Lạm phát 6 tháng đầu năm chỉ tăng 6,9% so vá»›i cùng kỳ 2011, tăng trưởng kinh tế trong hai quý qua cÅ©ng má»›i 4,38%… các chuyên gia cho rằng đây là cÆ¡ sở hợp lý để Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c linh hoạt ‘ná»›i lỏng’ chính sách tiền tệ.

Kể từ 1/7, các ngân hàng thương mại sẽ được vay vốn của Ngân hàng Nhà nước với mức thấp hơn 1% khi cuối ngày 29/6, cơ quan này vừa công bố sẽ điều chỉnh giảm hàng loạt lãi suất điều hành. Theo đó, lãi suất tái cấp vốn từ 11% xuống còn 10% một năm; tái chiết khấu từ 9% về 8% và cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng 12% xuống 11%.

Đánh giá về động thái này, một chuyên gia là thành viên trong Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia cho rằng, hiện lãi suất cơ bản không còn đề cập nhiều, mà chủ yếu tập trung vào lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu và lãi suất thị trường mở để tác động đến cung tiền trong lưu thông.

Theo ông, doanh nghiệp hiện nay Ä‘ang rÆ¡i vào tình trạng hàng tồn kho tăng lại khó tiếp cận nguồn vốn vá»›i lãi suất vừa phải để triển khai các dá»± án kinh doanh, sản xuất…. Trong khi đó, để há»— trợ nền kinh tế, Chính phủ hiện nay Ä‘ang có dÆ° địa rất lá»›n từ hai công cụ là tiền tệ và tài khóa. Giả sá»­ năm nay Việt Nam chỉ cần tăng trưởng tín dụng 10% thì từ giờ đến cuối năm, má»—i tháng sẽ cung ra thị trường khoảng 50.000 tá»· đồng.

Thứ hai về nguồn ngân sách (gồm đầu tư của nhà nước và trái phiếu), từ nay đến cuối năm mỗi tháng có thể bơm ra hơn 21.000 tỷ đồng. Vậy tổng cộng hai khoản này mỗi tháng Việt Nam có thể bơm ra nền kinh tế 71.000 tỷ đồng để kích thích sản xuất, tăng trưởng GDP.

Trên lý thuyết, Chính phủ muốn tăng cung tiền có một số kênh chính, trong đó có kênh tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại. Với kênh này, một khi giảm lãi suất tái cấp vốn, lãi suất liên ngân hàng… thì các nhà băng sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Khi ấy ngân hàng thương mại vay tiền của Ngân hàng Nhà nước ra kinh doanh sẽ có lời nên họ sẽ đẩy mạnh vay và tăng được đầu cung vốn.

Trong khi đó, Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chia sẻ, chủ trương của cơ quan quản lý là lạm phát xuống thì lãi suất phải điều chỉnh xuống. Trên thực tế, lãi suất hiện nay của Việt Nam vẫn cao và doanh nghiệp khó tiếp cận nhưng trước đó do lạm phát chưa xuống nên chúng ta phải để ở mức cao. Còn nay, lạm phát xuống tương ứng thì ta phải giảm lãi suất để khả năng huy động vốn phục vụ nền kinh tế tốt hơn.

Ông Kiêm cÅ©ng nhìn nhận, má»™t khi giảm lãi suất thì sẽ kích thích cho vay ra, và tạo Ä‘iều kiện chính sách tiền tệ ná»›i rá»™ng hÆ¡n chứ không phải Việt Nam thấy kinh tế khó khăn và bÆ¡m ra má»™t cách vô lối. “Do đó, cần nhìn nhận rằng, Ä‘á»™ng thái Ä‘iều hành của chúng ta Ä‘ang Ä‘i đúng nguyên tắc là theo quy luật thị trường”, ông Kiêm nhấn mạnh.

CÅ©ng theo Tiến sÄ© Kiêm, để giảm lãi suất cho vay ra nền kinh tế phải phụ thuá»™c vào nhiều yếu tố. TrÆ°á»›c hết là các ngân hàng và doanh nghiệp phải ngồi cùng nhau để cân đối lại đối tượng cho vay. Vì nếu Ä‘Æ°a vốn ra mà không thu hồi được thì sẽ tăng nợ xấu. ‘Do đó, chỉ Ä‘Æ°a vốn vào nÆ¡i nào thá»±c sá»± có hiệu quả”, ông nói.

