Phụ nữ và Lãnh đạo: Nghệ thuật cân bằng tinh tế (phần2)

Phụ nữ cần nhiều sá»± chấp nhận từ bên ngoài hÆ¡n Ä‘àn ông để được nhìn nhận là lãnh đạo trong má»™t số bối cảnh

Đặt trong vấn đề Ä‘ã được nói đến từ trÆ°á»›c, không có gì ngạc nhiên khi biết rằng: để cho phụ nữ được chấp nhận trong vai trò lãnh đạo, họ thường phải có những sá»± há»— trợ từ bên ngoài. Đặt biệt trong những bối cảnh cạnh tranh và bị thống trị bởi Ä‘àn ông, chỉ Ä‘Æ¡n giản được Ä‘ào tạo để lãnh đạo hay có chuyên môn không đảm bảo cho sá»± thành công của phụ nữ trừ khi họ có được sá»± tán thành của má»™t người lãnh đạo cấp trên khác. Những quan niệm về giá»›i ảnh hưởng đến khả năng người khác nhìn nhận sá»± hiệu quả của phụ nữ; Ä‘ôi khi cần thiết có sá»± tán đồng từ bên trên để phụ nữ dành được sá»± tin tưởng.

Phản ứng lại vá»›i những phản ứng: Phụ nữ cảm thấy vai trò lãnh đạo nhÆ° thế nào?

 

Có nhiều minh chứng cho thấy phụ nữ phải cảnh giác nhiều hÆ¡n nam giá»›i về cái giá phải trả của việc lãnh đạo. Phụ nữ lo lắng về sá»± chênh giữa thái Ä‘á»™ nữ giá»›i được chấp nhận và những yêu cầu của má»™t vị trí quyền lá»±c. Má»™t số phụ nữ trẻ được hỏi tưởng tượng bản thân trong những vị trí đầy quyền lá»±c thường ít hÆ¡n nam giá»›i. Má»™t vài phụ nữ tá»± miêu tả mình ít có khả năng trong những vị trí Ä‘ó, sá»­ dụng má»™t số từ nhÆ° là “thống trị, hung hăng”, “thiên kiến”, “Ä‘ói khát quyền lá»±c”, “ích ká»·”, “cao ngạo, thích chỉ đạo và hung hăng”. Rõ ràng, họ nhận ra rằng gần nhÆ° không thể duy trì má»™t hình ảnh mềm mại bao trùm bởi má»™t bầu không khí đầy quyền lá»±c, quyết tâm và cạnh tranh cần thiết để thuyết phục người khác rằng họ có thể có khả năng lãnh đạo mạnh mẽ.

Những người phụ nữ Ä‘ã ở vị trí lãnh đạo – mặc dù trong bối cảnh bị thống trị bởi nam giá»›i – và họ nhận thức chính xác về con đường hạn hẹp họ phải Ä‘i, họ tìm được những đền Ä‘áp xứng Ä‘áng cho vai trò của mình: Má»™t cảm giác mình có khả năng và ảnh hưởng tích cá»±c và cÆ¡ há»™i tiếp sức mạnh cho những người khác. Họ nói: những phần thưởng này đền bù cho những yêu cầu nặng nề và hết sức cẩn trọng mà họ bị Ä‘òi hỏi trong những kì vọng trái ngược vá»›i vị trí lãnh đạo dành cho họ. Tuy nhiên, chÆ°a ai có thể nói bao nhiêu phụ nữ Ä‘ã đến được vị trí Ä‘ó – thì họ Ä‘ã không còn khát vọng lãnh đạo bởi quá nhiều khó khăn và quá nhiều cái giá phải trả.

Má»™t hệ thống xã há»™i thay đổi sẽ thay đổi những phản ứng từ của mọi người

Má»™t nghiên cứu thá»±c hiện bằng những cuá»™c phỏng vấn những nữ lãnh đạo tại Pháp và Na-uy chứng minh nhiều năm trÆ°á»›c Ä‘ây rằng hoàn cảnh có thể tạo ra tất cả các kinh nghiệm lãnh đạo khác nhau. Phụ nữ Na-uy thể hiện sá»± vui vẻ và yêu thích trong vai trò lãnh đạo của mình; phụ nữ Pháp ngược lại nói về những khó khăn, xung Ä‘á»™t, cô Ä‘Æ¡n và xa cách. Những trải nghiệm khác nhau này thể hiện sá»± tÆ°Æ¡ng phản trong mối liên hệ về quan niệm khác nhau của phụ nữ về sá»± chấp nhận họ trong vị trí lãnh đạo. Ở Na-uy, vá»›i lịch sá»­ bắt nguồn từ lâu đời về sá»± tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo chính trị, phụ nữ trong những vai trò Ä‘ó cảm thấy họ được thừa nhận trong vai trò lãnh đạo của mình. Trong khi ở Pháp, nÆ¡i nữ lãnh đạo là tÆ°Æ¡ng đối má»›i mẻ và hiếm có, họ ít cảm thấy sá»± thừa nhận của mọi người, và họ liên tục phải chứng minh bản thân mình.

