Nguyên tắc vàng cho chiến lược

 

Bất cập trong cạnh tranh mà các nhà đầu tÆ°, nhà Ä‘iều hành và các chủ doanh nghiệp hay gặp nhất chính là: luôn cố gắng làm tốt hÆ¡n những gì mà đối thủ cạnh tranh mạnh nhất Ä‘ã làm theo cách tốt nhất.

Kết quả thường gặp lại là má»™t đống há»—n Ä‘á»™n các chiến lược không chặt chẽ – không những không tạo ra những khác biệt Ä‘á»™t phá mà còn khiến các công ty trở nên tÆ°Æ¡ng tá»± má»™t cách nhàm chán.

Tất cả các công ty Ä‘ang phải Ä‘Æ°Æ¡ng đầu vá»›i tình trạng cạnh tranh khốc liệt – và nguyên tắc vàng cho chiến lược sau Ä‘ây sẽ giúp họ: "Hãy làm tốt nhất những gì mà đối thủ cạnh tranh của bạn làm tệ nhất".

Chúng ta hãy thá»­ xem vài ví dụ. Gần Ä‘ây, phần lề của chiếc máy tính Apple loại Macbook của tôi bị nứt nghiêm trọng. Và tất nhiên là tôi mang nó Ä‘i sá»­a. Có vẻ Ä‘ây chỉ là má»™t sá»­a chữa nhỏ ngá»› ngẩn vá»›i gã máy tính đầy đủ các tính năng khổng lồ này. Đầu tiên, tôi đăng ký lịch sá»­a trên trang web há»— trợ kỹ thuật Genius Bar, và chờ đợi vô vọng trong vòng gần má»™t tuần. Sau Ä‘ó, tôi được gặp má»™t nhân viên thiên tài của hãng máy tính Apple (có lẽ chỉ kém CEO Steve Jobs của hãng này má»™t xíu).

Gần nhÆ° gào lên, nhà thẩm vấn viên tra hỏi tôi đủ chuyện: Ông Ä‘ã từng làm rÆ¡i máy tính chÆ°a? Tại sao ở Ä‘ây lại có vết xÆ°á»›c này? Có phải ông Ä‘ã từng cố kéo vật dụng bằng len qua mắt nhìn Ä‘a diện Cyclopean (má»™t ứng dụng nổi tiếng của Apple) không? Sau ná»­a tiếng tra hỏi, anh này vá»›i vẻ (rất) miá»…n cưỡng thừa nhận rằng: chỉ lần duy nhất này thôi, do sá»± tá»­ tế và lÆ°Æ¡ng tâm, hãng máy tính Apple sẽ sá»­a lại máy tính cho tôi – dù chắc chắn rằng nó Ä‘ã bị đập chút đỉnh. Thật hào hiệp làm sao!

Phải nói thật, dịch vụ bảo hành của Apple bốc thứ mùi nhÆ° của má»™t con chồn hôi bị nhốt trong nhà vệ sinh. Đây chính là thời Ä‘iểm các đối thủ cạnh tranh của Apple nên cân nhắc: "Hãy làm tốt nhất những gì mà đối thủ cạnh tranh của bạn làm tệ nhất". NhÆ°ng các nhà sản xuất nhÆ° – Sony, Dell, Samsung – lại không hiểu nguyên tắc vàng này. Họ thi nhau sản xuất ra các sản phẩm có hình dáng và cách sá»­ dụng tÆ°Æ¡ng tá»± sản phẩm của Apple, cố gắng Ä‘ánh bại Apple tại chính đấu trường của họ – Ä‘Æ¡n giản, dá»… sá»­ dụng, thiết kế bắt mắt – thay vì thay đổi luật lệ cuá»™c chÆ¡i. Các dịch vụ của hãng máy tính Dell thậm chí còn tệ hÆ¡n Apple.

Kết quả là gì? Có thể dá»… dàng thấy được: sản phẩm xấu hÆ¡n + dịch vụ tồi hÆ¡n = Apple chiến thắng. Các công ty khác nên áp dụng nguyên tắc vàng cho chiến lược và cạnh tranh vá»›i gã khổng lồ Apple trên phÆ°Æ¡ng diện các dịch vụ tồi, kém và dá»… bị Ä‘ánh bại.

Trong sá»± khác biệt có mầm mống của sá»± Ä‘á»™t phá. NhÆ°ng trong sá»± tÆ°Æ¡ng đồng chỉ có sá»± lá»—i thời và mục ruá»—ng. NhÆ° những gì mà nhà chiến lược gia Michael Porter và Gary Hamel từng bàn luận, chiến lược tồn tại là để khám phá ra những khác biệt có ý nghÄ©a khiến doanh nghiệp trở nên khó bắt chÆ°á»›c, Ä‘á»™c Ä‘áo và duy nhất. Những Ä‘iểm Ä‘áng chú ý trong má»™t chiến lược chính là làm cách nào chiến lược này giúp xây dá»±ng nên má»™t doanh nghiệp khác biệt.

