Ngày nay, có khá nhiá»u doanh nghiệp Việt Nam thá»±c sá»± quan tâm và đầu tư hoạt động marketing để xây dá»±ng hình ảnh cá»§a doanh nghiệp và thương hiệu cho sản phẩm. Má»™t trong những công cụ marketing được sá» dụng là hoạt động PR. Äá» cáºp đến quan hệ công chúng, thưá»ng chúng ta hay nghÄ© đến khía cạnh rá»™ng là xây dá»±ng mối quan hệ công chúng vá»›i doanh nghiệp và giúp cho công chúng biết đến doanh nghiệp. Hoạt động PR nhằm làm cho khách hàng hiểu rõ tôn chỉ và các giá trị mà doanh nghiệp hướng tá»›i, cá»§ng cố niá»m tin khách hàng, giúp doanh nghiệp xá» lý khi gặp khá»§ng hoảng. Äặc biệt, nếu biết cách khai thác Ä‘úng thá»i Ä‘iểm thì trong má»™t số tình huống hoạt động PR sẽ góp phần xây dá»±ng hình ảnh và uy tín cá»§a doanh nghiệp đối vá»›i công chúng đạt hiệu quả cao. Chẳng hạn, để thu hút nhà đầu tư, má»™t số doanh nghiệp trước khi niêm yết trên thị trưá»ng chứng khoán Ä‘ã sá» dụng công cụ PR giá»›i thiệu hoạt động cá»§a doanh nghiệp đến vá»›i công chúng. Có thể xem Ä‘ây là má»™t trong những cÆ¡ há»™i để mang hình ảnh cá»§a doanh nghiệp đến vá»›i nhà đầu tư và công chúng góp phần gia tăng giá trị cho doanh nghiệp.
Bài viết này cÅ©ng nhằm giá»›i thiệu hoạt động xây dá»±ng hình ảnh cá»§a công ty và thương hiệu đối vá»›i nhà đầu tư nói riêng và công chúng nói chung thông qua hoạt động PR.
Bất kỳ má»™t doanh nghiệp nào cÅ©ng váºy, trước khi quyết tâm thá»±c hiện má»™t chiến lược hay má»™t kế hoạch Ä‘á»u phải xác định mục tiêu và phương pháp để thá»±c hiện. Có nhiá»u hướng Ä‘i để đạt đến má»™t mục tiêu nào Ä‘ó bởi váºy quan trá»ng là biết chá»n hướng Ä‘i “vá»›i cùng má»™t chi phí nhưng hiệu quả cao hÆ¡n”. Khi má»™t doanh nghiệp chuẩn bị niêm yết trên thị trưá»ng chứng khoán thì má»™t trong những mục tiêu cá»§a há» là mong muốn được nhiá»u nhà đầu tư quan tâm và được công chúng biết đến thương hiệu nhiá»u hÆ¡n để hy vá»ng giá cổ phiếu thị trưá»ng cao hÆ¡n mệnh giá. Ngược lại, đối vá»›i nhà đầu tư chỉ chấp nháºn trả cho má»™t cổ phiếu vá»›i giá cao hÆ¡n thì há» Ä‘ang kỳ vá»ng vào thương hiệu sẽ mang lại cổ tức cao và giá trị cổ phiếu tăng hÆ¡n so vá»›i giá hiện tại. Má»™t thương hiệu được Ä‘ánh giá là mạnh khi có nhiá»u ngưá»i biết đến vá»›i những nháºn thức tích cá»±c và sá»± trung thành đối vá»›i thương hiệu thông qua sá»± quan tâm và sá» dụng thưá»ng xuyên sản phẩm cá»§a doanh nghiệp. Doanh nghiệp xây dá»±ng được thương hiệu mạnh thì không chỉ nâng được uy tín và vị thế cá»§a mình mà giúp cho công ty có cÆ¡ há»™i mang lại lợi nhuáºn cao hÆ¡n bởi khách hàng sẵn sàng trả ở mức giá cao hÆ¡n cho thương hiệu nổi tiếng, cho sá»± an tâm vá» chất lượng và đẳng cấp sản phẩm trên thị trưá»ng. Chính thương hiệu là tài sản cá»§a công ty nên doanh nghiệp cần đầu tư xây dá»±ng, cần bảo vệ và nuôi dưỡng nó để tạo nên giá trị lâu dài. Thương hiệu được phát triển thì hình ảnh cá»§a công ty quản lý thương hiệu Ä‘ó cÅ©ng được Ä‘ánh giá cao. Giữa hình ảnh cá»§a công ty (cooperate image) và thương hiệu (brand) có mối quan hệ chặt chẽ bổ sung cho nhau. Vì váºy, tất cả các chương trình xây dá»±ng hình ảnh cá»§a công ty cÅ©ng như xây dá»±ng thương hiệu cho sản phẩm cần được hoạch định má»™t cách rõ ràng trong chiến lược kinh doanh cá»§a công ty.
