10 Nghịch Lý Trong Tuyển Dụng Nhân Sự

Cụm từ “tuyển dụng nhân sá»±” Ä‘ã trở nên quá quen thuá»™c khi nhắc tá»›i hai chữ kinh doanh. Ở bất kỳ má»™t công ty nào, dù kinh doanh dưới hình thức gì, lá»›n hay nhỏ thì Ä‘ây là khâu không thể bỏ qua trong việc tìm nguồn nhân lá»±c cho công ty. Vì vậy, có hẳn các chuyên gia quản lý, bá»™ phận chuyên về tuyển dụng và phát triển nguồn nhân lá»±c. Tuy nhiên mặt trái cá»§a quá trình này thì không phải ai cÅ©ng biết. Bạn hãy tham khảo bài viết dưới Ä‘ây để nắm rõ hÆ¡n bản chất cá»§a công tác tuyển dụng nhân sá»±.

Nghịch lý thứ nhất: Má»—i má»™t ứng viên đều để lại dấu vết nào Ä‘ó. Những hành vi dá»± Ä‘oán trước không khác biệt so vá»›i những hành vi Ä‘ã biểu hiện trước Ä‘ó.

Bạn không nên Ä‘i sâu vào trắc nghiệm tâm lý cá»§a ứng viên, và cÅ©ng chẳng cần thiết phải kiểm tra ứng viên qua hệ thống máy phát hiện nói dối hay trổ tài phỏng vấn thông qua công nghệ lập trình phi ngôn ngữ. Chẳng cần phóng đại những khả năng trí tuệ cá»§a mình trong vai trò người phỏng vấn vì nếu ứng viên có nhiều hiểu biết, họ sẽ cố chứng tỏ Ä‘iều Ä‘ó vá»›i bạn, và ngược lại vá»›i các ứng viên có nhiều hạn chế hay hiểu biết không sâu về công việc ứng tuyển thì thường tỏ ra lúng túng trước các nhà tuyển dụng khi phỏng vấn, và Ä‘ôi khi là quá bối rối đến mức không biết mình nên làm gì.

 

Bởi vậy, phương pháp tối ưu là xem xét hồ sÆ¡ dá»± tuyển cá»§a cá nhân để hiểu rõ hÆ¡n về quá trình công tác, chuyên môn cÅ©ng như nắm được cá nhân có phù hợp vá»›i công việc hay không. Để có thể chắc chắn cho sá»± lá»±a chọn cá»§a mình, nhà tuyển dụng có thể tìm hiểu nÆ¡i cá nhân từng làm trước Ä‘ây, nhằm biết hÆ¡n về tính cách và các ưu khuyết Ä‘iểm cá»§a cá nhân công ty muốn tuyển dụng; ví dụ như vấn đề đạo đức hay năng lá»±c bản thân. Tùy theo từng ứng viên mà nhà tuyển dụng sẽ lá»±a chọn cách để tìm hiểu thông tin cÅ©ng như năng lá»±c cá»§a ứng viên, có khi bạn sẽ cần tham khảo 3-5 nhà tuyển dụng trước Ä‘ó. Thường thì khoảng thời gian mà nhà tuyển dụng Ä‘ánh giá về má»™t ứng viên là quá trình công tác cÅ©ng như kinh nghiệm trước Ä‘ó cá»§a họ (thường 3-5 năm). Điều này là cần thiết nhất là đối vá»›i các vị trí Ä‘òi hỏi chuyên môn, đảm trách công việc cao.

Nghịch lý thứ hai: Các ứng viên đều có tâm lý hồi há»™p vì vậy rất dá»… có sÆ¡ hở. Bạn có thể tìm ra được những phản ứng chân thá»±c phi ngôn ngữ và nằm ngoài tầm kiểm soát cá»§a ứng viên.

Làm cách nào để nhà tuyển dụng có được cái nhìn chính xác về má»™t ứng viên khi chỉ má»›i lần đầu gặp mặt hay có thể nói là má»™t “trá»±c giác Ä‘ánh giá”? Có thể nào biết liệu ứng viên Ä‘ó có Ä‘ang nói thật hay không? Các câu hỏi thường được quan tâm nhất chính là: “Anh được trả bao nhiêu lương?” “Vì sao anh lại bỏ công việc cÅ©?”, “Anh mong muốn gì từ công việc má»›i?”

