14 lời khuyên cho bạn để xây dá»±ng má»™t đế chế Google thứ hai…

Sau Ä‘ây là vài lời khuyên của các chuyên gia tÆ° vấn kinh doanh Mỹ để những người má»›i khởi nghiệp có thể tạo nên má»™t công ty có thể thay đổi cả thế giá»›i nhÆ° Google hay Microsofts.

Thiết lập

Những năm đầu thiên niên ká»· này là thời gian thích hợp nhất cho những người muốn khởi nghiệp. Phần cứng rẻ tiền, phần mềm miá»…n phí và đường truyền băng thông rá»™ng vá»› Ä‘âu cÅ©ng được Ä‘ã có thể giúp tạo nên má»™t doanh nghiệp má»›i.

 

Việc chủ yếu cần phải làm là thiết lập được má»™t bá»™ máy có thể nâng doanh nghiệp ấy lên khỏi xuất phát Ä‘iểm thấp kém ban đầu, tạo ra má»™t loại sản phẩm đặc biệt nào Ä‘ó phục vụ ý tưởng kinh doanh Ä‘ã định. Và sau Ä‘ây là những Ä‘iểm cần lÆ°u ý trong thuở ban đầu ấy.

1. Bắt đầu vá»›i quy mô nhỏ. Bốn người chung tay khởi nghiệp là vừa đẹp. Hai mà đủ sức thì càng tốt. Vá»›i lượng người tham gia sáng lập vừa phải nhÆ° vậy, dá»… đạt được sá»± đồng thuận và tránh rạn nứt ná»™i bá»™. Phải bảo đảm làm sao có càng nhiều thành viên có chuyên môn càng tốt. Không nhất thiết phải có má»™t người giỏi quản trị kinh doanh, nhÆ°ng ít nhất người Ä‘ó phải Ä‘iều hoà tốt quan hệ giữa các thành viên và làm cầu nối tạo sức mạnh tổng thể.

Apple, Google, và Sun Microsystems đều khởi nghiệp vá»›i má»™t nhóm nhỏ nhÆ° vậy, má»—i người có năng lá»±c và chuyên môn khác nhau nhÆ°ng giống nhau về tầm nhìn. Má»™t giám đốc Ä‘iều hành phần mềm ở thung lÅ©ng Sillicon cho rằng càng ít người thì việc giải quyết má»™t vấn đề Ä‘Æ¡n lẻ càng dá»… dàng và hiệu quả hÆ¡n. Và chính vì giải quyết tốt các vấn đề nhỏ lẻ ấy, họ có thể gây nên sá»± nghiệp lá»›n.

2. Tìm thiên thần há»™ mệnh. Ngày nay không thiếu cÆ¡ há»™i cho những người ít tiền nhÆ°ng muốn khởi nghiệp. Nếu không có nguồn tài trợ vô tÆ° từ gia Ä‘ình hay bạn bè, hãy tìm cho mình má»™t thiên thần há»™ mệnh, sẵn sàng rót tiền đầu tÆ° cho những ý tưởng kinh doanh má»›i.

Má»™t người Mỹ có tên Ross Mayfield kể lại Ä‘ã khởi nghiệp nhờ có được 600.000 USD đầu tÆ° từ má»™t người xa lạ, chỉ vì người Ä‘ó đọc được những ý tưởng kinh doanh nung nấu được Ross kể lại trên má»™t webblog.

3. Dùng mã nguồn mở. Hàng loạt phần mềm miá»…n phí giúp doanh nghiệp má»›i khởi sá»± hạ được chi phí sắm sá»­a tài sản cố định. Trong khi Linux Ä‘ã quá nổi danh nhÆ° má»™t phần mềm mã nguồn mở ứng dụng được trên toàn cầu thì những mã nguồn mở khác, trong Ä‘ó có chÆ°Æ¡ng trình Apache Web và phần mềm MySQL, cÅ©ng Ä‘ang được ứng dụng rá»™ng rãi.

Điều cần lÆ°u ý là phải lá»±a chọn Ä‘úng mã nguồn mở phù hợp và chủ sở hữu, nếu có, của nó. Điều này giúp tránh các khiếu kiện hay thu tiền hàng tháng vì lý do sở hữu trí tuệ.

4. Dùng các thiết bị Ä‘ã qua sá»­ dụng. Động cÆ¡ duy nhất của việc này là nhằm giảm tối Ä‘a chi phí ban đầu. Bởi mua các thiết bị má»›i, từ máy vi tính, phÆ°Æ¡ng tiện Ä‘i lại đến các thiết bị khác cần có để công ty của bạn hoạt Ä‘á»™ng là má»™t vấn đề lá»›n đối vá»›i các chủ doanh nghiệp nhỏ.

