Ngưá»i tiêu dùng thưá»ng ưa chuá»™ng những sản phẩm có Ä‘ính kèm giá trị tặng thêm trong sản phẩm hoặc dịch vụ. Äiá»u Ä‘ó góp phần vào quyết định mua hàng cá»§a há»…
Từ Ä‘ó, ý niệm cá»§a nhãn hiệu hàng hóa bị lu má». Trước tiên hãy đỠcáºp đến định nghÄ©a giá trị là gì? Như chúng ta Ä‘ã biết, má»—i nhóm ngưá»i Ä‘á»u có sá»± lá»±a chá»n từng loại hàng hóa khác nhau. Äối vá»›i má»™t số ngưá»i, quyết định mua hàng phụ thuá»™c vào tình cảm cá»§a há» dành cho nhãn hiệu hàng hóa (Saatchi & Saatchi CEO Kevin Roberts) còn số khác thì tùy thuá»™c vào tôn giáo (Young & Rubicam).
HÆ¡n nữa, làm thế nào để biết được chính xác giá trị cá»™ng thêm có được thêm vào sản phẩm hay không? Các chuyên gia quảng cáo cho rằng giá trị cá»™ng thêm nằm ở chá»— quảng cáo. Nếu ngưá»i tiêu dùng thích mẫu quảng cáo Ä‘ó, há» cÅ©ng sẽ mua sản phẩm mang thương hiệu Ä‘ó. Những chuyên gia tiếp thị lại cho rằng sá»± đồng nhất cùng vá»›i những trải nghiệm tổng thể mà khách hàng có được khi tiếp xúc vá»›i thương hiệu má»›i là chìa khóa quyết định. Váºy Ä‘iá»u bí máºt tạo ra thành công cá»§a thương hiệu là gì?
Trước khi trả lá»i câu há»i này, chúng ta hãy xem qua ba phương thức thông dụng được các nhà tiếp thị thưá»ng dùng để phát triển thương hiệu, vá»›i sá»± giúp đỡ cá»§a : các công ty quảng cáo, nhà tư vấn, công ty xây dá»±ng thương hiệu và công ty thiết kế.
Mặc dù ba phương thức này khá dàn trải nhưng chúng không bị bó buá»™c trên các cÆ¡ sở lý thuyết. Theo ý kiến cá»§a tôi, ba phương thức này vẫn chưa mang lại kết quả Ä‘áng tin cáºy cho những thương hiệu mạnh. Chúng gồm có phương thức “Decoration”, phương thức “Gluing”, và phương thức “Golem” (cá»§a Prague, Luân Äôn hay New York).
Phương thức “Decoration” có những Ä‘iểm khác biệt vá»›i hai phương thức còn lại vì nó liên quan tá»›i cách trang trí bên ngoài cá»§a sản phẩm. “Chúng tôi tá»± gây ấn tượng cho sản phẩm cá»§a mình,” những nhà Ä‘iá»u hành nêu ý kiến, Ä‘iá»u Ä‘ó có nghÄ©a là tạo ra má»™t tên gá»i, má»™t logo tháºt đặc biệt cho sản phẩm vá»›i vẻ ngoài vô cùng ấn tượng, chúng dưá»ng như Ä‘ã trải qua má»™t quá trình gian khổ, phải chuẩn bị tháºt kỹ lưỡng. “Từ Ä‘ó khách hàng nhìn thấy sản phẩm cá»§a chúng tôi khác vá»›i sản phẩm cá»§a đối thá»§ cạnh tranh.”
Phương thức này sẽ vô nghÄ©a nếu nó tồn tại đơn lẻ. Nó cần có sá»± kết hợp bởi nhiá»u yếu tố khác nhau cá»§a hai phương thức còn lại.
Phương thức “Gluing” cÅ©ng bao gồm những giá trị cá»§a nhãn hiệu và những lợi ích khác có liên quan tá»›i tên gá»i, logo và vẻ bá» ngoài cá»§a sản phẩm tương tá»± như phương thức trước. Lí do cÆ¡ bản là ngưá»i tiêu dùng nháºn thấy những giá trị cá»§a anh ta/cô ấy được mô tả rất gần gÅ©i trong thông Ä‘iệp đưa ra cá»§a chúng ta và ngay láºp tức cảm thấy nhãn hiệu này phù hợp vá»›i há». Những ngưá»i á»§ng há»™ phương thức “xây dá»±ng thương hiệu theo cảm xúc” tuyên bố rằng há» cÅ©ng Ä‘ính kèm những cảm xúc vào thương hiệu theo cách tương tá»± mà phương thức “Gluing” Ä‘ã làm.