Để có má»™t chiến lược nhÆ° vậy, bạn hãy áp dụng nguyên tắc vàng. Nguyên tắc vàng Ä‘ã được áp dụng trong ngành công nghiệp ôtô thế nào? Ford, Chrysler, và GM Ä‘ã trải qua hàng thập ká»· cố gắng sản xuất ra những chiếc SUV to nhất và tốn nhiều nhiên liệu nhất – nhÆ°ng không hãng nào có ý tưởng áp dụng các đặc tính thá»±c sá»± thu hút người tiêu dùng nhÆ°: sản xuất má»™t chiến ôtô nhỏ hÆ¡n, rẻ hÆ¡n và tiêu tốn ít nhiên liệu hÆ¡n.

Còn trong ngành sản xuất thá»±c phẩm thì sao? Big Food Ä‘ã dành ná»­a thế ká»· làm đồ ăn rẻ hÆ¡n, vá»›i các hÆ°Æ¡ng vị, màu sắc và thành phần nhân tạo – nhÆ°ng không hãng nào cố gắng theo hÆ°á»›ng: làm cho đồ ăn trở nên bổ dưỡng hÆ¡n.

Vậy còn trong thế giá»›i truyền thông? Các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông hiện tại Ä‘ã cố gắng hàng thập ká»· để nhồi nhét các ná»™i dung vào các khu vườn có tường – nhÆ°ng không phÆ°Æ¡ng tiện nào cố mở cá»­a khu vườn này, và khiến người sá»­ dụng cảm thấy tá»± do.

BÆ°á»›c vào má»™t loạt các cuá»™c cách mạng má»›i, bạn hãy sá»­ dụng nguyên tắc vàng nhÆ° má»™t siêu vÅ© khí. Nhiều doanh nghiệp làm tốt những gì mà các doanh nghiệp khác không thể – tạo ra các loại ôtô nhỏ hÆ¡n và tiết kiệm nhiên liệu hÆ¡n? Hãng ôtô Tata, vá»›i chiếc Nano nổi tiếng. Cung cấp các sản phẩm tốt cho sức khỏe hÆ¡n? Hãng thá»±c phẩm Whole Foods. Phá bỏ hàng rào và mở cá»­a ná»™i dung các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông? PhÆ°Æ¡ng tiện tìm kiếm Google.

Quy tắc vàng thật sá»± hữu ích bởi quy tắc này hoạt Ä‘á»™ng nhÆ° má»™t kính hiển vi Ä‘iện tá»­ kinh tế. Quy tắc này giúp chúng ta tránh các thuật ngữ không ý nghÄ©a, các thuyết trình hàng tỉ trang, các cuá»™c họp bất tận, các tÆ° vấn viên lý thuyết, và những giao dịch ngân hàng mờ ám – và thẳng tiến tá»›i tâm Ä‘iểm của cuá»™c cạnh tranh.

Sá»­ dụng quy tắc này sẽ giúp doanh nghiệp nhận ra những Ä‘iều còn thiếu trong má»™t ngành, má»™t thị trường và má»™t lÄ©nh vá»±c. Kết quả là bạn sẽ có má»™t chiến lược thá»±c sá»± hiệu quả, chính xác và cân bằng.

Sá»­ dụng quy tắc này sẽ giúp tên tuổi doanh nghiệp bạn vượt lên các doanh nghiệp lười biếng có chút tiếng tăm hiện tại. Hãy thá»­ suy ngẫm về hiện tượng sau: chính bản thân nÆ°á»›c Mỹ. Quy tắc trên sẽ được áp dụng ra sao? NÆ°á»›c Mỹ nên làm tốt những gì mà Trung Quốc không thể: sản xuất ra những hàng hóa tuyệt vời có ý nghÄ©a vá»›i mọi người, những hàng hóa của tình yêu, sá»± công bằng, trong sạch và niềm Ä‘am mê. Đó chính là mầm sống của sá»± đổi má»›i. NhÆ°ng Ä‘ây vẫn chÆ°a phải là Ä‘iều cuối cùng.

Vá»›i các quốc gia, công ty, và con người, má»™t chiến lược không thách thức sẽ hoạt Ä‘á»™ng nhÆ° chiếc xe đạp vá»›i những chiếc bánh xe vuông. Bạn sẽ đến được nÆ¡i cần đến – nhÆ°ng theo cách chậm nhất và con đường khó khăn nhất.

Bạn Ä‘ã cảm nhận được quy tắc này chÆ°a? Bạn có Ä‘ang tấn công đối thủ – hay chỉ đối đầu Ä‘Æ¡n thuần? Bạn có sá»­ dụng nguyên tắc vàng cho chiến lược không? Hay sẽ bị Ä‘ánh bại bởi chính nguyên tắc này?

– Bài viết của Umair Haque trên Harvard Business Publishing –

nguồn: tuanvietnam.net