Bị cám dá»— bởi những đồng tiá»n tưởng chừng như dá»… kiếm trên thị trưá»ng chứng khoán, nhiá»u ngưá»i đã cố gắng trở thà nh những nhà đầu tư “năng động và sáng suốt†trước khi há» tháºt sá»± có những kÄ© năng, nguồn thông tin và ná»n tảng kiến thức cÆ¡ bản để có thể là m được như thế.
Äiá»u nà y không có nghÄ©a đầu tư và o chứng khoán là cá»±c kì khó khăn…
Tuy nhiên, để có thể thưá»ng xuyên “đánh bại†được thị trưá»ng thì lại là điá»u không há» dá»… dà ng. Nó đòi há»i nhà đầu tư, trong từng bước Ä‘i cá»§a mình, phải thể hiện được tÃnh nguyên tắc, kiến thức và sá»± Ä‘am mê tháºt sá»± để có thể nổi báºt giữa đám đông.
Giống như bất kì má»™t sà n đấu nà o, không thể nà o tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u thắng. Trên thá»±c tế, má»™t khoản tiá»n sinh lá»i cao trên thị trưá»ng cÅ©ng đồng nghÄ©a vá»›i việc có má»™t khoản tiá»n khác cá»§a ai đó Ä‘ang hoạt động không như mong muốn.
Là m thế nà o, khi nà o bạn có thể tuyên bố rằng “Tôi đã trở thà nh má»™t nhà đầu tư năng động?†Má»™t ngưá»i chăm chỉ cần mẫn mua và o rồi bán ra rồi lại mua và o…không có nghÄ©a anh ta “năng độngâ€. Ở đây, “năng động†phải được hiểu theo nghÄ©a chuyên môn – đó là ngưá»i chá»n cổ phiếu cá»§a chÃnh anh ta.
Äiá»u đó không giống như má»™t quá trình cấp phép hay cái gì tương tá»± thế. Trên thá»±c tế, tháºm chà còn không có những hướng dẫn chÃnh thức vá» Ä‘iá»u nà y. Nhưng giống như việc nuôi nấng con cái, bạn có xu hướng nháºn ra mình có phải là má»™t nhà đầu tư tháºt sá»± hay không chỉ sau khi bạn đã dám tá»± mình kiên quyết đưa ra má»™t “cam kết†gắn bó bá»n vững vá»›i cổ phiếu cá»§a bạn.
Lá»i khuyên cá»§a các nhà đầu tư dà nh cho bạn: Không nên đầu tư:
…Nếu bạn cần tiá»n Ãt nhất trong vòng hai, ba năm tá»›i
…Nếu bạn không thÃch là m toán
…Nếu bạn miêu tả các khoản đầu tư cá»§a mình vá»›i những từ “chÆ¡i†(play), “đánh bạcâ€(gamble) hay bất kì má»™t cụm từ mang nghÄ©a đầu cÆ¡ như thế.
…Nếu bạn nghÄ© các chỉ số chứng khoán quan trá»ng hÆ¡n các công ty mà bạn nắm giữ cổ phiếu cá»§a há».
…Nếu bạn chưa chuẩn bị cho những sự biến động.
Rất nhiá»u ngưá»i chỉ biết nhìn và o khoản thua lá»— đầu tiên vá»›i khuôn mặt tái mét. Nếu bạn không chịu được việc mất tiá»n, bạn đừng bao giá» nghÄ© đến việc sở hữu chứng khoán.
…Nếu bạn nghĩ bạn sẽ chỉ mua những cổ phiếu đang đi lên
Bạn không hoà n hảo. Không má»™t hệ thống nà o hoà n hảo. Không má»™t nhà tư vấn nà o hoà n hảo. Bạn có thể và sẽ thua lá»— má»™t lúc nà o đó trên cả con đưá»ng đầu tư cá»§a mình.
Bạn chỉ có thể tối thiểu hóa những thua lá»— đó nếu bạn “chăm chỉ là m bà i táºp ở nhà †vá»›i việc đánh giá hết sức cẩn tháºn thị trưá»ng. Nhưng hãy luôn nhá»› thua lá»— là thua lá»—.
…Nếu bạn tin rằng chỉ giá cổ phiếu và xu hướng váºn động cá»§a nó thôi là đủ để cho bạn biết được giá trị tiá»m ẩn hay hoạt động kinh doanh cá»§a công ty
Vô số ngưá»i mua cổ phiếu giá rẻ. Hân hoan vì mức giá rẻ để rồi sau đó cay đắng nháºn ra nó rẻ vì công ty cá»§a nó Ä‘ang bế tắc trong hoạt động kinh doanh.
…Nếu bạn không thể viết ra một danh sách là do khiến bạn mua và là do có thể khiến bạn bán.
Nếu bạn không biết tại sao bạn mua cổ phiếu A thay vì cổ phiếu B thì là m sao bạn có thể biết được khi nà o nên bán nó? Tình huống quá tồi tệ. Hãy tránh xa!
…Nếu bạn không thể phân biệt được má»™t bản tổng kết tà i sản (balance sheet) vá»›i má»™t báo cáo thu nháºp (income statement).
Nhất là khi ngay đến việc là m sao đế có má»™t bản copy cá»§a má»™t trong hai thứ trên cÅ©ng là điá»u xa lạ vá»›i bạn.
…Nếu bạn không thể tá»± mình đưa ra má»™t đánh giá sÆ¡ bá»™ vá» giá trị tiá»m ẩn cá»§a má»™t công ty.
…Nếu bạn không thể định nghĩa được những từ sau
Doanh thu biên, chi phà biên, lợi nhuáºn biên, thu nháºp trên cổ phiếu, chi phà bán hà ng, doanh thu, mua ngược cổ phiếu, hà ng tồn kho, các khoản phải thu, dòng tiá»n, cước tÃnh, sá»± mất giá, thanh toán nợ (amortization), chi phà tư bản, tư bản hóa, đánh giá thị trưá»ng, vốn cổ phần cá»§a cổ đông, tà i sản, tiá»n nợ (liablilities), tỉ suất sinh lá»i trên vốn chá»§ sở hữu.
…Nếu bạn chỉ có một nguồn tin duy nhất vỠcông ty
Tôi không quan tâm đó là bạn thân cá»§a bạn, là má»™t bản tin, hay má»™t và i nguồn thông tin nà o khác. Nếu bạn không thể tá»± mình xác minh được sá»± tháºt, bạn rất dá»… trở thà nh nạn nhân cá»§a sá»± lừa bịp, mặc dù có thể chỉ là vô tình.
Không má»™t ai muốn thừa nháºn rằng anh ta đã sai lầm. Nếu bạn chỉ dá»±a và o má»™t nguồn tin, sẽ là quá muá»™n khi mãi sau bạn má»›i nháºn ra rằng nguồn tin đó không chÃnh xác.
…Nếu bạn không thể nêu tên những sản phẩm chá»§ lá»±c cá»§a công ty hay những đối thá»§ chÃnh cá»§a há»
…Nếu bạn không dùng Internet
“Má»™t ngưá»i thân†cá»±c kì quan trá»ng!
Tất cả những vấn đỠvá» mặt thông tin – vốn là trở ngại lá»›n nhất – đối vá»›i các nhà đầu tư cá nhân sẽ được giải quyết nhanh gá»n vá»›i Internet. Ngược lại, nếu bạn không sá» dụng Inter net, bạn sẽ ở thế bất lợi nhất so vá»›i các nhà đầu tư khác.
Giống như là đấu váºt mà không có chân tay.