Bằng cách nào để xây dá»±ng hình ảnh cá»§a công ty và thương hiệu đến vá»›i công chúng? Hiện nay cả nước có trên 200.000 doanh nghiệp, có thể xem Ä‘ây là cÆ¡ há»™i rất lá»›n để khai thác hoạt động kinh doanh, bởi xét trong má»™t quan hệ nhất định nào Ä‘ó cá»§a má»—i doanh nghiệp có thể có liên quan vá»›i nhiá»u doanh nghiệp khác, nhưng làm sao để các doanh nghiệp, nhà đầu tư và công chúng phải biết đến công ty cá»§a mình? Quảng cáo có thể là má»™t cách, nhưng trong thá»i đại thông tin ngày nay, quảng cáo tràn ngáºp khắp nÆ¡i và công chúng có thể không còn quan tâm nhiá»u đến quảng cáo. Má»™t trong những cách tốt nhất để tiếp cáºn đến khách hàng là hoạt động PR. Quan hệ công chúng dá»… chiếm được lòng tin cá»§a công chúng hÆ¡n là quảng cáo bởi khách hàng thưá»ng hay tin vào những mẩu tin, bài viết trên báo hay phóng sá»±. Như váºy, những thông Ä‘iệp nào sẽ được đăng tải? Má»›i mẻ và hấp dẫn, hay có thể nói là “nóng” thì khả năng lôi cuốn sá»± chú ý cá»§a nhà đầu tư nhiá»u hÆ¡n, đồng thá»i dá»… dàng thu hút sá»± quan tâm cá»§a giá»›i báo chí. Tuy nhiên, có thể nhìn thấy rằng khuynh hướng chung các công ty chuẩn bị tham gia thị trưá»ng chứng khoán hoặc OTC, thông tin được đăng tải phần lá»›n là nhấn mạnh đến tăng vốn để đầu tư mở rá»™ng quy mô sản xuất, hoặc công bố nhà đầu tư chiến lược. Má»™t trong những lý do mà các doanh nghiệp không thể cung cấp thông tin chi tiết và cụ thể được là vì má»™t chiến lược kinh doanh có thể thay đổi để Ä‘áp ứng và bắt kịp nhu cầu thị trưá»ng. Trong khi Ä‘ó, đối vá»›i công chúng thì há» luôn mong đợi được cung cấp thông tin chi tiết và đầy đủ để có cÆ¡ sở và niá»m tin quyết định lá»±a chá»n đầu tư vào thương hiệu được xem là có khả năng sinh lá»i. Váºy bằng cách nào? Hoạt động PR có thể vừa Ä‘áp ứng yêu cầu cá»§a công chúng lại vừa đảm bảo đạt mục tiêu cá»§a doanh nghiệp. Äăng tải thông tin theo từng giai Ä‘oạn sẽ góp phần thu hút ngày càng nhiá»u sá»± quan tâm và tăng niá»m tin cá»§a công chúng. Hai biến số – thông tin và thá»i gian (Thông tin gì? Khi nào đăng?) phải được hóa giải cho bài toán này. Nhưng Ä‘iá»u Ä‘áng lưu ý để xây dá»±ng niá»m tin vá»›i nhà đầu tư và công chúng thì thông tin phải thể hiện rõ quyết tâm cam kết cá»§a doanh nghiệp.
Xây dá»±ng thông Ä‘iệp để đăng tải trên phương tiện truyá»n thông nào cÅ©ng cần phải phân tích và cân nhắc kỹ lưỡng vì nó tác động trá»±c tiếp đến hiệu quả cá»§a hoạt động PR. Má»™t số các kênh thông tin thưá»ng được sá» dụng như há»p báo, tổ chức sá»± kiện, trả lá»i phá»ng vấn,… Tùy vào đối tượng mà doanh nghiệp muốn nhắm đến sẽ quyết định việc lá»±a chá»n kênh thông tin thích hợp. Xác định Ä‘úng lúc vá»›i đủ liá»u lượng – tần suất các thông Ä‘iệp được đăng tải sẽ tối Ä‘a hiệu quả cá»§a PR. Thá»±c tế hiện nay, có rất nhiá»u công ty khi xây dá»±ng chiến lược kinh doanh Ä‘ã quan tâm đến các hình thức tài trợ nhằm tạo cÆ¡ há»™i nâng cao hình ảnh cá»§a công ty và quảng bá thương hiệu. Tài trợ cho các dá»± án chăm sóc sức khá»e và vệ sinh cá»™ng đồng cá»§a Unilever, là nhằm tăng giá trị hình ảnh cá»§a công ty đối vá»›i công chúng. Hoạt động tài trợ chương trình “Rồng vàng” cá»§a nhãn hiệu Dove, Sunsilk, Omo hoặc Twister vá»›i “Nốt nhạc vui”, Poca vá»›i “Chung sức”, Tide đồng hành cùng “Trúc xanh”, chương trình “Những ngưá»i bạn nhá»” gắn liá»n vá»›i nhãn hiệu sữa “Ô-Yes” cá»§a Nutifood, tất cả cÅ©ng nhằm vào má»™t trong những mục tiêu chung là góp phần tăng doanh số bán hàng.
Rõ ràng hoạt động PR để xây dá»±ng hình ảnh cá»§a công ty và thương hiệu cho sản phẩm không mang tính nhất thá»i, bá»™t phát, mà mang tính nhất quán lâu dài. Bởi phải xây dá»±ng và gìn giữ hình ảnh cá»§a thương hiệu thì má»›i tranh thá»§ được lòng tin cá»§a công chúng. Äối vá»›i doanh nghiệp chỉ nhìn hoạt động PR trong ngắn hạn, chẳng hạn trước khi chuẩn bị niêm yết trên thị trưá»ng chứng khoán thá»±c hiện chiến lược PR vá»›i mục Ä‘ích là mong đợi giá cổ phiếu tăng cao, tìm cách “thổi phồng” thông tin nhằm thu hút sá»± quan tâm nhà đầu tư, thì khi chính thức giao dịch giá trị cổ phiếu sẽ bị rá»›t vá» vá»›i giá trị thá»±c, háºu quả công chúng mất niá»m tin, quay lưng hoặc tẩy chay thương hiệu. Má»™t trong những nguyên tắc cÆ¡ bản cá»§a PR là phải thể hiện trách nhiệm cá»§a doanh nghiệp đối vá»›i ngưá»i tiêu dùng, khách hàng và cá»™ng đồng.