“Công việc cá»§a tôi cho Orcacle – công ty phần má»m đứng thứ 2 thế giá»›i – là đưa nó trở thành công ty phần má»m hàng đầu thế giá»›i. Công việc cá»§a tôi là xây dá»±ng chứ không phải cạnh tranh và bán các sản phẩm cá»§a mình trên thị trưá»ng để rồi cuối cùng hất cẳng Microsoft tiến lên nắm lấy vị trí hàng đầu.”
Khi Larry Ellison lần đầu tiên thổ lá»™ những mục tiêu này cá»§a mình đối vá»›i công ty, có rất nhiá»u ngưá»i cho Ä‘ó là má»™t ý nghÄ© buồn cưá»i. Oracle dẫn đầu thị trưá»ng phần má»m vá»›i các sản phẩm liên quan đến công nghệ lưu trữ thông tin nhưng nhiá»u nhà quan sát cho rằng Ä‘ó là má»™t thị trưá»ng “hốc tưá»ng” đơn thuần trong nghành công nghiệp này trong khi Microsoft hùng mạnh thì cung cấp các hệ thống váºn hành và các phần má»m văn phòng phổ biến nhất trong lÄ©nh vá»±c máy tính cá nhân.
Äến năm 2000, Larry Ellison Ä‘ã phần nào đạt được mục tiêu cá»§a mình. Chỉ trong quý đầu, doanh thu thá»±c cá»§a công ty tăng vá»›i mức Ä‘áng kinh ngạc 76%. Khi mà giá trị cổ phiếu cá»§a Microsoft và các công ty công nghệ cao khác dao động mạnh thì giá trị cá»§a Oracle không những được giữ vững mà còn tăng lên, và Larry Ellison Ä‘ã tiến rất gần đến vị trí ngưá»i Ä‘àn ông giàu nhất thế giá»›i cá»§a đối thá»§ Bill Gates.
Tiểu sá»
Lawrence J. Ellison sinh ở Bronx, New York. Khi má»›i 9 tháng tuổi, ông bị bệnh viêm phổi và ngưá»i mẹ không chồng má»›i 19 tuổi cá»§a ông Ä‘ã trao ông cho anh chị cá»§a bà để nuôi nấng. Lawrence được nuôi nấng trong má»™t căn há»™ 2 phòng ngá»§ ở phía Nam Chicago. Mãi đến khi tròn 12 tuổi, ông má»›i biết mình là đứa trẻ bị bá» rÆ¡i. Ngưá»i bác và cÅ©ng là ngưá»i bố nuôi cá»§a ông Ä‘ã thất bại trong công việc kinh doanh bất động sản cá»§a mình má»™t cách thất vá»ng và vá» sống má»™t cuá»™c sống giản dị cá»§a má»™t ngưá»i kế toán cho á»§y ban nhà ở công cá»™ng. Khi còn là má»™t cáºu bé, Larry Ellison tá» rõ tính nết tá»± láºp bất trị cá»§a mình và thưá»ng xung đột vá»›i cha nuôi cá»§a mình. Cáºu ta tá» rõ khuynh hướng toán há»c và khoa há»c cá»§a mình và được trao danh hiệu sinh viên khoa há»c trong năm cá»§a trưá»ng Äại há»c Illinois. Khi ông Ä‘ang thi những kỳ thi cuối cùng trong năm há»c thứ 2 cá»§a mình thì mẹ nuôi cá»§a ông mất, và ông buá»™c phải bá» há»c. Vào mùa thu năm sau Ä‘ó, ông ghi tên theo há»c trưá»ng Äại há»c Chicago nhưng lại phải bá» ngay sau kỳ há»c đầu tiên. Cha nuôi cá»§a ông khi Ä‘ó nghÄ© rằng ông không thể làm nên trò chống gì nhưng Ellison Ä‘ã há»c được những nguyên lý cÆ¡ bản vá» láºp trình máy vi tính ở Chicago và Ä‘em những kỹ năng này đến Berkeley, California, trong túi chỉ đủ tiá»n mua má»™t ít thức ăn nhanh và vài can xăng.
Trong 8 năm sau Ä‘ó, ông trải qua hết công việc này đến công việc khác, má»™t ký thuáºt viên cho Quỹ cá»§a những Ngưá»i lính cứu há»a, Ngân hàng Wells Fargo và sau Ä‘ó là má»™t ngưá»i láºp trình cÆ¡ sở dữ liệu ở Ampex. Tại Ä‘ây, ông Ä‘ã xây dá»±ng má»™t cÆ¡ sở dữ liệu đồ sá»™ cho CIA vá»›i tên máºt mã là: Oracle.