HÆ¡n nữa, vá»›i việc chấp nhận thiết bị cÅ©, doanh nghiệp má»›i khởi sá»± còn có cÆ¡ há»™i tiếp cận vá»›i những thứ "hàng hiệu" mà những người khác nếu chọn mua má»›i sẽ không có. Những Dell, Hewlett-Packard hay thậm chí IBM cÅ© vừa rẻ hÆ¡n máy má»›i các loại mà có khi chất lượng sá»­ dụng còn khá hÆ¡n. Tất nhiên, cần có chút may mắn và trình Ä‘á»™ kiểm tra, lá»±a chọn rất tốt.

Bên cạnh Ä‘ó, Ä‘i thuê thay cho mua có thể là má»™t cách lá»±a chọn chi tiêu hiệu quả, đặc biệt là khi không có nhiều tiền mặt trong tay, nhÆ°ng lại cần thiết bị. Khi thuê, chủ doanh nghiệp có thể Ä‘iều hoà dòng tiền hiệu quả hÆ¡n vì có thể thấy trÆ°á»›c được các phần phải trả thường xuyên hàng tháng thay cho việc thanh toán gá»™p chung lại.

5. Ra mắt sá»›m, Ä‘Æ°a ra sản phẩm má»›i thường xuyên. Hãy khoe vá»›i cá»™ng đồng thứ sản phẩm má»›i của mình càng sá»›m càng tốt, bởi những tÆ° tưởng lá»›n tÆ°Æ¡ng tá»± từ người khác sẽ chiếm mất chá»— đứng, qua Ä‘ó cÆ°á»›p mất cÆ¡ há»™i ít ỏi của doanh nghiệp má»›i khởi sá»±.

Về khoản này thì không ai giỏi hÆ¡n Google, ít nhất là tá»›i thời Ä‘iểm này. Tưởng chừng người sá»­ dụng toàn cầu không còn Ä‘òi hỏi gì thêm về họ nữa, thế những họ vẫn cố cung cấp bằng được hàng loạt dịch vụ má»›i, mà nổi bật nhất gần Ä‘ây có thể kể đến dịch vụ thÆ° Ä‘iện tá»­ Gmail và bản đồ Google Maps – công cụ tìm kiếm bản đồ có thể giúp xác định địa danh hay đường phố má»›i má»™t cách dá»… dàng.

Tuy nhiên, những Google và Microsoft của tÆ°Æ¡ng lai cần lÆ°u ý rằng nếu người sá»­ dụng ngán má»™t vài dịch vụ nào Ä‘ó hoặc loạn lên không biết dùng cái gì trong vô vàn dịch vụ cả cÅ© lẫn má»›i của mình thì nên kết hợp chúng lại để Ä‘Æ¡n giản hoá việc sá»­ dụng.

Chăm lo tài chính cho doanh nghiệp của mình

Chăm lo tài chính cho doanh nghiệp định làm giàu trên internet phải được đặt lên hàng đầu, vì những vụ tan vỡ thời bong bóng dotcom là hậu quả của việc đầu tÆ° và sá»­ dụng tài chính kém hiệu quả. Cần phải có tầm nhìn chiến lược về tài chính, má»™t mẫu hình tài chính Ä‘ã được kiểm chứng là hiệu quả. Và nhiều Ä‘iều khác cần lÆ°u ý.

6. Ná»— lá»±c tá»± vượt lên chính mình. Phát triển má»™t sản phẩm càng đầy đủ càng tốt. Điều Ä‘ó cho phép doanh nghiệp má»›i khởi sá»± có thể tạo ngay được uy tín và thÆ°Æ¡ng hiệu cho mình ngay từ ban đầu. Muốn vậy, không còn cách nào khác tá»± hoàn thiện mình về mọi mặt, nhất là chuyên môn và phÆ°Æ¡ng pháp quản lý, để có thể đảm bảo sá»± Ä‘i lên của doanh nghiệp ngay cả khi nhân viên dÆ°á»›i quyền Ä‘ang bí.

7. LÆ°u ý tá»›i thời Ä‘iểm có thể thu tiền. Má»™t khi những người sá»­ dụng ít ỏi ban đầu bắt đầu nói về sản phẩm của doanh nghiệp má»›i, và hÆ¡n nữa là giá»›i thiệu cho bạn bè và nhiều người liên quan về sản phẩm Ä‘ó, thì chính là lúc thích hợp để nghÄ© tá»›i việc thu về khoản tiền đầu tiên.