Phương thức “Golem” là phương thức thứ ba. Các nhà tiếp thị tìm kiếm những thá»±c thể tương tá»± như con ngưá»i vá»›i những tính cách (tháºm chí là má»™t tấm gương phản chiếu) gần gÅ©i vá»›i ngưá»i tiêu dùng.
Tuy nhiên, ba phương thức này làm cho công ty bị lạc lối và là nguyên nhân dẫn tá»›i việc bá» lỡ những sá»± tháºt còn tiá»m ẩn trong thương hiệu.
Nhưng qua nghiên cứu và tham khảo các tài liệu tâm lí há»c và xã há»™i há»c, tôi Ä‘ã tìm ra má»™t phương thức khác.
Nến tảng cÆ¡ bản để phát triển má»™t thương hiệu vá»›i những giá trị cá»™ng thêm cÅ©ng tương tá»± như tính logic cá»§a quá trình phát triển sản phẩm. Trong cả hai trưá»ng hợp, chúng tôi tạo ra những công cụ và phương tiện cho ngưá»i tiêu dùng làm những gì há» muốn.
Äiá»u Ä‘ó rất quan trá»ng vì há» biết mình muốn gì. Nếu ngưá»i tiêu dùng muốn táºp tạ/thư giãn/giải trí để làm nổi báºt mình, hứng thú vá»›i sá»± thay đổi thá»±c tế hoặc bất kỳ trạng thái tâm lí nào khác thì há» cần phải thá»±c hiện được Ä‘iá»u há» mong muốn.
Ngưá»i tiêu dùng luôn có những chá»§ Ä‘ích cá»§a há» khi cố gắng trải nghiệm và nắm bắt những mục tiêu/lợi ích liên quan đến cảm xúc, tâm lý, sá»± tương tác giữa cá nhân vá»›i cá nhân, giữa cá nhân vá»›i xã há»™i để đạt được những lợi ích hữu hình hÆ¡n. Những thương hiệu nào thá»a mãn Ä‘iá»u kiện Ä‘ó thì sẽ thành công. Mặt dù Ä‘ó chỉ là chiêu tâm lí nhưng nó lại là má»™t công cụ hữu hiệu.
Thương hiệu mà không có má»™t minh chứng cho viá»…n cảnh sá» dụng sẽ không trở thành má»™t thương hiệu Ä‘ích thá»±c. Nó chỉ có vẻ là má»™t thương hiệu. Tên tuổi, logo, những hình ảnh và phong cách quảng cáo cá»§a nó có thể được biết đến rá»™ng rãi nhưng ngưá»i tiêu dùng không cảm thấy khao khát cần có nó bởi vì nó vô dụng.
Má»i qui luáºt để tạo ra những thay đổi và ý tưởng má»›i thành công cho sản phẩm lẫn dịch vụ Ä‘á»u có thể áp dụng vào trong thương hiệu. Äiá»u kiện tiên quyết cho thành công là cung cấp những gì ngưá»i tiêu dùng khao khát nhưng hiện tại há» không có… chỉ vì nó quá khó, quá phức tạp, bất tiện, nhàm chán, v.v…
Theo phương thức này, thương hiệu không phải là má»™t thá»±c thể tương tá»± như con ngưá»i và không có má»™t cuá»™c sống riêng bên ngoài tâm trí ngưá»i tiêu dùng. Chúng chỉ đơn thuần là phương tiện đạt được mục Ä‘ích sau cùng.
Tạo ấn tượng thì cÅ©ng không giữ chân được ngưá»i tiêu dùng lâu, chỉ khi nào chúng ta cho ngưá»i tiêu dùng thấy được lợi ích nào Ä‘ó cá»§a nó. Chính sá»± mong chá» cá»§a ngưá»i tiêu dùng khi bị khuấy động sẽ tạo ra những cảm xúc tích cá»±c này. Những biểu tượng cá»§a thương hiệu như tên, logo, phông chữ, hình ảnh tượng trưng v.v… có ảnh hưởng chút ít, nhưng quan trá»ng nhất vẫn là những bằng chứng cung cấp cho ngưá»i tiêu dùng nhìn thấy cái lợi trước mắt.