Vào năm 1977, Ellison và ngưá»i giám sát cÅ© cá»§a mình đến từ Ampex, Robert Miner, thành láºp nên Phòng thí nghiệm phát triển phần má»m. Há» tá»± trang trải những chi phí cá»§a Phòng thí nghiệm này bằng số tiá»n kiếm được từ việc tư vấn cho các khách hàng là các công ty. Tại Ä‘ây Ellison Ä‘á»c được má»™t bài báo có tên "Mẫu dữ liệu liên quan cá»§a các dữ liệu ngân hàng được chia sẻ rá»™ng rãi " do E. F Codd viết, mô tả má»™t khái niệm mà Codd Ä‘ã phát triển được ở IBM. IBM không thấy được những tiá»n năng thương mại trong khái niệm này nhưng Ellison và ngưá»i đồng hành vá»›i mình thì có. Há» tạo ra má»™t chương trình cÆ¡ sở dữ liệu tương thích vá»›i cả hệ thống máy tính lá»›n và nhá», đặt lại tên cho công ty mình là Oracle, và tìm được khách hàng đầu tiên cá»§a mình cho chương trình cÆ¡ sở dữ liệu là CÆ¡ sở Không lá»±c Wright Patterson và CIA. Vào năm 1980, Oracle chỉ có 18 công nhân và tổng thu nháºp là dưới 1 triệu Ä‘ô la, nhưng trong năm sau, riêng IBM Ä‘ã chấp nháºn chương trình SQL cá»§a Oracle cho hệ thống máy tính lá»›n cá»§a há» và trong suốt 7 năm sau Ä‘ó, công việc buôn bán cá»§a Oracle cứ tăng gấp Ä‘ôi má»—i năm. Công ty doanh số triệu Ä‘ô la Ä‘ã trở thành công ty tá»· Ä‘ô la.
Oracle cổ phần hóa vào năm 1986, bước đầu tăng nguồn vốn cá»§a nó lên thêm 31.5 triệu Ä‘ô la, nhưng đội ngÅ© nhân viên trẻ quá nhiệt huyết vá»›i việc nhanh chóng phát triển công ty Ä‘ã liên tục cưá»ng Ä‘iệu hóa doanh thu cá»§a công ty, và đến năm 1990 công ty phải đưa ra sá»± thua lá»— đầu tiên cá»§a mình. Thị trưá»ng tư bản cá»§a Oracle giảm 80% và công ty đứng trước nguy cÆ¡ phá sản. Ellison phải đương đầu vá»›i khó khăn đầu tiên và phải thay thế hầu hết những nhân viên thâm niên cá»§a mình bằng những ngưá»i lãnh đạo má»›i có nhiá»u kinh nghiệm hÆ¡n. Lần đầu tiên ông phải trao phần quản lý công việc cho các nhà chuyên môn để chuyên tâm hÆ¡n vào việc phát triển sản phẩm cá»§a mình. Phiên bản má»›i nhất cá»§a chương trình cÆ¡ sở dữ liệu là má»™t thành công tuyệt đối và chỉ trong vòng 2 năm cổ phiếu cá»§a công ty Ä‘ã khôi phục được giá trị ban đầu.
Ngay cả khi tiá»n tài Ä‘ã trở lại vá»›i mình, Oracle vẫn gặp phải những rá»§i ro cá nhân. Do lòng Ä‘am mê thể thao và các môn giải trí ngoài trá»i, Ellison Ä‘ã liên tục chịu những chấn thương khi Ä‘i trượt hay đạp xe đạp vượt núi. Ellison Ä‘ã sống sót qua 1 cuá»™c giải phẫu lá»›n và lại tiếp tục cuá»™c Ä‘ua trên chiếc thuyá»n cá»§a mình và luyện táºp nhào lá»™n trên không cùng vá»›i chiếc phản lá»±c cá nhân.