Đó là bÆ°á»›c ngoặt của doanh nghiệp. Bởi khi Ä‘ó có thể nói rằng, sản phẩm má»›i Ä‘ã được chấp nhận, Ä‘ã tạo ra những hiệu quả đặc thù cho người dùng. Và nhÆ° vậy, Ä‘ó là lúc cần có thêm chút tiền thu về để nâng cấp sản phẩm cÅ©ng nhÆ° tạo ra những má»›i sản phẩm Ä‘áp ứng thị hiếu má»›i.

8. Biết cách vay tiền. Nếu doanh nghiệp má»›i khởi sá»± Ä‘ang tìm kiếm má»™t khoản vay ngắn hạn hoặc Ä‘ang tích cá»±c tìm thêm vốn mở rá»™ng hoạt Ä‘á»™ng sản xuất và kinh doanh, doanh nghiệp cần chuẩn bị và lên kế hoạch kỹ càng để có cÆ¡ há»™i tìm ra được nguồn tiền vay. Cần phải đặt doanh nghiệp má»›i khởi sá»± vào tình trạng tài chính tốt nhất nhằm tạo ra ấn tượng tốt đối vá»›i các nguồn cho vay tiềm năng.

Muốn vậy, phải thu xếp sẵn trÆ°á»›c để có thể sẵn sàng cho quá trình này, từ việc chuẩn bị để viết kế hoạch kinh doanh má»›i; chuẩn bị đủ hồ sÆ¡ giấy tờ; chứng minh việc sá»­ dụng tiền; kiểm tra các chỉ số taÌ€i chính và việc vay nợ trong quá khứ cho tá»›i hợp tác vá»›i các chủ cho vay bằng hiÌ€nh thức cổ phâÌ€n.

Duy trì sá»± tăng trưởng

Đây là chặng đường quan trọng nhất của má»™t doanh nghiệp má»›i. Nó xuất hiện nhiều tình huống mà trÆ°á»›c Ä‘ó, khi còn chập chững ở quy mô nhỏ, họ không thể tiên lượng được. Để có thể giải quyết được những vấn đề lá»›n hÆ¡n, Ä‘òi hỏi phÆ°Æ¡ng pháp tốt hÆ¡n để duy trì tăng trưởng.

9. Thuê người má»™t cách thông minh. Công việc kinh doanh Ä‘ang phát đạt, thị trường Ä‘ang cần hàng hóa và dịch vụ và cần phải tuyển dụng thêm nhân công để mở rá»™ng công việc làm ăn. Rất dá»… mắc sai lầm nếu không thuê được Ä‘úng người.

Phải tìm ra những nhân viên tốt, vạch ra những Ä‘á»™ng cÆ¡ thúc đẩy họ và phân công họ vào những vị trí mà sẽ làm cho họ và công việc kinh doanh phát đạt. Ngoài ra cÅ©ng cần thuê những người mà họ sẽ thích nghi và phát triển được trong môi trường doanh nghiệp.

Tuyển dụng lao Ä‘á»™ng là công việc tốn rất nhiều thời gian, Ä‘òi hỏi có sá»± kiên nhẫn và lòng nhiệt tình. Cần phải kiềm chế ý muốn làm công việc này thật nhanh vá»›i má»™t hoặc vài người đến đầu tiên hoặc thuê những người chỉ vừa đủ tiêu chuẩn chỉ vì muốn chấm dứt việc phỏng vấn và quay trở về công việc lãnh đạo doanh nghiệp.

10. Tá»± bán hàng. Trong các công ty có nhiều sản phẩm và dịch vụ, không bá»™ phận nào tốn kém hÆ¡n Ä‘á»™i ngÅ© bán hàng và marketing. Má»™t trong những nguyên nhân là họ thường xuyên thay đổi chá»— làm, bỏ công ty khi thấy cÆ¡ há»™i má»›i trong khi Ä‘ang giao dịch vá»›i đối tác. NhÆ° vậy, chi phí Ä‘ào tạo của doanh nghiệp má»›i khởi sá»± coi nhÆ° bỏ sông bỏ biển, thậm chí là làm há»™ đối thủ.

Do vậy, trong số các thành viên sáng lập, rất cần thiết có má»™t người biết bán hàng và marketing, để có thể làm được việc quan trọng này hòng thu tiền về trong những ngày khó khăn ban đầu, khi lÆ°Æ¡ng còn chÆ°a đủ trả cho những người mang trách nhiệm lá»›n Ä‘ó.

11. NhÆ°ng không nên bán vá»™i. Trong số các thành viên sáng lập, rất cần thiết có má»™t người biết bán hàng song không phải cứ làm là thá»±c hiện bán hàng ngay.

Paul Graham, má»™t doanh nhân Ä‘ã bán công ty thứ hai của mình, Viaweb, cho Yahoo vá»›i giá 50 triệu USD, cho rằng người đầu tiên cần thuê phải là má»™t người phụ trách kỹ thuật, người có thể tập trung vào việc hoàn thiện sản phẩm qua từng ngày.

