Äể chá»n được những ứng viên hàng đầu cho vị trí thích hợp, bạn cần sá» dụng những kÄ© thuáºt phá»ng vấn khéo léo để khám phá ra được ưu nhược Ä‘iểm cÅ©ng như khả năng thá»±c sá»± cá»§a ứng viên Ä‘ó. Äiá»u này không có nghÄ©a là đặt ra những câu há»i thông thưá»ng như “ Bạn có Æ°u khuyết Ä‘iểm gì?” và táºp trung vào những thói quen làm việc cá»§a ngưá»i Ä‘ang ngồi trước mặt bạn. Má»™t trong những phương pháp hiệu quả là bạn sá» dụng kÄ© năng phá»ng vấn dá»±a trên phán Ä‘oán vá» hành vi.
Những câu há»i để phán Ä‘oán hành vi Ä‘òi há»i ứng viên phải liên hệ vá»›i những tình huống cụ thể có tháºt, và bá»™c lá»™ Ä‘iểm mạnh, yếu trong quá trình giải quyết công việc Ä‘ó. Chẳng hạn, thay vì yêu cầu má»™t ứng viên cho vị trí dịch vụ khách hàng miêu tả các kỹ năng giải quyết vấn Ä‘á», hãy yêu cầu anh ta kể lại má»™t tình huống xảy ra vá»›i mình khi phải đối mặt vá»›i má»™t khách hàng khó tính và anh ta giải quyết rắc rối Ä‘ó ra sao. Má»™t câu trả lá»i bằng tình huống có tháºt sẽ hữu ích hÆ¡n là việc mô tả các kỹ năng, bởi vì chúng phản ánh Ä‘úng thá»±c lá»±c cá»§a ứng viên Ä‘ó.
Phá»ng vấn qua phán Ä‘oán hành vi Ä‘òi há»i phải luyện táºp và chuẩn bị kÄ© lưỡng, nhưng kết quả mà nó Ä‘em lại thì rất Ä‘áng vá»›i thá»i gian và công sức bạn bá» ra. Bước tiếp theo sau Ä‘ây có thể giúp bạn soạn ra má»™t danh sách các câu há»i để từ Ä‘ó quyết định xem ứng viên nào thích hợp cho vị trí bạn cần cÅ©ng như cho công ty cá»§a bạn.
Nháºn ra những kÄ© năng cÆ¡ bản thiết yếu mà công việc yêu cầu
Bạn cần nắm rõ những kỹ năng nào mà má»™t ứng viên cần phải có để tiến hành công việc. Hãy phá»ng vấn những nhân viên Ä‘ã làm việc lâu năm hoặc tá»± động não để tìm ra tất cả các kỹ năng cần thiết mà từ Ä‘ó bạn đặt ra các câu há»i phá»ng vấn. Hãy chia danh sách cá»§a bạn thành những loại kỹ năng sau:
• Thuá»™c vá» kỹ thuáºt – kỹ năng đối vá»›i công việc cÅ©ng như kiến thức liên quan;
• Thuá»™c vá» chức năng – kỹ năng luân chuyển, bao gồm quản lý, sắp xếp nhân viên hay thông tin;
• Thuá»™c vá» khả năng thích nghi – tính cách, ví dụ tính Ä‘áng tin cáºy hay đạo đức nghá» nghiệp cao.
Xây dá»±ng các câu há»i để phán Ä‘oán hành vi
Hãy xây dá»±ng các câu há»i xung quanh các kỹ năng mà bạn vừa tìm ra. Chẳng hạn, nếu bạn cần phải quyết định xem má»™t ứng viên có kỹ năng quản lý dá»± án hay không, hãy xây dá»±ng các câu há»i yêu cầu anh ta:
• Hồi tưởng lại má»™t dá»± án cụ thể mà anh ta Ä‘ã từng làm;
• Thảo luáºn vá» vai trò cá»§a anh ta trong dá»± án Ä‘ó;
• Kể vá» những khó khăn mà anh ta phải đương đầu;
• Há»i xem anh ta làm thế nào để chỉ đạo má»i ngưá»i trong tình huống Ä‘ó;
• Làm thế nào giải quyết được tình huống Ä‘ó.
Má»™t câu trả lá»i cho câu há»i vá» hành vi cần phải miêu tả cụ thể, rõ ràng nhiệm vụ hay khó khăn, lý giải cách giải quyết vấn Ä‘á», kết quả cá»§a hành động cÅ©ng như cá»§a nhiệm vụ Ä‘ó. Äể có thể lấy được tất cả các thông tin trên từ má»™t ứng viên, hãy há»i các câu tương tá»± như: “ Hãy kể cho tôi nghe vá» má»™t dá»± án gần Ä‘ây mà bạn Ä‘ã tham gia. Hãy miêu tả tất cả những rắc rối mà bạn gặp phải cÅ©ng như trình tá»± các bước mà bạn vượt qua những trở ngại ấy”.
Kiểm tra lại danh sách câu há»i cá»§a bạn
Khi bạn Ä‘ã láºp ra được má»™t danh sách các câu há»i, hãy kiểm tra lại hai lần để đảm bảo chúng là những câu há»i mở. Äể tránh những câu há»i khiến cho ứng viên có thể trả lá»i “có” hoặc “không”, hãy đặt các câu bắt đầu bằng “hãy kể cho tôi nghe” , “hãy đưa ra ví dụ”, hoặc những cụm từ gợi ra câu trả lá»i chi tiết.
Cuối cùng, hãy kiểm tra các câu há»i để đảm bảo là chúng có thể giúp bạn hình dung ra được bức tranh bao quát vỠứng viên. Tất nhiên bạn muốn đạt được sau cuá»™c phá»ng vấn những gì nhiá»u hÆ¡n là bản danh sách kỹ năng hay là công việc trước Ä‘ó cá»§a anh ta. Bạn sẽ muốn hình dung được cụ thể vá» những gì mà ứng viên thể hiện trong công việc từ trước đến giá», cÅ©ng như ý tưởng vá» tác phong công việc cá»§a anh ta trong môi trưá»ng má»›i.