Tạm bá» qua các lý thuyết vá» ngôn ngữ quảng cáo hoặc nghệ thuáºt thị giác trong quảng cáo, hãy thá» Ä‘i thẳng vào vài thá»§ thuáºt quảng cáo. Hãy khám phá cách nào để truyá»n thông Ä‘iệp quảng cáo má»™t cách hiệu quả nhất tá»›i khách hàng mục tiêu
Thế giá»›i quảng cáo ngày nay là quảng cáo má»i lúc má»i nÆ¡i, trong má»i môi trưá»ng, theo khái niệm “360-degree branding” (quảng cáo thương hiệu ở má»i góc độ). Từ các hình thức “lạc háºu” như việc rao trên đưá»ng phố, và giá» vá»›i cấp độ cao hÆ¡n các sản phẩm được quảng cáo dưới các dạng tá» rÆ¡i, các quảng cáo dán khắp đưá»ng, và tháºm chí là có cả những áp phích lá»›n dành riêng giá»›i thiệu cho sản phẩm được đặt ở trên các tòa nhà cao tầng nhằm thu hút sá»± chú ý cá»§a ngưá»i Ä‘i đưá»ng, chưa kể tá»›i nhiá»u hình thức “tinh vi” hÆ¡n trong thá»i đại phát triển ngày nay. Các hình thức này rất phổ biến ở các Ä‘ô thị.
"Quảng cáo du kích”
Quảng cáo trá hình, vá»›i dân quảng cáo chuyên nghiệp, được gá»i là “quảng cáo du kích” (guerrilla advertising). Như thế nào là “quảng cáo du kích”? Thá» xem má»™t ví dụ.
Trong má»™t quán bar tại New York, ngưá»i ta tò mò nghe má»™t nhóm thanh niên cãi nhau ầm Ä© vá» má»™t loại thức uống má»›i. Cuá»™c tranh luáºn thú vị đến mức nhiá»u ngưá»i xung quanh bắt đầu kéo ghế đến ngồi cùng bàn vá»›i nhóm thanh niên trên. Qua câu chuyện, má»›i được biết rằng há» Ä‘ang “cãi” nhau vá» món cocktail “Hennessy Martini” Ä‘ang được bán ở quán này. Ắt hẳn bạn cÅ©ng sẽ là má»™t ngưá»i trong Ä‘ám Ä‘ông chú ý ấy, vô cùng tá»± nhiên, bạn Ä‘ã được tiếp thị vá» sản phẩm nước uống này. Äó chính là “quảng cáo du kich” không bích chương, không truyá»n hình, các nhà quảng cáo Ä‘ã khôn khéo đưa khách “vào tròng”.
Phương pháp này do Công ty quảng cáo New York Kirshenbaum Bond & Partners thá»±c hiện lần đầu tiên vào giữa tháºp niên 1990 khi nháºn hợp đồng quảng cáo cho hãng rượu cognac Hennessy. Giám đốc Công ty quảng cáo Kirshenbaum Ä‘ã nghÄ© ra màn thuê diá»…n viên, tung hỠđến hầu hết quán bar lá»›n tại New York, kháo nhau vá» “má»™t loại thức uống má»›i” để tạo dư luáºn. Và hiệu quả mà nó đạt được thì vô cùng bất ngá» vì ngưá»i được quảng cáo lại hoàn toàn không biết mình Ä‘ang được quảng cáo.
Äến nay, các kiểu quảng cáo như trên Ä‘ã trở nên linh hoạt hÆ¡n rất nhiá»u, tùy theo tâm lý và nhu cầu cá»§a khách hàng mà nhà quảng cáo sá» dụng cách thức riêng cho sản phảm tiếp thị, tất cả Ä‘á»u xoay quanh khái niệm “quảng cáo 360 độ”, là đưa thương hiệu mình đến ngưá»i tiêu dùng chứ không đợi ngưá»i tiêu dùng đến vá»›i mình.
