Ä‘âu chỉ là bưng bê mà là cả má»™t quy trình công nghiệp vá» quản lý. Rồi những tá» báo mà khách hàng Ä‘á»c và vứt vào sá»t rác, Ngá»c Hà cÅ©ng lượm mang vá» nhà Ä‘á»c. Những ý tưởng ấp á»§ cứ lá»›n dần trong đầu cô.
Hết 3 tháng làm thá»±c táºp dưới bếp, giám đốc ẩm thá»±c há»i: “Cô có muốn làm việc ở Ä‘ây?”. Ngá»c Hà gáºt đầu nhưng bảo: “Äể ra trưá»ng Ä‘ã, giá» phải viết báo cáo thá»±c táºp”. Ra trưá»ng, cô quyết định vào làm phục vụ chính thức.
Ngá»c Hà cặm cụi Ä‘i con đưá»ng cá»§a mình: luôn tá»›i trước giá» lên ca 15 phút, chỉnh đốn trang phục, xòe tay để kiểm tra rồi bước vào nhà hàng chụp lấy cái khay như má»™t “váºt bất ly thân”, vừa làm vừa xem xét những quy trình Ä‘ã hết sức chặt chẽ này, thể nào cÅ©ng còn chá»— cho mình cải tiến. “Ngưá»i ta chỉ trông hết 8 tiếng làm việc là vá» nhà nghỉ ngÆ¡i, Ä‘i chÆ¡i, mua sắm…, còn Hà thì bá» ra nhiá»u thá»i gian hÆ¡n thế để suy nghÄ© vá» công việc, bởi Hà say mê nó”.
Cho tá»›i má»™t ngày, có má»™t vị khách lạ cứ nằng nặc há»i tên Hà: “Tôi thấy cô nói tiếng Anh quá tốt, muốn biết tên thôi”. Sau Ä‘ó, ông này vá» nước và viết má»™t bức thư gá»i lá»i cảm Æ¡n tá»›i tổng giám đốc khách sạn. Äó là má»™t vị khách VIP – Tổng giám đốc Táºp Ä‘oàn American Bank.
Vị Tổng giám đốc Khách sạn nổi cho gá»i Ngá»c Hà lên và gá»i má»™t thư cảm Æ¡n khác: “Sá»± khen ngợi mà khách hàng dành cho cô là sá»± thành công cá»§a công ty. Xin cảm Æ¡n!”. Cô phục vụ hÆ¡i bối rối, trả lá»i đơn giản: “Chỉ là nhiệm vụ cá»§a tôi và tôi Ä‘ã làm tốt thôi!”. Cô khá nổi tiếng từ bữa Ä‘ó.
Sau má»™t năm làm phục vụ, Ngá»c Hà lên chức tổ trưởng giám sát và ba năm sau cô chuẩn bị nháºn quyết định làm quản lý nhà hàng thì má»™t vị khách lạ xuất hiện. Äó là má»™t ngưá»i Singapore, ông ngồi ăn, quan sát chăm chú, rồi đột nhiên gá»i ngưá»i phục vụ lại và há»i: “Cô có thích Ä‘i Singapore há»c không? Táºp Ä‘oàn Amara sắp mở má»™t khách sạn lá»›n ở TP HCM”. Ngưá»i khách ấy là ông Lee Weng Kee, Chá»§ tịch há»™i đồng quản trị cá»§a Amara.
Ngá»c Hà nhá»› thá»i thá»±c táºp cô cÅ©ng từng má»™t lần nghe chính ông khách này há»i má»™t Ä‘iá»u tương tá»± nhưng Ä‘ã phải từ chối ngay vì… sợ. Lần này, sợ bị từ chối nữa, ông Lee gá»i ngay má»™t số Ä‘iện thoại bảo sáng hôm sau sẽ có giám đốc nhân sá»± Amara bay từ Singapore sang, cô nên đến gặp.
Amara là táºp Ä‘oàn khách sạn quốc tế lá»›n thứ ba Ä‘ang đầu tư ở Việt Nam lúc Ä‘ó. Giám đốc nhân sá»± nói vá»›i cô vá» cÆ¡ há»™i cá»§a đợt huấn luyện cuối cùng tại Singapore. Ngá»c Hà xin thêm thá»i gian suy nghÄ©. Buổi chiá»u, ngưá»i cá»§a Amara gá»i Ä‘iện đến nhà cô đỠnghị gá»i hình để làm passport. Váºy là Ä‘i Sing!