Sau Ä‘ây là 10 cách để tạo ra lợi ích hữu hình cho ngưá»i tiêu dùng:
Tạo ra liên tưởng đến lợi ích hữu hình
Cấp cÆ¡ bản nhất cá»§a quá trình xây dá»±ng thương hiệu là phải tạo ra được má»™t đưá»ng liên kết giữa tên tuổi thương hiệu, những chi tiết nháºn diện khác và cả những lợi ích hữu hình vá»›i nhau. Những lợi ích Ä‘ó được cung cấp bởi chính sản phẩm hoặc những yếu tố cá»§a phối thức tiếp thị. Äừng loại bá» nguyên lý cÆ¡ bản này. Những nhãn hiệu thành công như dầu gá»™i đầu Pantene Ä‘ã hứa cải thiện sáu triệu chứng làm cho tóc không khá»e, và Pantene Ä‘ã làm được Ä‘iá»u Ä‘ó. Giá trị tăng thêm ở Ä‘ây tuy nhá» nhưng lại rất có ý nghÄ©a.
Tạo bối cảnh để ngưá»i tiêu dùng liên tưởng
Äây là má»™t ý tưởng, má»™t nguyên tắc cho phép ngưá»i tiêu dùng có thể liên tưởng những Ä‘iá»u trong thá»±c tế đến sản phẩm (ví dụ như những hoạt động marketing khác nhau cá»§a công ty). Trong những trưá»ng hợp này, lợi ích chính cá»§a thương hiệu dành cho ngưá»i tiêu dùng sẽ xuất phát từ những bối cảnh khi ấy.
Ví dụ: Liệu bạn có nên khám phá những khách sạn như Hudson hay Royalton tại trung tâm Manhattan không nếu như chá»§ khách sạn không hứa hẹn sẽ làm hài lòng bạn bằng má»i cách, nhưng nếu bạn ở khách sạn loại “cổ Ä‘iển”, bạn sẽ nháºn được những trải nghiệm khác cùng há». Khách sạn loại “cổ Ä‘iển” có những đặc Ä‘iểm khác biệt so vá»›i những khách sạn khác trong cùng má»™t chuá»—i – thỉnh thoảng nó là sá»± khác biệt giữa các phòng trong cùng má»™t khách sạn. Bối cảnh này sẽ dẫn dắt bạn tìm kiếm sá»± khác biệt vá»›i đối thá»§ cạnh tranh.
Nhắm thẳng đến sự trải nghiệm
Äiá»u này rất cần thiết vì chúng có tác dụng “thôi miên” ngưá»i khác, Ä‘ôi khi chúng chỉ nhằm làm yên lòng những khách hàng yêu quý cá»§a chúng ta. Khi ấy, việc xây dá»±ng thương hiệu cÅ©ng đồng nghÄ©a vá»›i việc sáng tạo ra má»™t sá»± trông đợi mà khi trải nghiệm, ngưá»i tiêu dùng cảm nháºn nó vượt xa những gì mà bản thân sản phẩm mang lại. Ví dụ, Red Bull sẽ tạo cho ngưá»i tiêu dùng có cảm giác tăng thêm nguồn năng lượng so vá»›i tác dụng thá»±c cá»§a thức uống.
Tạo ra má»™t phương tiện để tá»± thể hiện mình
Bằng cách này, thương hiệu sẽ tạo ra má»™t biểu tượng thích hợp mang ý nghÄ©a được má»i ngưá»i trong má»™t nhóm nào Ä‘ó biết đến. Nó giúp ngưá»i tiêu dùng tá»± khẳng định tính cách và được sá» dụng trong giao tiếp ná»™i bá»™ (làm động lá»±c cho má»™t nổ lá»±c nào Ä‘ó hay tạo ấn tượng cho hình ảnh cá nhân), giữa từng cá nhân vá»›i nhau (để tạo ra má»™t ấn tượng) và giao tiếp trong xã há»™i (đại diện cho địa vị hoặc tư cách cá»§a ngưá»i sá» dụng). Nhiá»u bạn trẻ Ä‘ã sá» dụng nhãn hiệu Absolut Vodka để thể hiện mình trước bạn bè cá»§a há» (khi nhóm ngưá»i trẻ tuổi này ngày càng trưởng thành).