Äúng như váºy, má»™t hãng mỹ phẩm Ä‘ã biết táºn dụng cÆ¡ há»™i “chào hàng” theo kiểu “du kích”: mùa thu 2003, há» tung ra chiến dịch 45 triệu USD để quảng cáo nước hoa phái nam Crave bằng hình thức “du kích”; vá»›i cách thức xây logo Crave bằng cát tại má»™t số bãi biển lá»›n ở Mỹ. Má»™t cách quảng cáo vô cùng thông minh, má»™t mặt Ä‘ã thu hút sá»± chú ý cá»§a ngưá»i tiêu dùng khi đến chÆ¡i ở các bãi biển này (nÆ¡i luôn có máºt độ ngưá»i táºp trung cao má»—i ngày), mặt khác lại tiết kiệm được chi phí không phải đầu tư quá nhiá»u cho hình thức quảng cáo truyển thống (báo Ä‘ài, áp phích).
Má»™t số nhà xã há»™i há»c Ä‘ã bắt đầu nghiên cứu tác động cá»§a “quảng cáo du kích” đối vá»›i xã há»™i và cùng lúc cÅ©ng xuất hiện nhiá»u ý kiến không đồng tình. Jeffrey Chester (giám đốc Ä‘iá»u hành Trung tâm dân chá»§ kỹ thuáºt số) cho rằng hiện tượng quảng cáo du kích Ä‘ang “tẩy não công chúng” và ngay cả má»™t số ngưá»i hoạt động trong ngành quảng cáo cÅ©ng cho rằng Ä‘ó là hình thức lừa gạt.
Tuy nhiên, Ä‘ây là xu hướng; và trong thá»±c tế, kỹ thuáºt “quảng cáo du kích” (vài tài liệu khác gá»i là “quảng cáo ăn theo” – embedded advertising) không há» giảm mà ngày càng tăng, vá»›i mức độ Ä‘a dạng khác nhau. Trong Advertising Today (má»™t trong những quyển sách được Ä‘ánh giá là cẩm nang cá»§a công nghiệp quảng cáo), tác giả Warren Berger cho biết Fusion 5 – chi nhánh công ty quảng cáo khổng lồ WPP Group – từng má»i các ngôi sao như diá»…n viên Adam Sandler và ca sÄ© Madonna chạy thá» chiếc Ford Focus Ä‘á»i má»›i.
Vá»›i cách thức này dá»… nháºn thấy được mục Ä‘ích cá»§a các nhà quảng cáo cÅ©ng như hãng sản xuất nhằm sá» dụng hình ảnh các ngôi sao để quảng bá cho sản phẩm cá»§a công ty, do tâm lý các ngôi sao luôn được Ä‘ám Ä‘ông chú ý, và luôn được sá»± “copy” cá»§a Ä‘ám Ä‘ông yêu thích. Má»™t cách khác cÅ©ng tương tá»± như trên, chính là các bá»™ trang phục hay trang sức mà các ngôi sao thưá»ng diện tại các liên hoan Ä‘iện ảnh. Các công ty thá»i trang hay nhà làm trang sức Ä‘á»u mong chá» cÆ¡ há»™i này để các ngôi sao dùng những sản phẩm cá»§a há». Má»™t cách tá»± nhiên các sản phẩm này Ä‘ã được quảng cáo đến công chúng khi chúng xuất hiện ở các thảm Ä‘á», tất nhiên,ngưá»i Ä‘ang quảng cáo cho các sản phẩm lúc này chính là những ngưá»i Ä‘eo chúng. Äiá»u mà các ngôi sao chưa từng chú ý! Lý do vì sao các sản phẩm này được gá»i là “Äƒn theo”!
Trong bài viết vá» hình thức quảng cáo “ăn theo”, Washington Post cho biết thêm trong phim hành động The Italian Job tung ra hè 2003, cảnh nữ diá»…n viên Charlize Theron phóng chiếc Mini (tên thương hiệu) tháºt ra là màn quảng cáo trá hình mà nhà sản xuất BMW Ä‘ã ký hợp đồng vá»›i Hãng phim Paramout (ngoài trưá»ng hợp này còn vô số ví dụ tương tá»±, viết rải rác trên nhiá»u báo khác).