Nghiên cứu cho thấy, hoàn cảnh tạo nên sá»± khác biệt trên con đường mà má»—i phụ nữ đến vá»›i vị trí lãnh đạo, hiệu quả lãnh đạo mà họ được người khác công nhận, và cả những khó khăn mà họ phải đối mặt. Phụ nữ phải đối mặt vá»›i sá»± "phản kháng" mà người khác dành cho vị trí lãnh đạo của họ, cÅ©ng nhÆ° tầm ảnh hưởng của họ trong các địa hạt (vốn được cho là) do nam giá»›i thống trị. Khi thái Ä‘á»™ của xã há»™i Ä‘ã chuyển hóa, những lÄ©nh vá»±c chỉ dành cho phái mạnh trở nên thu hẹp, sá»± thừa nhận dành cho nữ lãnh đạo trong các địa hạt này cÅ©ng tăng lên.

Kết luận

 

Tại Hoa Kỳ, không còn ai ngạc nhiên hay thấy vô lý khi nhìn thấy má»™t phụ nữ là hiệu trưởng trường cấp ba, giám đốc má»™t tập Ä‘oàn, trưởng khoa trường đại học, hay là người chủ chốt tại má»™t Ä‘ài phát thanh. Phụ nữ Ä‘ã và Ä‘ang xé bỏ những hàng rào đến những vị trí này cùng lúc vá»›i sá»± ná»›i lỏng hÆ¡n trong thái Ä‘á»™ của xã há»™i vá»›i những vấn đề về giá»›i cÅ©ng nhÆ° là sá»± thay đổi trong quan niệm thông thường về yêu cầu cho lãnh đạo. Tuy nhiên trong má»™t số bối cảnh (nhÆ° là trong quân Ä‘á»™i, văn phòng tổ chức cao, vị trí tổng thống) vẫn có những quan niệm đại chúng Ä‘òi hỏi những phẩm chất của phái mạnh, phụ nữ đối mặt vá»›i những rào cản bắt nguồn từ những khó khăn trong việc đồng thời chuyển hóa và tuân theo cái gọi là "chuẩn má»±c giá»›i". Cho dù chúng ta có hiểu biết về những rào cản này, cách duy nhất để phá bỏ những rảo cản là cần má»™t số phụ nữ thông minh, quyết tâm và không ngần ngại đầu tiên để nhảy múa, chế giá»…u và phá bỏ chúng.

Chúng ta có các phÆ°Æ¡ng cách cho cả các tổ chức và cá nhân để há»— trợ phụ nữ, và do Ä‘ó há»— trợ tiến trình hình thành má»™t hệ thống xã há»™i trong Ä‘ó phụ nữ lãnh đạo trở thành chuyện bình thường thậm chí trong cả những bối cảnh được coi là dành riêng cho nam giá»›i. Các tổ chức có thể cố gắng tránh biệt lập phụ nữ trong những bá»™ phận chuyên dành cho nam giá»›i, nÆ¡i mà giá»›i tính trở thành nguyên nhân đầu tiên cho bất kì má»™t quyết định sai lầm nào. Những nhà lãnh đạo cấp trên có thể ủng há»™ và tạo Ä‘iều kiện cho những phụ nữ tìm kiếm hoặc muốn vÆ°Æ¡n lên vị trí lãnh đạo. Người tạo ra được dÆ° luận nhÆ° là nhà báo có thể cải tạo Ä‘á»™ nhạy cảm và khả năng họ tạo ra những tiêu chuẩn má»›i về sá»± Æ°a chuá»™ng hay các phẩm chất khác khi họ công khai bình luận về các nhà lãnh đạo nam nữ. Trong tÆ° cách là cá nhân, chúng ta có thể xem xét những bình luận của mình dành cho nữ lãnh đạo bằng những dấu hiệu mà chúng ta cho rằng không thể – dùng để áp đặt lên nữ lãnh đạo.

Từ những người đầu tiên, sau Ä‘ó là nhiều phụ nữ khác Ä‘i theo, cùng vượt qua hàng rào ngăn cách, Ä‘iều Ä‘ó cuối cùng sẽ trở nên bình thường khi phụ nữ nắm giữ vai trò lãnh đạo trong những bối cảnh từng được quan niệm chỉ dành cho nam giá»›i. Sá»± rất thông thường Ä‘ó sẽ thay đổi quan niệm công chúng về giá»›i và lãnh đạo, dần dần tái định hình cấu trúc xã há»™i trÆ°á»›c Ä‘ây Ä‘ã tạo ra những quan niệm. Sá»± thay đổi trong khả năng tiếp cận của nữ giá»›i vá»›i vai trò lãnh đạo trong vòng vài thập kỉ gần Ä‘ây là má»™t Ä‘iều cần thiết, nhÆ°ng chÆ°a đủ để tạo ra má»™t xã há»™i mà nam giá»›i bình đẳng vá»›i phụ nữ trÆ°á»›c những thá»­ thách và cÆ¡ há»™i liên quan đến vị trí lãnh đạo.