So vá»›i năm 2011, lợi nhuáºn cá»§a SHB, ACB và Sacombank sụt giảm tá»›i 60%, tháºm chà 100%. Vietcombank và Ngân hà ng Quân đội là hai nhà băng hiếm hoi có tốc độ tăng trưởng lợi nhuáºn cao năm 2012.
Theo nguồn tin từ Ngân hà ng Nhà nước, lợi nhuáºn toà n ngà nh năm 2012 sụt giảm gần 50% so vá»›i năm 2011. Tuy nhiên, tổng lợi nhuáºn cá»§a 3 ngân hà ng lá»›n Vietinbank, Vietcombank và BIDV gần như không thay đổi so vá»›i năm 2011 (xem biểu đồ).

Ngược lại, nhìn và o kết quả kinh doanh cá»§a 9 nhà băng đã công bố báo cáo tà i chÃnh hợp nhất quý IV/2012, ngoại trừ Ngân hà ng Quân đội (MBB), các ngân hà ng cổ phần Ä‘á»u giảm lãi, có nÆ¡i giảm 60% – 70% như Ngân hà ng à Châu (ACB) hay Sà i Gòn Thương TÃn (Sacombank), Kỹ thương Việt Nam (Techcombank). Tháºm chÃ, có đơn vị chuyển từ lãi gần nghìn tá»· sang lá»— gần 100 tá»· như Ngân hà ng Sà i Gòn Hà Ná»™i (SHB)… Trong số 8 ngân hà ng niêm yết, Ngân hà ng Nam Việt (Navibank) vẫn chưa công bố kết quả kinh doanh.
SHB là đơn vị có lợi nhuáºn sụt giảm nhiá»u nhất sau khi nháºn trách nhiệm tái cÆ¡ cấu và cáng đáng ngân hà ng yếu kém Habubank. SHB lá»— 95 tá»· đồng trong năm tà i khóa 2012 và nếu tÃnh cả khoản lợi nhuáºn để lại từ năm 2011, nhà băng nà y má»›i lãi lÅ©y kế 27 tá»· đồng đến ngà y 31/12/2012. Bù lại, theo má»™t chuyên gia, chÃnh nhá» mạng lưới rá»™ng khắp cá»§a Habubank trước đây mà SHB có má»™t năm tăng trưởng tốc độ huy động vốn ấn tượng tá»›i 123%. Lượng tiá»n gá»i cá»§a khách hà ng tại SHB đến cuối năm đạt gần 118.000 tá»· đồng.

ACB là ngân hà ng cổ phần có tốc độ lợi nhuáºn giảm lá»›n thứ hai. Khác hẳn má»i đồn Ä‘oán do sá»± sụt giảm lượng tiá»n gá»i cá»§a ACB sau sóng gió khi bầu Kiên bị bắt, nguyên nhân chÃnh khiến lợi nhuáºn giảm 71% là vì và ng và ngoại hối, dù đây cÅ©ng là lÄ©nh vá»±c ACB từng là má»™t “ông lá»›n”. Trong cả năm 2012, hầu hết các khoản doanh thu cá»§a ngân hà ng Ä‘á»u giảm, trong đó hoạt động kinh doanh ngoại hối và và ng lá»— 1.863 tá»· đồng.
Bên cạnh đó, chá»§ trương ngừng huy động và ng cÅ©ng là má»™t trong những lý do khiến tổng tà i sản cá»§a ACB “bốc hÆ¡i” hÆ¡n 100.000 tá»· đồng. Năm 2012, nhà băng nà y phải thanh toán má»™t lượng lá»›n chứng chỉ tiá»n gá»i và ng cho ngưá»i dân để tất toán trạng thái và ng theo quy định. Äiá»u nà y được thể hiện rõ trong báo cáo tà i chÃnh hợp nhất quý IV. Theo đó, số dư chứng chỉ tiá»n gá»i và ng giảm tá»›i 28.000 tá»· trong cả năm.
Không “ngã” vì và ng và cÅ©ng không phải tham gia tái cÆ¡ cấu ngân hà ng yếu kém nà o nhưng Sacombank và Techcombank Ä‘á»u là những nhà băng lá»›n giảm lãi mạnh. Nguyên nhân là chi phà hoạt động và chi phà dá»± phòng rá»§i ro tăng mạnh. Cả Sacombank lẫn Techcombank Ä‘á»u phải “đội” thêm hÆ¡n 1.000 tá»· chi phà hoạt động trong năm 2012. Chi phà dá»± phòng rá»§i ro tÃn dụng thì gấp hÆ¡n 4 lần cùng kỳ 2011.
Xét vá» giá trị tương đối, SHB có tốc độ sụt giảm lợi nhuáºn lá»›n nhất nhưng nếu tÃnh số lượng tuyệt đối, Techcombank lại là nhà băng lợi nhuáºn giảm nhiá»u nhất (hÆ¡n 3.000 tá»· đồng), từ 4.200 tá»· còn vá»n vẹn hÆ¡n 1.000 tá»· đồng.
Thà nh viên Há»™i đồng quản trị má»™t ngân hà ng cổ phần lý giải vá» chuyện thua lá»—: “Lãi suất liên tục giảm, tăng trưởng tÃn dụng thấp nên dá»… hiểu khi chúng tôi phải giảm sâu lợi nhuáºn. HÆ¡n nữa, thị trưá»ng và ng cÅ©ng gây nhiá»u cú sốc và dá»± phòng rá»§i ro cho nợ xấu cÅ©ng nhiá»u hÆ¡n năm trước”.
Bên cạnh đó, các chuyên gia tà i chÃnh cÅ©ng tá» ra không mấy ngạc nhiên vá»›i việc lợi nhuáºn nhà băng lao dốc và tháºm chà cho rằng hiện tượng nà y đáng mừng hÆ¡n đáng lo. “Äiá»u nà y chỉ ra má»™t bà i há»c là hệ thống ngân hà ng Việt Nam không ổn định. Có năm thì lá»i to, tăng trưởng rất hoà nh tráng rồi năm sau lại lá»— sau”, má»™t chuyên gia nói.
Trong khi đó, Ngân hà ng Quân đội là đơn vị có tốc độ tăng trưởng lợi nhuáºn cao nhất (21%) toà n ngà nh so vá»›i năm 2011. Lợi nhuáºn cá»§a Vietcombank tăng gần 5% so vá»›i cùng kỳ năm trước còn lãi cá»§a Vietinbank dù giảm nhẹ 2% nhưng vẫn dẫn đầu lợi nhuáºn toà n hệ thống.
Nhìn lại toà n cảnh năm 2012, các chuyên gia cho rằng vẫn có những nhà băng tránh được hiện tượng lao dốc lợi nhuáºn. “Äó là các ngân hà ng tháºn trá»ng trong phê duyệt tÃn dụng, không quá sa đà thá»±c hiện các chức năng cá»§a má»™t ngân hà ng đầu tư để dá»… rÆ¡i và o thua lá»— mạnh”, Tiến sÄ© Nguyá»…n Trà Hiếu – chuyên gia tà i chÃnh ngân hà ng cho biết.
Thanh Thanh Lan