Tiá»n tài cá»§a Oracle vẫn tiếp tục tăng nhanh trong tháºp ká»· 90. Những ngưá»i khổng lồ trong lÄ©nh vá»±c ngân hàng, hàng không, xe hÆ¡i … Ä‘á»u phải dá»±a vào các chương trình cÆ¡ sở dữ liệu cá»§a Oracle. Oracle Ä‘ã thu lợi lá»›n từ sá»± phát triển cá»§a thương mại Ä‘iện tá»; doanh thu thá»±c cá»§a nó tăng 76% chỉ trong 1 quý cá»§a năm 2000. Trong khi cổ phiếu cá»§a các công ty công nghệ cao khác giao động mạnh, cổ phiếu cá»§a Oracle vẫn giữ được giá trị cá»§a mình, và những cổ Ä‘ông lá»›n nhất cá»§a nó, ngưá»i thành láºp và CEO Larry Ellison, Ä‘ã tiến đến rất gần mục tiêu vốn từ lâu bị coi là buồn cưá»i cá»§a mình, vượt qua Bill Gates cá»§a Microsoft để trở thành ngưá»i Ä‘àn ông giàu nhất thế giá»›i.
Sá»± khác nhau giữa Bill Gates và Larry Ellison
Có má»™t câu nói Ä‘ùa ở thung lÅ©ng Silicon là:
Ngưá»i há»i: Äâu là sá»± khác biệt giữa Chúa và Larry Ellison?
Ngưá»i trả lá»i: Chúa không nghÄ© mình là Larry Ellison.
Tuần này chúng ta há»c vá» sá»± khác nhau giữa Larry Ellison và xã há»™i văn minh. Äừng hiểu sai ý tôi. Tôi không nhắc nhở những ngưá»i Ä‘ã từng kết tá»™i Ellison, Chá»§ tịch Ä‘iá»u hành cá»§a Táºp Ä‘oàn Oracle, là hành động phá giá»›i trong quá khứ. Và sá»± kiêu ngạo cá»§a ông ta tháºt thần kỳ. Nhưng chiến dịch bôi nhá» theo kiểu Nixon cá»§a ông nhằm chống lại những sá»± phê bình cá»§a Bá»™ Tư pháp thì Ä‘ã vượt qua giá»›i hạn cho phép. Và sá»± phản kháng cá»§a ông chống lại các cuá»™c Ä‘iá»u tra riêng tư gần như là không thể tin được. Äã có thá»i Ä‘iểm khi mà Washington Ä‘ang quyết định xem liệu nghành công nghiệp công nghệ có thể được tin tưởng giao cho cá nhân này hay không? Và liệu ngưá»i Ä‘àn ông này có tháºt hay không?
Hãy xem xét lại lịch sá». Larry Ellison và Oracle bán những sản phẩm phần má»m cÆ¡ sở dữ liệu rất đắt Ä‘á». Bill Gates và Microsoft bán những sản phẩm phần má»m cÆ¡ sở dữ liệu rất rẻ. Äây có vẻ như là má»™t khó khăn cho Larry Ellison, cho nên thay vì việc sá» dụng tâm huyết và sá»± sáng tạo cá»§a mình để Ä‘áp lại thị trưá»ng, ông ta lại than vãn vá»›i chính phá»§ rằng công ty cá»§a mình Ä‘ang trở thành nạn nhân cá»§a Microsoft (đừng há»i tôi là chính phá»§ Ä‘ã quyết định như thế nào vá» việc Ellison có là má»™t nạn nhân tá»™i nghiệp hay không – tạp chí Forbes gần Ä‘ây Ä‘ã nháºn định giá trị thá»±c cá»§a ông ta là hÆ¡n 40 tá»· Ä‘ô la).
Khi chính phá»§ bắt đầu xét xá» Microsoft, vá»›i mục Ä‘ích thá»±c sá»± là tránh để công ty bị xé tan, Microsoft bắt đầu những ná»— lá»±c để tá»± bảo vệ mình. Nhằm thá»a mãn lâu dài đối vá»›i Washington, công ty Ä‘ã tìm cách Ä‘áp lại những thách thức chính trị/công luáºn. Thay vì táºp trung nguồn lá»±c vào việc mua những thứ rác rá»a cá»§a Larry Ellison, công ty Ä‘ã hình thành nên những quỹ á»§ng há»™ những ngưá»i bênh vá»±c thị trưá»ng tá»± do, những ngưá»i Ä‘ã không ngừng á»§ng há»™ Microsoft và phản đối sá»± can thiệp cá»§a Tư pháp vào thị trưá»ng.