Hãy thá»­ nhìn dưới khía cạnh là má»™t ứng viên Ä‘i xin việc,liệu bạn sẽ chân thật đến Ä‘âu? Má»™t xu hướng chung sẽ là “quảng bá” cho bản thân. Vá»›i cách nâng cao giá trị bản thân, thì ngày nay việc mua sức lao động Ä‘ã trở nên khó khăn hÆ¡n nhiều vá»›i yêu cầu cao hỏi cá»§a các ứng viên (tiền lương, môi trường làm việc, cÅ©ng như các khoản về lợi ích lao động…) trong khi Ä‘ó hợp đồng lao động thường kéo dài tối thiểu là 1 năm. Có nghÄ©a là nếu ứng viên có mức lương khoảng 2000 USD, anh ta Ä‘ang bán cho bạn món hàng vá»›i giá 24.000 USD (bao gồm cả thuế, các khoản trợ cấp, lợi nhuận chưa thu được v.v…) Điều quan trọng là tất cả khoản tiền từ hợp đồng, người bán – ứng viên sẽ được nhận hết (100% tiền hoa hồng), có nghÄ©a là anh ta rất quan tâm đến thành công. Thường thì sau má»™t cuá»™c trò chuyện 20-40 phút, ứng viên Ä‘ã có thể bỏ túi vài chục nghìn Ä‘ôla.

Khuynh hướng chung: càng ngày, mức lương trả cho nhân viên càng cao. Điều Ä‘ó hứa hẹn cho khả năng “qua mặt” nhà tuyển dụng trong buổi phỏng vấn cá»§a má»™t ứng viên là rất lá»›n hòng thuyết phục nhà tuyển dụng lá»±a chọn mình.

Lời khuyên: khi đưa ra quyết định, hãy chú ý nhiều tá»›i Ä‘iều mà ứng viên “không nói tá»›i”. Tránh rÆ¡i vào tình trạng quá cảm xúc hoặc bị ứng viên thôi miên. Hãy kiểm tra các bức thư giá»›i thiệu hoặc những lời nhận xét về ứng viên, tổ chức phỏng vấn tập thể, phân tích những cuốn băng ghi hình buổi nói chuyện, những trắc nghiệm khách quan v.v… Hãy cân nhắc kỹ không chỉ ở thái độ và cách cư xá»­ bên ngoài cá»§a ứng viên mà còn quan trọng hÆ¡n là nắm rõ những Ä‘iều cá nhân Ä‘ó chưa thể hiện.

Nghịch lý thứ ba: Không phải lúc nào người giỏi cÅ©ng là lá»±a chọn hàng đầu. Đây không phải nghịch lý nếu công ty bạn không Ä‘áp ứng được triển vọng phát triển lên cao mà ứng viên mong muốn.

Có thể dá»… nhận thấy rằng vá»›i má»™t công việc người lao động không chỉ mong muốn có được má»™t chá»— làm vá»›i mức lương tốt mà Ä‘iều hấp dẫn họ còn chính là cÆ¡ há»™i thăng tiến và phát triển bản thân trong tương lai mà công việc có thể Ä‘em lại. Những ứng viên tài năng nhất sẵn sàng làm không công chỉ để được học hỏi kinh nghiệm và ghi dấu ấn thành tích trong hồ sÆ¡ cá»§a mình. Bởi vậy, cần phải xem xét Ä‘iều kiện nâng cao chuyên môn trong chức vụ đối vá»›i ứng viên. Nhưng như thế Ä‘ã đủ chưa? Hãy xem xét lời tâm sá»± sau: "Tôi Ä‘ã làm việc ở Ä‘ây, học hỏi được nhiều thứ và nhảy việc. Tại nÆ¡i làm hiện nay, tôi cÅ©ng Ä‘ã nắm bắt hết mọi vấn đề và lại muốn tiếp tục nhảy việc sang chá»— khác”.