6 tháng trá»i ở Singapore mở ra cho cô má»™t chân trá»i lá»›n hÆ¡n: Äất nước đảo quốc nhá» bé này có ná»n công nghiệp khách sạn Ä‘i trước Sài Gòn chừng mấy chục năm. Những Ä‘iá»u Ä‘á»c trong sách vở, bây giá» cô Ä‘ã sá» mó được rồi. Ngưá»i ta dạy cho Ngá»c Hà tất cả: từ cách quản lý nhà hàng, bar, nhân sá»±, tính giá…
Cô còn tranh thá»§ xin há»c thêm tại trưá»ng dạy nghiệp vụ khách sạn nổi tiếng ở Sing là Shatec. Ngá»c Hà bây giá» như Ä‘ã chạm được những nấc đầu tiên cá»§a những hoạch định riêng cho mình. Cô ký hợp đồng ba năm vá»›i khách sạn Amara trong chức danh trợ lý giám đốc ẩm thá»±c – phụ trách há»™i thảo, há»™i nghị. Sau Ä‘ó Hà lần lượt làm giám đốc kinh doanh tiếp thị, trợ lý giám đốc bá»™ pháºn kinh doanh (phụ trách phần chiến lược phát triển).
Thá»i Ä‘iểm cá»§a năm 1998, Ngá»c Hà là má»™t trong những ngưá»i đầu tiên thá»±c hiện các chương trình tạo sá»± kiện vá»›i vai trò cá»§a má»™t PR. Cô thách thức: “Nếu tôi làm đạt doanh thu được giao, nhân viên tôi được gì?”. Kết quả, nhân viên cô lúc nào cÅ©ng được hưởng lương tháng 14, còn cô hưởng tá»›i tháng lương thứ… 15.
Thá»i Ä‘iểm Ä‘ó các công ty Ä‘ua nhau tổ chức há»™i nghị, há»™i thảo ở các khách sạn khu vá»±c trung tâm, còn Ngá»c Hà thì biến Amara thành trung tâm tổ chức tiệc cưới, tổ chức các sá»± kiện cho các công ty vá»›i giá… không thấp má»™t chút nào.
Sau ba năm, má»™t lần nữa Ngá»c Hà quyết định Ä‘i há»c tiếp. Không thể nào chấp nháºn cảnh ngưá»i Việt dù cố gắng cỡ nào cÅ©ng chỉ vươn tá»›i vai trò giám đốc kinh doanh tiếp thị! Và trưá»ng cô chá»n là Swiss Hotel Management School – má»™t trưá»ng đại há»c danh tiếng cá»§a Thụy SÄ© mà bất kỳ giám đốc khách sạn nào cÅ©ng mÆ¡ ước được vào há»c nÆ¡i Ä‘ó. Cô muốn có má»™t bằng thạc sÄ© ngành ẩm thá»±c.
Số tiá»n 30.000 USD há»c phí lẽ ra đủ để Ngá»c Hà mở má»™t doanh nghiệp riêng, nhưng như thế sẽ chỉ quẩn quanh vá»›i những gì Ä‘ã biết, cô muốn đầu tư vào tương lai hÆ¡n. Sang Thụy SÄ© há»c và được chu du khắp châu Âu, Hà cảm thấy hài lòng vá»›i quyết định cá»§a mình. Tốt nghiệp vá»›i số Ä‘iểm khá cao, Ngá»c Hà được các táºp Ä‘oàn quốc tế nháºn vào làm.
Cô chá»n Táºp Ä‘oàn Le Meridien bởi tính cách trá»™n lẫn Pháp – Mỹ ở Ä‘ây. Váºy là sang Anh làm để tranh thá»§ ná»™p đơn xin há»c thêm các khóa quản lý dá»± án du lịch cá»§a Trưá»ng Manchester University. Cô làm việc vá»›i chức danh quản lý, xá» lý dữ liệu – hoạch định chiến lược kinh doanh cho chuá»—i nhà hàng khách sạn Le Meridien. Thá»i gian làm việc 12 giá»/ngày.