Thứ 2, muốn hạ lãi suất cho vay bản thân nhà băng phải huy động được lãi suất đầu vào thấp. Vì họ không thể cho vay lãi suất thấp khi nguồn vốn cao. Do đó, cần có thời gian để hòa nguồn vốn này lại mới có nguồn giá rẻ.

Thứ 3 là phải có Ä‘á»™ trá»…, chậm nhất 3 tháng sau khi ban hành má»™t chính sách thì lãi suất má»›i giảm. Ngoài ra, vai trò quản lý chặt chẽ từ Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c cÅ©ng là yếu tố quan trọng. Theo đó, cÆ¡ quan này nên giám sát chặt biên Ä‘á»™ giữa huy Ä‘á»™ng và cho vay, thu hẹp càng nhiều càng tốt. Khi đó, ngân hàng thÆ°Æ¡ng mại buá»™c phải tìm cách giảm tối Ä‘a chi phí…thì má»›i có lãi suất cho vay hợp lý.

PGS- Tiến sÄ© Trần Hoàng Ngân, Thành viên há»™i đồng tÆ° vấn chính sách tiền tệ quốc gia, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế TP HCM cÅ©ng cho rằng, hiện tại lạm phát 6 tháng đầu năm chỉ tăng 6,9% so vá»›i cùng kỳ năm ngoái, tăng trưởng kinh tế trong hai quý cÅ©ng má»›i 4,3%… Đây là cÆ¡ sở để Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c linh hoạt ‘ná»›i lỏng’ chính sách tiền tệ.

Ngoài ra, theo ông việc tiếp tục giảm lãi suất tái cấp vốn hoàn toàn không có gì bất ngờ. Bởi lẽ, hiện nay lãi suất tiền gá»­i ngắn hạn đã về 9% nhÆ°ng đầu ra vẫn chÆ°a thể Ä‘i xuống. Nếu giảm huy Ä‘á»™ng nữa thì má»™t số ngân hàng nhỏ sẽ khó khăn về thanh khoản. Do đó, Ngân hàng Nhà nÆ°á»›c buá»™c phải xoay ra công cụ khác là giảm các lãi suất chủ chốt để ‘ná»›i tiền tệ’ cốt làm sao cho lượng tín dụng tăng lên. “Động thái giảm lãi suất này nhằm nâng khả năng tiếp cận vốn lên giúp tăng tín dụng. Bởi nền kinh tế muốn tăng trưởng thì phải có vốn đầu tÆ° tăng lên”, ông Ngân nói.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mặc dù giảm lãi suất là cần thiết song trong bối cảnh này nó chỉ có tác Ä‘á»™ng má»™t phần, vấn đề doanh nghiệp cần hiện nay chính là khÆ¡i thông đầu ra. Chỉ khi đó mối quan hệ ngân hàng – doanh nghiệp – thị trường má»›i được giải quyết thấu đáo.

Theo Tiến sÄ© Kiêm, để làm được Ä‘iều này, trÆ°á»›c hết phải khai thông hàng tồn kho. Muốn vậy, Việt Nam phải tạo ra sức mua má»›i bằng các biện pháp nhÆ° cấp nhanh vốn cho các công trình dá»± án đã được triển khai nhÆ°ng còn dang dở nhằm tăng khả năng tiêu thụ xi măng, sắt thép…Song song đó, cần quyết liệt triển khai các chÆ°Æ¡ng trình bình ổn giá, hạ giá thành sản phẩm để kích cầu tiêu dùng.

Đồng quan Ä‘iểm, PGS-Tiến sÄ© Ngân cho rằng, cần sá»± phối hợp chặt chẽ của chính sách tài khóa (ví dụ miá»…n giảm thuế doanh nghiệp) vá»›i chính sách tiền tệ, cùng vá»›i giải pháp thúc đẩy thị trường hàng hóa, kích cầu tiêu dùng…

Song song đó phải xá»­ triệt để cục máu đông nợ xấu. NhÆ°ng để làm được Ä‘iều này, theo ông phải mất má»™t thời gian dài. Do vậy, ông cho rằng, Việt Nam nên hÆ°á»›ng về kế hoạch dài hạn 5 năm chứ không nên quá chú trọng vào giải pháp ngắn hạn, tạm thời”, ông nói.

Lệ Chi – VnExpress