Đến má»™t mức nào Ä‘ó công việc đối vá»›i người nhân viên sẽ không còn là má»™t niềm say mê như bữa đầu nữa khi họ Ä‘ã học hỏi hết các kinh nghiệm cần có, hay nói cách khác khi công việc không còn là má»™t thách thức đối vá»›i họ. Nó sẽ chỉ là má»™t nghÄ©a vụ cần hoàn thành, khi Ä‘ó tâm lý nhàm chán thường nảy sinh và nhân viên sẽ mong muốn chuyển đổi sang má»™t môi trường làm việc khác. Vì thế cách thức tăng lương cÅ©ng là má»™t chiêu bài để níu giữ các nhân viên ở lại, nhưng năng suất có thể không cao như trước nữa.

Khuynh hướng chung: Lá»±c lượng lao động tay nghề cao Ä‘ang càng ngày càng trở nên khan hiếm đắt giá. Điều này làm tăng khả năng cạnh tranh cá»§a các công ty trong việc thu hút nhân tài về bên mình. Nhưng Ä‘iều Ä‘ó không đồng nghÄ©a vá»›i việc bạn chấp nhận hi sinh thuê má»™t người tài giỏi nhưng lại không chuyên tâm vá»›i công việc Ä‘ang làm. Má»™t công việc giản đơn cần phải được tá»± động hóa, còn công việc phức tạp nên sá»­ dụng dịch vụ bên ngoài (outsourcing). Nếu không biết cách “nuôi dưỡng” nhân viên giỏi trong ná»™i bá»™ công ty, thì sá»›m muá»™n nguồn nhân tài này sẽ sá»›m từ giã công ty bạn.

Nghịch lý thứ tư: Khi tuyển dụng nhân viên, hãy biết lý do vì sao bạn sa thải họ. Má»—i người đều có những Ä‘iểm yếu cá»§a mình. Hiểu được những Ä‘iểm yếu này chính là sức mạnh cá»§a bạn.

Má»™t sá»± thật khi tuyển dụng các nhân viên Ä‘ó là họ không bao giờ hứa hẹn sẽ làm suốt đời cho bạn, cÅ©ng như khả năng bạn sá»­ dụng họ lâu dài cÅ©ng là má»™t câu hỏi khó trả lời. Hiện nay là tất cả các nhân viên đều làm việc theo chế độ tạm thời, kể cả Chá»§ tịch công ty. Giờ Ä‘ây, ngay cả ở Nhật Bản cÅ©ng chẳng còn tồn tại chế độ thuê mướn nhân công suốt đời. Biết được những lý do sa thải trong khâu tuyển dụng sẽ cho phép bạn có lá»±a chọn Ä‘úng đắn, hãy chắc chắn rằng các nhân viên được lá»±a chọn sẽ Ä‘em lại cho bạn nguồn lợi từ việc bạn đầu tư cho họ.

Khuynh hướng chung: Con người càng ngày càng có xu hướng thay đổi công việc (hiện nay, khỏang thời gian mà người lao động làm việc tại má»™t công ty là từ 1-3 năm, còn trong tương lai thì sao?)

Lời khuyên: Tận dụng những gì bạn đầu tư vào nhân viên ngay từ đầu (năm đầu tiên làm việc cá»§a nhân viên hoặc tốt hÆ¡n là theo quý hoặc tháng). Hãy coi việc lập kế họach tuyển dụng hay tiếp nhận chuyện nghỉ việc cá»§a nhân viên như má»™t chuyện hiển nhiên chứ không phải do lá»—i cá»§a nhà quản lý. Nên cố gắng tránh bị phụ thuá»™c quá nhiều vào nhân viên.

Nghịch lý thứ năm: Nhân viên má»›i luôn tốt hÆ¡n (trong 3 tháng đầu tiên). Nếu như ai Ä‘ó rời khỏi công ty bạn thì có thể Ä‘ó là cÆ¡ há»™i để tìm được má»™t nhân viên Ä‘em lại hiệu quả cao hÆ¡n.