Má»™t biến thể nữa cá»§a “quảng cáo 360 độ” là “Infomercial” (từ chữ Information – thông tin và Commercial – quảng cáo thương mại) – má»™t từ ngữ mỹ miá»u chỉ việc cung cấp thông tin sản phẩm bằng nhiá»u hình thức không thông qua quảng cáo truyá»n thống. Cách thức thá»±c hiện chiếm Ä‘a số là thông qua các bài khảo sát, tư vấn tiêu dùng cÅ©ng như các lá»i khuyên từ các chuyên gia tư vấn (bác sỹ,nhà khoa há»c..) Ä‘ó chính là “Infomercial”.
Biến thể “quảng cáo 360 độ” hiện nay là “Emmercial” (từ chữ Email – thư Ä‘iện tá» và Commercial), thưá»ng được biết đến vá»›i tên gá»i spam, tức thư rác. Dù liên tục bị lên án và sắp sá»a bị bài trừ bởi pháp luáºt, thư rác vẫn tiếp tục “xâm lăng” toàn cầu, đột nháºp vào từng há»™p thư Ä‘iện tá» khiến Internet tắc nghẽn và khiến máy tính cá»§a bạn tê liệt hàng giá» (do phải tải vá» hàng đống thư rác). Bên cạnh Ä‘ó, không thể không nhắc tá»›i các phương thức quảng cáo qua Ä‘iện thoại hay fax, xảy ra ở vài nước phát triển. Theo Hiệp há»™i Tiếp thị trá»±c tiếp (Mỹ), năm 2003 các công ty Mỹ Ä‘ã chi 193 tỉ USD cho quảng cáo email, Ä‘iện thoại và thư tín.
Chống quảng cáo
Má»™t xu hướng chung giá» Ä‘ây là sá»± phản cảm cá»§a ngưá»i tiêu dùng đối vá»›i các quảng cáo. Sá»± tràn lan và không giá»›i hạn dưới má»i hình thức Ä‘ã khiến cho ngưá»i tiêu dùng trở nên “ngán ngẩm” vì phải cùng lúc “tiêu thụ” má»™t lượng thông tin vá» quá nhiá»u mặt hàng (có khi cùng má»™t mặt hàng lại có muôn trùng nhãn hiệu). Äiá»u này gây ra không ít phản đối cá»§a dư luáºn trong sá»± “độc chiếm” cá»§a các mẫu quảng cáo ngày càng cao, vá»›i tần số xuất hiện ngày càng dày trên má»i phương tiện trong cuá»™c sống ngưá»i dân.
Nguyên đơn – RATP (Công quản xe buýt và xe Ä‘iện ngầm Paris) cùng Táºp Ä‘oàn quảng cáo Publicis cho biết vá»›i con số 74-86 triệu USD doanh thu hằng năm từ việc cho thuê không gian quảng cáo, RATP có thể sắm thêm 300 xe buýt má»›i và rằng nếu không còn nguồn thu từ quảng cáo thì giá vé xe buýt sẽ tăng ít nhất 5%.
Trong thá»±c tế, dân Pháp dưá»ng như bị quảng cáo tấn công khá thô bạo. Nhà triết há»c Vincent Cespedes, từng viết sách vỠảnh hưởng quảng cáo nÆ¡i giá»›i trẻ, cho biết trung bình má»™t ngưá»i Paris bị “tấn công” bởi 2.500 mẩu quảng cáo má»—i ngày. Vấn đỠở chá»— ná»™i dung và hình thức trình bày cá»§a các quảng cáo này hầu như không được kiểm soát như ở các nước Châu Âu khác, vá»›i sá»± lạm dụng các hình ảnh cá»§a phụ nữ trong trang phục “mát mẻ” dưá»ng như có thể bắt gặp khắp má»i nÆ¡i, gây không nhỠđến tâm lý và sá»± phát triển nháºn thức cá»§a các tầng lá»›p xã há»™i, nhất là thanh thiếu niên má»›i lá»›n.
“Má»™t trong những há»c sinh cá»§a tôi kể rằng ngày nào Ä‘ó anh ta có thể hình dung rằng tất cả phụ nữ da trắng Ä‘á»u biến thành gái giang hồ, bởi đơn giản há» có thể ngá»§ vá»›i bạn chỉ vì má»™t hÅ© yaourt” – Vincent Cespedes kể, để nhắc lại thá»±c trạng quảng cáo lạm dụng hình ảnh phụ nữ – đồ váºt (la femme – objet) đ㠓lì lợm” tồn tại từ 40 năm qua.