NhÆ° vậy, có thể hiểu những chiến lược marketing tốn kém, những đợt quảng cáo hào nhoáng và những người cá»±c giỏi trong các lÄ©nh vá»±c Ä‘ó là chÆ°a nhất thiết phải có ngay từ khi má»›i khởi nghiệp. Nói cách khác, khoan hãy nghÄ© tá»›i việc bán mạnh sản phẩm khi nó còn chÆ°a thá»±c sá»± hoàn thiện.

12. Phân phối hợp lý. Nếu ai Ä‘ó chấp nhận làm việc trong văn phòng tồi tàn vá»›i những thiết bị hầu hết Ä‘ã qua sá»­ dụng của doanh nghiệp má»›i khởi sá»± thì sá»± dÅ©ng cảm của họ cần được đền Ä‘áp xứng Ä‘áng. Ở các doanh nghiệp Internet, cách đền Ä‘áp phổ biến nhất là bán Æ°u Ä‘ãi cổ phần của công ty hoặc thưởng quý, thưởng năm bằng cổ phần.

Việc khen thưởng có thể là má»™t công cụ khuyến khích tốt ngay cả đối vá»›i những người Ä‘ang làm công ở các doanh nghiệp nhỏ nhất. Khen thưởng cÅ©ng có thể là má»™t việc lãng phí về tiền bạc. Vấn đề quan trọng là lên kế hoạch và thá»±c hiện khen thưởng nhÆ° thế nào.

Việc khen thưởng má»™t cách Ä‘úng đắn và có tổ chức có thể củng cố các nổ lá»±c dẫn tá»›i sá»± thành công của công ty nhờ việc khen thưởng những người Ä‘ã có Ä‘óng góp công sức cụ thể cho công ty. Việc khen thưởng không thỏa Ä‘áng sẽ gây bá»±c mình cho những người Ä‘ang mong chờ được khen thưởng và họ có thể cảm thấy thất vọng vá»›i những gì mà họ nhận được.

13. Mang về những khẩu đại pháo. Má»™t khi Ä‘ã xây dá»±ng được sản phẩm tốt có thể bán rá»™ng rãi ra thị trường, cần phải có những gÆ°Æ¡ng mặt tài năng, chuyên nghiệp để quản lý và vận hành bá»™ máy giờ Ä‘ã lá»›n và phức tạp hÆ¡n.

Đây chính là nguyên nhân khiến những công ty hàng đầu nhÆ° Google, Microsofts Sun Microsystems hay Oracle liên tục mất nhân tài trong thời gian gần Ä‘ây. Bởi các doanh nghiệp má»›i khởi sá»± hay Ä‘ang trưởng thành Ä‘ang rất thèm muốn những khẩu đại pháo của họ.

14. Biết khi nào nên rút lui. Hãy để cái bản ngã của mình ở nhà và đừng ở quá lâu trong những cÆ°Æ¡ng vị dẫn dắt doanh nghiệp dù mọi người vẫn trọng vọng. Má»™t số chủ doanh nghiệp thường cảm thấy muốn làm mọi việc cho chính doanh nghiệp của mình.

NhÆ°ng Ä‘iều Ä‘ó không phải lúc nào cÅ©ng mang lại ý nghÄ©a: chủ doanh nghiệp sẽ luôn luôn thiếu thời gian, gánh thêm nhiều trách nhiệm, và vì thế không tránh khỏi sá»± trì trệ trong công việc. Thá»±c ra, muốn tình hình kinh doanh tiến triển tốt đẹp, nếu có thể thì nên ủy thác công việc càng nhiều càng tốt.

Má»™t thá»±c tế phÅ© phàng là những người sáng lập thường không phải là những người phù hợp nhất vá»›i việc Ä‘iều hành doanh nghiệp ở giai Ä‘oạn nó Ä‘ã phát triển lên tầm cao má»›i, Ä‘ôi khi là tầm cao mà ngay cả chính họ chÆ°a từng mÆ¡ tá»›i trÆ°á»›c Ä‘ây.

Khi Jim Clark muốn Ä‘Æ°a Netscape ra vá»›i đại chúng, ông ta Ä‘ã thông minh đứng hẳn ra ngoài và mang về vị Giám đốc Ä‘iều hành má»›i thay thế là Jim Barksdale. Chính Barksdale Ä‘ã giúp công ty này bÆ°á»›c đầu tham gia thị trường chứng khoán má»™t cách thành công, và cÅ©ng chính ông đạo diá»…n vụ bán lại Netscape cho AOL năm 1998 vá»›i giá rất hời là 4,2 tá»· USD.