Đây là tiếp diá»…n lôgic cá»§a nghịch lý số 4. Vì nạn chảy máu chất xám trong doanh nghiệp là Ä‘iều không thể tránh khỏi, tuy nhiên, việc kiểm soát quy trình này lại là má»™t việc cần làm (dòng nước chảy còn hÆ¡n ao nước đọng). Bởi vậy, bạn cần phải mạnh dạn thá»­ nghiệm tuyển dụng các vị trí má»›i. Má»™t nhà quản lý giỏi sẽ không để mình rÆ¡i vào các trạng thái mất cân bằng hoặc bối rối khi má»™t nhân tài rời khỏi công ty. Hãy mạnh dạn tuyển dụng các nhân viên má»›i cho công việc cá»§a bạn. Đây có thể là má»™t thá»­ thách song cÅ©ng có thể là má»™t cÆ¡ há»™i cho công ty bạn có được những nhân tài má»›i,triển vọng hÆ¡n.

CÅ©ng giống như má»™t câu lạc bá»™ bóng Ä‘á, nếu tiền đạo mà không sút được bóng vào lưới thì sá»›m hay muá»™n anh ta cÅ©ng sẽ được bán lại cho câu lạc bá»™ khác và thế chá»— anh ta sẽ là má»™t cầu thá»§ biết làm Ä‘iều này.

Khuynh hướng chung: Sá»± luân chuyển nhân sá»± trên thị trường lao động Ä‘ang ngày càng diá»…n ra khốc liệt.

Lời khuyên: hãy biết phân biệt ứng viên tốt và ứng viên kém để có quyết định tiếp nhận hay từ chối. Bằng cách nào? hiệu quả công việc và tác phong làm việc là những nhân tố nên được đặt lên trước tiên trong thời gian “thá»­ việc”.

Nghịch lý thứ sáu: Nguyên tắc “nụ hôn đầu tiên”. Nếu bạn không có cảm tình hay có những ấn tượng không tốt vá»›i ứng viên ngay từ “cái nhìn đầu tiên”, rất có thể chẳng bao giờ bạn muốn “gắn kết” vá»›i họ.

Các nhà tuyển dụng nên tạo cho mình má»™t tác phong chuyên nghiệp và dáng vẻ thanh lịch trước những người dá»± tuyển: tóc tai chải gọn gàng, người xức má»™t chút nước hoa, chuẩn bị nói về các vấn đề liên quan đến mức lương mình định đề nghị, lịch sá»­ công ty hay thành tích cá»§a các nhân viên khác…. Bởi vì chẳng tồn tại má»™t chuẩn má»±c nào về các nhà tuyển dụng nên ứng viên luôn cảm thấy khó khăn trước các quyết định cá»§a mình. Ngoài chuyện lương bổng, ứng viên còn quan tâm đến nhiều Ä‘iều khác nữa: thuế má, các chế độ Ä‘ãi ngá»™ lao động, phong cách quản lý, quy chế ná»™i bá»™ bên trong công ty…Và để đưa ra quyết định trong Ä‘iều kiện thông tin về nhà tuyển dụng chưa đầy đủ, ứng viên thường dá»±a vào linh cảm cá»§a mình (thích – không thích).

Khuynh hướng chung: Việc khan hiếm lá»±c lượng lao động trên thị trường Ä‘ang càng ngày càng trở nên trầm trọng. Là má»™t nhà tuyển dụng chuyên nghiệp, bạn hoàn toàn có thể nắm bắt được tâm lý nhân viên, cÅ©ng như biết cách tạo cho mình má»™t mẫu má»±c lôi cuốn và tạo hình ảnh tốt trong mắt người xin việc.

Lời khuyên: Hãy học cách làm thế nào để những ứng viên tiềm năng mong muốn gặp bạn trước khi bạn đưa ra buổi hẹn cụ thể. Như vậy, sẽ không có ai từ chối bạn nữa và ứng viên sẽ nhìn bạn bằng ánh mắt có cảm tình.

Nghịch lý thứ bảy: Quy tắc kim tá»± tháp. Đáy cá»§a kim tá»± tháp (cÆ¡ sở tìm kiếm) càng rá»™ng thì kết quả càng cao.