Tạo phương tiện để truyá»n thông Ä‘iệp
Vai trò cá»§a việc xây dá»±ng thương hiệu là tạo ra má»™t biểu tượng làm sao để càng có nhiá»u ngưá»i biết đến càng tốt. Loại biểu tượng này giúp tạo ra má»™t thông cáo và/hoặc nhấn mạnh má»™t cảm xúc tháºt đặc biệt trước ngưá»i tiêu dùng. De Beers làm ra má»™t viên kim cương tạo ấn tượng cho lá»i hứa và cam kết cá»§a mình. Viên kim cương là má»™t khối rất chắc chắn. Nó cÅ©ng mang má»™t ý nghÄ©a khác là mối quan hệ giữa De Beers và khách hàng luôn luôn khắng khít bá»n lâu. Tháng 9 năm 2003, De Beers bắt đầu tạo ra má»™t phương tiện má»›i để truyá»n tải thông Ä‘iệp thông Ä‘iệp này nhắm vào phụ nữ: Ä‘eo nhẫn ở tay phải nghÄ©a là còn độc thân (còn Ä‘eo ở tay trái nghÄ©a là Ä‘ã hứa hôn)
Xây dá»±ng chuẩn má»±c văn hóa xã há»™i
Phương thức tiếp theo là tạo ra chuẩn má»±c để ngưá»i tiêu dùng sá» dụng nó như là má»™t nam châm dẫn đưá»ng. Nó giúp há» hiểu được cái gì Ä‘ang xảy ra xung quanh há» và cho há» biết cách cư xá» nào là Ä‘úng chuẩn má»±c, cách nào giúp há» vui vẻ hÆ¡n, v.v…. Apple tá»± cho rằng hỠđạt được má»™t chuẩn má»±c khi tung ra chiếc máy vi tính xách tay. Chiếc máy này không chỉ là má»™t phương tiện làm việc mà còn là má»™t công cụ để gây ấn tượng và mang tính sáng tạo. Äối vá»›i những ngưá»i bình thưá»ng, nhãn hiệu này không chỉ thể hiện nét truyá»n thống mà còn làm nổi báºt tính sáng tạo cá»§a há», đồng thá»i nó còn khÆ¡i dáºy má»™t xu hướng văn hóa má»›i tạo ra hàng loạt phương tiện khác dành cho há».
Vươn dài cánh tay
Nhãn hiệu không chỉ tạo ra phương tiện cho ngưá»i tiêu dùng và còn nâng đỡ sức mạnh giúp hỠđạt được mục Ä‘ích cao cả mà tá»± bản thân há» không thể làm được. Cá»a hàng quần áo Body Ä‘ã biến việc mua hàng cá»§a khách thành hành động Ä‘óng góp vào công cuá»™c bảo vệ môi trưá»ng và giúp đỡ những ngưá»i thiếu thốn trên toàn cầu.
Tạo sá»± thay đổi bản ngã
Nhãn hiệu là phương tiện giúp ngưá»i tiêu dùng thể hiện cách cư xá» (ít nhất trong trí tưởng tượng) mà há» muốn nhưng không dám, hoặc không sẵn sàng chấp nháºn sá»± trả giá. Sá»± khiêu khích cá»§a nhãn hiệu thá»i trang Diesel được tạo như chính “tên tuổi cá»§a” khách hàng. Há» có thể cảm thấy như thể mình Ä‘ang tá»± khiêu khích chính mình má»—i khi thương hiệu tiến hành má»™t chiến dịch quảng cáo rầm rá»™ nào Ä‘ó.
Luyện táºp cảm xúc
Äể chá»n lá»±a má»™t lối sống văn minh và khá»e mạnh, chúng ta cần thá»a hiệp vá»›i khá nhiá»u vấn đỠrất Ä‘á»i thưá»ng. Chúng ta Ä‘i đến những phòng táºp thể dục để ngăn ngừa sá»± thoái hóa trên cÆ¡ thể. Vì lối sống cá»§a mình, hoặc chúng ta phải chấp nháºn, hoặc đương đầu vá»›i chúng. CÅ©ng tương tá»± như khi chúng ta xem phim để táºp luyện những kỹ năng Ä‘iá»u khiển cảm xúc có thể bất hợp pháp hoặc không được chấp nháºn trong lối sống cá»§a chúng ta. Những nhãn hiệu như Sicily cá»§a Dolce & Gabbana cÅ©ng cho phép chúng ta tiếp cáºn để trải nghiệm những cảm xúc này.
Kích thích trí tưởng tượng
Tương tá»± phương thức trên, phương thức này giúp ngưá»i tiêu dùng tưởng tượng ra má»™t thá»±c tế khác. Ngưá»i tiêu dùng có thể tưởng tượng đến má»™t cảnh sex rất nóng bá»ng và không thể cưỡng lại được, hoặc má»™t sức mạnh vô biên tuyệt đối, hoặc sá»± thống trị, tầm quan trá»ng, sá»± thành công, duyên tiá»n định, má»™t kẻ giết ngưá»i v.v.. Nhãn hiệu Timberland được thiết kế dá»±a trên cách kích thích trí tưởng tượng cá»§a ngưá»i tiêu dùng vá» những cuá»™c phiêu lưu mạo hiểm chống lại những thế lá»±c cá»§a tá»± nhiên.
* * *
Tóm lại, những nguyên tắc trên chính là những cách khác nhau giúp thương hiệu cá»§a chúng ta có được những giá trị cá»™ng thêm Ä‘áng giá.