Như ấn phẩm Wall Street Journal Ä‘ã viết ngày 29 tháng 6: "Äúng váºy, Microsoft á»§ng há»™ những nhóm á»§ng há»™ Microsoft. Bất kỳ ai biết các nhóm này làm việc như thế nào Ä‘á»u biết rằng cổ phiếu kinh doanh cá»§a nó cố định má»™t cách ý thức. Cổ phiếu cá»§a hỠđạt được sá»± á»§ng há»™ đơn giản bởi cổ phiếu Ä‘ó không phải để bán.”
Không ngạc nhiên lắm khi mà các tổ chức như Hiệp há»™i những ngưá»i ná»™p thuế quốc gia và Viện Independent, vá»›i vai trò là những nhóm thị trưá»ng tá»± do, có được sá»± á»§ng há»™ nào Ä‘ó từ Microsoft trong số nhiá»u nguồn khác. Mối quan hệ Ä‘áng nghi tháºt sá»± Ä‘ã ở bên bá» bên kia: Robert Bork, nhà chống độc quyá»n lá»›n, và Hiệp há»™i Tiến bá»™ và Tá»± do Ä‘ã đứng vá» phía Oracle. (Và, nhân tiện Ä‘ây, như tôi Ä‘ã tiết lá»™ trước, tôi tá»± hào là má»™t thành viên trong ban cố vấn cá»§a tổ chức này, Tổ chức những ngưá»i Mỹ vì sá»± dẫn dắt công nghệ, má»™t tổ chức á»§ng há»™ cạnh tranh mở trong công nghệ kỹ thuáºt và có sá»± há»— trợ từ phía Microsoft.)
Váºy Larry Ellison phản ứng như thế nào trước hoạt động cá»§a các tổ chức á»§ng há»™ này? Thay vì đưa trưá»ng hợp cá»§a mình ra công luáºn hay thách thức tính chính xác trong phát biểu cá»§a các nhóm này, Ellison thuê “hung thần” cá»§a Bill Clinton – Terry Lenzner, ngưá»i đứng đầu công ty Ä‘iá»u tra IGI. Thay vì tranh luáºn ý kiến, Oracle cho má»™t nhóm P.I. tiết lá»™ những quan hệ tài chính giữa Microsoft và những nhóm á»§ng há»™ nó. Ellison nói rằng tất cả những hoạt động mà Lenzer đảm nhiệm, bao gồm cả việc Ä‘i lại các văn phòng vào buổi tối và bá»›i móc rác rưởi là hợp pháp. Tất nhiên. Và tháºt là má»™t sá»± chùng hợp ngẫu nhiên khi mà những ngưá»i á»§ng há»™ thị trưá»ng tá»± do bị ngưá»i ta Ä‘ánh cắp máy tính. (Ä‘iá»u này Lenzer không thừa nháºn là mình Ä‘ã làm nhưng chúng Ä‘ã biến mất má»™t cách dù sao cÅ©ng rất Ä‘áng nghi ngá»).
Má»™t nhà á»§ng há»™ Microsoft nói vá»›i chúng tôi rằng nhân viên quảng cáo cá»§a Ellison có má»™t vài mẩu tin vá» tài chính cá nhân cá»§a ông ta và Ä‘ã tranh luáºn vá»›i báo chí. Phản ứng cá»§a Ellison đối vá»›i những há»at động cá»§a Lenzer là: "Luôn giữ kín, những nhóm tiên phong cá»§a Microsoft có thể Ä‘ã ảnh hưởng không Ä‘úng cách đến kết quả cá»§a má»™t trong những vụ chống độc quyá»n quan trá»ng nhất trong lịch sá» Mỹ".
Gates và Microsoft cạnh tranh vá»›i Oracle bằng cách bán cho ngưá»i tiêu dùng những sản phẩm giá rẻ hÆ¡n. Ellison và Oracle cạnh tranh vá»›i Microsoft bằng cách thuê những gián Ä‘iệp kinh tế hoạt động trong các công ty đầu sá», cố gắng tìm khe hở. Hãy nói xem ai là ngưá»i Ä‘áng bị Ä‘iá»u tra bởi Bá»™ Tư pháp. Rõ ràng những sá»± kiện này làm sáng tá» những sai lầm trong tính cách cá»§a Larry Ellison, nhưng chúng cho chúng ta thấy nhiá»u hÆ¡n vá» sức mạnh cá»§a những cuá»™c tranh cãi. Rõ như ban ngày là rất khó thuyết phục khách hàng là Microsoft không tốt đối vá»›i há».