Trong thời kỳ hiện đại công nghệ thông tin lên ngôi thì việc tìm kiếm ứng viên yêu thích và có triển vọng cho vị trí nhà tuyển dụng đưa ra không còn là má»™t khúc mắc. Vậy nên hãy tận dụng hết các tiện lợi này nhằm tăng khả năng “bắn trúng” được mục tiêu bạn đề ra. Có nghÄ©a là nếu bạn muốn có được ứng viên tốt sau 1 tháng thì hãy mở rá»™ng nguồn tuyển dụng cá»§a mình, vá»›i khoảng 3 đến 5 nguồn tuyển dụng. Như vậy, bạn sẽ có được hàng trăm hồ sÆ¡ xin việc vá»›i khoảng 10 đến 20 buổi phỏng vấn. Số lượng cá câu được không phụ thuá»™c vào số lần thả câu mà tá»· lệ vá»›i số lượng cần câu và sá»± lá»±a chọn nÆ¡i bạn buông cần câu có Ä‘úng chá»— hay không.

Khuynh hướng: tất cả các "ao cá" gần công ty bạn đều Ä‘ã có người buông câu. Nên quăng cần câu ở xa hÆ¡n má»™t chút: ngoại ô, các tỉnh thành khác, thậm chí là các quốc gia láng giềng. Tuyển nhân sá»± từ các quốc gia lân cận cÅ©ng sẽ giúp bạn có được những nhân viên giỏi vá»›i mức chi trả không đến ná»—i quá đắt.

Lời khuyên: hãy làm Ä‘a dạng thêm nguồn tuyển dụng cá»§a mình.

Nghịch lý thứ tám: Nguyên tắc “Nhà thông thái ngốc nghếch”. Chỉ những câu hỏi ngá»› ngẩn má»›i buá»™c ứng viên trở nên thật sá»± chân thành.

Ứng viên sẽ luôn trong tình thế bị động nếu gặp phải má»™t người phỏng vấn thông minh. Lúc Ä‘ó, ứng viênsẽ nói rất ít và tuân theo những gì Ä‘ã được viết trước trên giấy. Tuy nhiên, giai Ä‘oạn ban đầu rất quan trọng, bởi vậy bạn phải tìm cách để ứng viên phải bá»™c lá»™ bản thân ngay từ lúc này. Khi bắt đầu buổi nói chuyện, nên tỏ ra là má»™t người thân thiện và hÆ¡i ngờ nghệch má»™t chút, giả vờ đưa ra những câu hỏi trùng lặp, lắng nghe và không tỏ ra mỉa mai hay ám chỉ đến sá»± nghi ngờ. Các câu hỏi kiểu như “Vì sao anh bước vào Ä‘ây bằng chân trái và giấu Ä‘i trình độ học vấn cá»§a mình?” tạo ra cho ứng viên cảm giác bị hỏi cung khiến anh ta hoặc muốn gọi luật sư hoặc im lặng không trả lời.

Khuynh hướng chung: ứng viên đều Ä‘ã đọc những cuốn sách thông minh dành cho những chuyên gia phỏng vấn thông minh.

Khuyến cáo: hãy lắng nghe nhiều hÆ¡n nhưng vẫn luôn kiểm soát được quá trình phỏng vấn. Sá»± chân thành luôn nằm ở bên trong. Ứng viên sẽ trở nên chân thá»±c vào giữa buổi phỏng vấn khỏang sau câu thứ 50-100 gì Ä‘ó. Tuy nhiên, nên tránh để cá nhân tá»± lấn lướt.

Nghịch lý thứ chín: Những ứng viên có vẻ ngoài tốt thường dá»… lưu chuyển công việc. Những ứng viên có ngoại hình lý tưởng thường dá»… tìm được công việc cÅ©ng như dá»… dàng thay đổi nó.

Nghe có vẻ nghịch lý song hÆ¡n hết thì Ä‘ây lại là má»™t sá»± tất nhiên. Yêu cầu hiện nay dá»… thấy là các ứng viên đều có ngoại hình dá»… nhìn và tất nhiên có những người thật sá»± nổi bật (số này lại rất được sá»± chú ý cá»§a các nhà tuyển dụng); vì thế má»™t ứng viên có Æ°u Ä‘iểm về ngoại hình thì càng có nhiều lời chào mời, dẫn đến sá»± lá»±a chọn nhiều hÆ¡n và yêu cầu vì thế cÅ©ng cao hÆ¡n. Nhà tuyển dụng lúc này không nên chỉ chú ý tá»›i dáng vẻ bên ngoài, mà nên nắm bắt được tâm lý cùng những yêu cầu cá»§a người xin việc. Hiểu được mục Ä‘ích cá»§a họ trong việc lá»±a chọn công ty bạn sẽ giúp bạn có thế đối vá»›i ứng viên. Đừng lá»±a chọn nếu thấy họ không hứng thú vá»›i công việc mà chỉ xem Ä‘ó như má»™t chá»— “dừng chân”tạm thời.