Cuối tuần, cô tranh thá»§ đăng ký làm bán thá»i gian cho các nhà hàng, khách sạn khác từ 8-10 giá»/ngày chỉ vá»›i mục Ä‘ích Ä‘i và quan sát nhiá»u hÆ¡n các nhà hàng cá»§a Anh như thế nào. Lương cá»§a ngưá»i Anh bình thưá»ng là 4-5 bảng Anh/giá» nhưng vá»›i bằng cấp cá»§a cô, ngưá»i ta phải trả đến 6,5 bảng Anh/giá».
Tháng 9/2004, Ngá»c Hà vá» Việt Nam. Chỉ định vá» nghỉ má»™t thá»i gian rồi lại quay sang Canada vá»›i công việc quản lý mà cô Ä‘ã tìm được trong má»™t nhà hàng lá»›n vá»›i mức lương tháng là 5.000 Ä‘ôla Canada. Còn hai ngày nữa lên đưá»ng thì tình cá» Hà bước chân vào nhà hàng Nam Phan, giáºt mình nháºn ra má»™t vẻ đẹp, theo thói quen ở nước ngoài, cô lại thấy “há»… cái gì ngưá»i Việt mà làm đẹp Ä‘á»u thấy tá»± hào như là cá»§a chính mình váºy”. Há»i ra, nó nằm trong chuá»—i nhà hàng khách sạn cá»§a Khaisilk.
Ngá»c Hà quyết định ngày mai sẽ ná»™p hồ sÆ¡ ứng thí vào chức tổng giám đốc: “Từ trước giá» chỉ có tôi Ä‘i tìm công việc chứ không bao giỠđể công việc tìm tôi”. Chá»§ nhà hàng gặp, nháºn xét: “Cô có vẻ thích quyá»n lá»±c!” rồi đỠnghị má»™t thá» thách: Làm giám đốc ẩm thá»±c, đầu tiên chỉ phụ trách má»™t nhà hàng rồi sau Ä‘ó má»›i tính đến vị trí tổng giám đốc. Cô chấp nháºn và bắt đầu những thay đổi cÆ¡ bản cá»§a mình, lần đầu tiên sau hÆ¡n 10 năm trá»i ấp á»§, Ngá»c Hà áp dụng công nghệ quản lý chuá»—i nhà hàng cho hệ thống cá»§a Khaisilk Group.
Nhân viên sau này kể lại, chỉ trong 7 tháng cô cải tiến má»i cái bằng mấy năm trá»i. Cô muốn những vị khách VIP, các nguyên thá»§ quốc gia các nước đến TP HCM sẽ chứng kiến những kiểu cách tinh tế và nghệ thuáºt phục vụ chẳng thua bất cứ má»™t nÆ¡i nào. “Äiá»u căn bản nhất mà tôi muốn nhân viên mình có được ấy là suy nghÄ© nhanh, quyết Ä‘oán nhanh và làm việc nhanh – Ä‘ó là tiêu chuẩn cá»§a má»™t nhân viên trong môi trưá»ng làm việc mang tính quốc tế”.
Äối vá»›i riêng cô, hành trang bao nhiêu năm ra Ä‘i, há»c há»i, và nay cô mang trở vá» Việt Nam là niá»m vui lá»›n và cÅ©ng là niá»m tá»± hào, bởi khi nói tá»›i đẳng cấp quốc tế thì nhiá»u ngưá»i cứ nghÄ© nó Ä‘ang ở Ä‘âu Ä‘âu mà sao không thể là chính tại Việt Nam và do con ngưá»i Việt Nam tạo nên.
Lê Thị Ngá»c Hà sinh tại TP HCM, tốt nghiệp khoa quản trị kinh doanh Trưá»ng Äại há»c Kinh tế TP HCM năm 1994. Hà có má»™t lượng bằng cấp, giấy chứng nháºn và thư biểu dương Ä‘áng nể: thạc sÄ© ẩm thá»±c tại Trưá»ng Quản lý nhà hàng Thụy SÄ©; khoa quản trị dá»± án du lịch tại Äại há»c Manchester, Anh; khóa há»c quản trị cao cấp tại Äại há»c cá»™ng đồng New York, Mỹ.
Hiện nay, Hà Ä‘ang là giám đốc ẩm thá»±c cá»§a chuá»—i nhà hàng Nam Phan, Nam Kha và Au manoir de Khai.