Trên thương trưá»ng, vì lợi ích kinh doanh, các doanh nhân buá»™c phải biết nói dối và biết chấp nháºn lá»i nói dối. Quan trá»ng là nói sao cho “ngá»t” và không vi phạm đạo đức kinh doanh.
Nói dối khéo léo là má»™t kỹ năng
Hãy tưởng tượng bạn Ä‘ang ở Nháºt Bản, đất nước luôn ưu tiên hàng đầu môi trưá»ng làm việc hòa hợp. Bạn, má»™t nhân viên báºc trung, rÆ¡i vào má»™t tình cảnh khó khăn: Sếp muốn biết tại sao lại có sá»± cháºm trá»… trong việc giao hàng. Bạn biết Ä‘ó là do lá»—i cá»§a đồng nghiệp. Nhưng biết chỉ là để biết thế thôi bởi ở Nháºt, bạn phải tránh tuyệt đối làm bẽ mặt đồng nghiệp trước mặt ngưá»i khác nếu không muốn bị coi là kẻ hay chỉ trích và thiếu trưởng thành.
Váºy bạn phải làm gì?
Dù chẳng thú vị gì nhưng trong hoàn cảnh này, tốt nhất là hãy xin lá»—i sếp (dù rõ ràng bạn chẳng phải là ngưá»i mắc lá»—i). Tá»± nghÄ© ra Ä‘ôi lá»i nói dối có thể chấp nháºn được. Vấn đỠvá»›i sếp Ä‘ã xong, bạn hãy nói chuyện riêng vá»›i ngưá»i đồng nghiệp kia. Nếu anh ta biết chÆ¡i đẹp, anh ta sẽ tá»± Ä‘i tìm sếp để thanh minh cho bạn.
Nói dối trước Ä‘ám Ä‘ông vì lợi ích và danh dá»± cá»§a ai Ä‘ó là má»™t việc nên làm.
Khi “Có” không có nghÄ©a là “Có”
Do nhiá»u ná»n văn hóa không chấp nháºn sá» dùng từ “Không” trong đối thoại hoặc Ä‘àm phán làm ăn nên ngưá»i ta Ä‘ã tìm các cách khác để diá»…n đạt sá»± không đồng ý hoặc không hài lòng cá»§a mình. Và bạn cần biết Ä‘iá»u Ä‘ó
DÄ© nhiên, từ “Có” không nhất thiết đồng nghÄ©a vá»›i “Tôi đồng ý”. Từ này có thể được hiểu theo nghÄ©a gần hÆ¡n là “Tôi Ä‘ã nghe những gì anh nói”. Nếu bạn muốn gây áp lá»±c vá»›i má»™t đối tác là ngưá»i Trung Quốc truyá»n thống, và anh ta muốn lẩn tránh, anh ta có thể nói: “Vấn đỠnày khó khăn đấy” hoặc “Tôi không chắc rằng việc này sẽ khả thi”. Hãy khôn ngoan. Những câu nói này chính là cách nói “Không” lịch sá»± ở nhiá»u nước châu Á.
Ở Ấn Äá»™, công việc kinh doanh mang tính cá nhân rất cao và được tiến hành tương đối uyển chuyển vá»›i lòng hiếu khách. Nếu bạn tạo được mối quan hệ cá nhân vá»›i khách hàng, khi cần có má»™t câu trả lá»i “Có” hoặc “Không” rõ ràng, nhiá»u khả năng đối tác Ấn Äá»™ cá»§a bạn sẽ nói: “Có, dÄ© nhiên rồi” mặc dù trong đầu anh ta Ä‘ang nghÄ© “Không”. Tại sao má»™t “ngưá»i bạn” lại nói dối bạn?
Bởi vì từ “Không” ở Ấn Äá»™ mang hàm ý rất gay gắt. Những lá»i từ chối mang tính thoái thác được dùng phổ biến hÆ¡n và được coi là lịch sá»± hÆ¡n. CÅ©ng như váºy, khi bạn má»i hỠđến tham dá»± má»™t sá»± kiện nào Ä‘ó và há» nói rằng: “Tôi sẽ cố gắng đến”, đừng ngạc nhiên nếu há» không đến.
Lẩn tránh từ “Không” cÅ©ng là má»™t kiểu phổ biến ở đất nước Indonesia, nÆ¡i mà việc không đồng ý vá»›i ai Ä‘ó sẽ bị coi là bất lịch sá»±. Hầu hết ngưá»i dân nước này sẽ nói vá»›i bạn những gì há» nghÄ© bạn muốn nghe, thay vì mang đến cho bạn bất kỳ má»™t sá»± buồn khổ nào dù là nhá».
Bạn cần phải nháºn biết và phân biệt giữa má»™t câu từ chối lịch sá»±: “Có, nhưng tôi thá»±c sá»± có ý là không” vá»›i câu chấp thuáºn “Có!”. Ngưá»i bản địa ở Ä‘ây có tá»›i 12 cách nói “Không” vá»›i đối tác, và nhiá»u cách trong số Ä‘ó có “vá» bá»c” là “Có”. Hãy làm quen vá»›i Ä‘iá»u này.
Ở Anh thì không thế. Phần lá»›n ngưá»i phương Tây ghét sá»± dối trá, lươn lẹo, thiếu rõ ràng trong kinh doanh. Tháºt ra những ngưá»i Indonesia, ngưá»i Ấn Äá»™,… không phải Ä‘ang nói dối bạn. Há» chỉ muốn thể hiện sá»± lịch sá»± theo tiêu chuẩn văn hóa cá»§a đất nước há».
Äó là má»™t cách nói dối không hỠảnh hưởng đến đạo đức kinh doanh và chà đạp lên đối tác.