Khuynh hướng chung: những ứng viên có ngoại hình ưa nhìn thường có xu hướng ”tác quái”, trong khi các ông chá»§ doanh nghiệp lại trở nên bị động hÆ¡n – họ sao nhãng công việc và giao phó hết cho các top manager.

Lời khuyên: Hãy nghiên cứu kỹ hồ sÆ¡ lý lịch cá»§a ứng viên. Nếu trong vòng 5 năm, ứng viên Ä‘ã từng đảm nhiệm chức tổng giám đốc tại 5 công ty khác nhau thì nghÄ©a là anh ta chỉ là má»™t kẻ vô tích sá»± và bị sa thải sau má»—i kỳ báo cáo hàng năm.

Nghịch lý thứ mười: Các ứng viên chuyên nghiệp, giỏi nghề thay đổi chá»— làm thường không phải vì tiền. Những ai nhảy việc chỉ vì kế sinh nhai thường không Ä‘em lại kết quả, ích lợi gì cho doanh nghiệp.

Như trên Ä‘ã nói má»™t công việc tốt không dừng lại ở chá»— Ä‘ó là công việc có thu nhập cao. Tiền là kết quả chứ không phải là nguyên nhân cá»§a má»™t công việc tốt. Khi Ä‘ã đảm nhận công việc nào thì bạn nên làm vá»›i hết trách nhiệm và tận tâm chứ không chỉ là vấn đề được trả nhiều hay ít. Má»™t bác sỹ chuyên nghiệp là người không thể cho phép mình Ä‘iều trị sai và tiền bạc ở Ä‘ây không có vai trò gì cả. Má»™t giáo viên chuyên nghiệp là người luôn giảng dạy tốt hoặc đảm đương công tác quản lý. Có người nói rằng nếu anh ta nhận được 1000USD thay vì 600USD có lẽ anh ta Ä‘ã không mắc sai lầm khi tính toán các khoản thuế. Có nghÄ©a là nếu trả cho má»™t ca sỹ tồi nhiều hÆ¡n trong má»™t buổi diá»…n thì anh ta sẽ trở thành nghệ sẽ hát opera chăng?

Má»™t ứng viên sáng giá là người chứng tỏ không chỉ năng lá»±c mà còn là tinh thần trách nhiệm cao. Trong công việc Ä‘iều Ä‘ó lại càng hữu ích khi có những nhân viên tốt, thật sá»± tận tâm vá»›i công việc công ty. Những nhân viên đặt chuyện lương thưởng lên trên hết thì khó có thể đạt được năng suất cÅ©ng như chất lượng như các nhân viên bình thường khác. Mặt khác, sá»± đề cao tiền bạc dá»… khiến cho họ có thể rÆ¡i vào cạm bẫy cá»§a đối thá»§ cạnh tranh (như chuyện tiết lá»™ bí mật kinh doanh). Đây quả là mối nguy hiểm đối vá»›i sá»± phát triển má»™t doanh nghiệp.

Khuynh hướng chung: Tiền bạc ngày càng Ä‘óng vai trò Ä‘áng kể trong cuá»™c sống cá»§a chúng ta. Sá»± cầm cố làm tăng sá»± phụ thuá»™c cá»§a các ứng viên.

Lời khuyên: Hãy tránh xa những ứng viên có động cÆ¡ tài chính. Hãy thảo luận vấn đề tiền nong vào giây phút cuối cùng. Những ứng viên chuyên nghiệp sẽ tạo ra những giá trị tương xứng vá»›i mức lương họ được hưởng và tạo ra lợi nhuận (thậm chí rất cao).Hãy luôn lá»±a chọn Ä‘úng đắn để có những nhân viên thật sá»±.

Leave a Reply