14 nguyên tắc thành công (Phần 4): Trao quyền cho người khác

Khi bạn biết cách trao quyền cho người khác, thúc đẩy và tạo cảm hứng cho họ, họ sẽ muốn làm việc vá»›i bạn để giúp đỡ bạn đạt được những mục tiêu trong công việc của mình. Khả năng thu hút kiến thức, nhiệt huyết và năng lá»±c của họ sẽ tạo sức mạnh cho bạn, làm Ä‘òn bẩy cho bạn, nhờ Ä‘ó bạn hoàn thành được khối lượng công việc lá»›n hÆ¡n và trong thời gian ngắn hÆ¡n so vá»›i những người khác.

Trao quyền nghÄ©a là "Ä‘Æ°a quyền lá»±c vào tay ai Ä‘ó", đồng thời có nghÄ©a là "thu hút sức lá»±c và nhiệt huyết" từ họ. Vì vậy, bÆ°á»›c đầu tiên trong việc trao quyền cho người khác là hạn chế làm những việc có thể tÆ°á»›c quyền lá»±c hoặc giảm bá»›t sức lá»±c và nhiệt huyết của người khác đối vá»›i những việc họ làm.

 

Thông thường, có ba nhóm người bạn muốn và cần phải trao quyền. TrÆ°á»›c hết, Ä‘ó là những người gần gÅ©i nhất vá»›i bạn: gia Ä‘ình, bạn bè, vợ hoặc chồng và con cái bạn. Thứ hai là các mối quan hệ công việc nhÆ° nhân viên, đồng nghiệp, người có vị trí tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng, và có thể là cả cấp trên của bạn nữa. Thứ ba là những người bạn gặp gỡ trong cuá»™c sống hàng ngày nhÆ° khách hàng, nhà cung ứng, ngân hàng, những người bạn gặp gỡ tại cá»­a hàng, nhà ăn, trên máy bay, trong khách sạn và những nÆ¡i khác.

Đối vá»›i những người thuá»™c nhóm đầu tiên, bạn có rất nhiều cách Ä‘Æ¡n giản bạn có thể làm hàng ngày để trao quyền cho họ và làm cho họ thấy thỏa mãn vá»›i chính bản thân họ.

Nhu cầu lá»›n nhất mà mọi người đều có là nhu cầu được tôn trọng. Đó là cảm giác thấy mình quan trọng, được trân trọng và có giá trị. Má»—i việc bạn làm trong các mối quan hệ vá»›i người khác đều ít nhiều ảnh hưởng tá»›i lòng tá»± trọng của họ. Bạn Ä‘ã biết có thể làm để khiến những người xung quanh bạn cảm thấy được tôn trọng và từ Ä‘ó cảm thấy họ có quyền lá»±c. Vì vậy hãy đối xá»­ vá»›i người khác theo cách bạn muốn bản thân mình được đối xá»­.

Có lẽ cách Ä‘Æ¡n giản nhất khiến người khác hài lòng vá»›i chính họ là bạn phải luôn thể hiện sá»± biết Æ¡n của bạn đối vá»›i những việc họ làm cho bạn, dù là việc lá»›n hay nhỏ. Hãy thường xuyên nói lời cảm Æ¡n. Hãy cảm Æ¡n vợ/chồng của bạn vì những gì cô ấy/anh ấy Ä‘ã làm cho bạn. Hãy cảm Æ¡n con cái của bạn vì chúng Ä‘ã giúp đỡ bạn làm việc nhà. Hãy cảm Æ¡n bạn bè vì sá»± giúp đỡ dù nhỏ của họ. Bạn càng cảm Æ¡n người khác nhiều, họ càng muốn làm nhiều Ä‘iều cho bạn.

Má»—i lần bạn cảm Æ¡n người khác, bạn khiến họ hài lòng về bản thân họ hÆ¡n. Bạn Ä‘ã nâng cao tính tá»± tôn và hình ảnh của họ. Bạn khiến họ cảm thấy mình thêm quan trọng, và những việc họ làm rất hữu ích và Ä‘áng được trân trọng. Và Ä‘iều kì diệu trong việc cảm Æ¡n người khác là má»—i lần bạn nói từ "cảm Æ¡n", bạn cÅ©ng thấy hài lòng về bản thân mình hÆ¡n. Bạn cảm thấy thoải mái trong tâm hồn, thấy vui vẻ và thỏa mãn vá»›i bản thân và cuá»™c sống. Bạn thấy hết mình hÆ¡n và lạc quan hÆ¡n vá»›i những gì bạn Ä‘ang làm. Khi bạn tá»± xây dá»±ng cho mình thái Ä‘á»™ biết Æ¡n trong các mối quan hệ, bạn sẽ ngạc nhiên thấy mình được yêu mến và được giúp đỡ trong mọi việc.

Cách thứ hai để khiến người khác cảm thấy họ quan trọng, có quyền lá»±c và nhiệt huyết, để nâng cao tính tá»± tôn của họ là thường xuyên Ä‘Æ°a ra lời tán dÆ°Æ¡ng và đồng tình. Các nhà tâm lý học Ä‘ã thí nghiệm và kết luận rằng khi trẻ em được những người chúng kính trọng khen tặng, mức năng lượng của chúng tăng lên, nhịp tim và nhịp thở cÅ©ng tăng và hÆ¡n hết, chúng thấy hãnh diện hÆ¡n về bản thân mình.

Có lẽ bài học Ä‘áng giá nhất mà Ken Blanchard để lại trong cuốn sách The One Minute Manager (Nhà quản lý má»™t phút) là ý tưởng Ä‘Æ°a ra những lời khen chỉ trong vòng má»™t phút, bất cứ khi nào bạn có cÆ¡ há»™i. Nếu bạn Ä‘i xung quanh ngôi nhà bạn sống, tiếp xúc vá»›i các mối quan hệ xã há»™i vá»›i lời khen tặng và ủng há»™ chân thành, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mọi người yêu mến bạn nhiều hÆ¡n và sẵn sàng giúp đỡ bạn đạt được mục Ä‘ích của mình.

Có má»™t quy luật tâm lý về sá»± có Ä‘i có lại, rằng "Nếu bạn khiến tôi thấy hạnh phúc vá»›i bản thân mình, tôi cÅ©ng sẽ có cách khiến bạn thấy hạnh phúc vá»›i chính bạn". Nói cách khác, mọi người luôn cố gắng tìm cách Ä‘áp trả lòng tốt bạn dành cho họ. Khi bạn tìm mọi cÆ¡ há»™i để nói hoặc làm những Ä‘iều khiến người khác hài lòng vá»›i chính họ, bạn sẽ kinh ngạc không chỉ vì bản thân bạn thấy hài lòng, mà còn vì những Ä‘iều tuyệt diệu Ä‘ang xảy ra xung quanh bạn.

Cách thứ ba, rất Ä‘Æ¡n giản, để trao quyền cho người khác, xây dá»±ng lòng tá»± hào trong họ và khiến họ thấy mình quan trọng là chú ý đến những gì họ nói. Hầu hết mọi người đều cố gắng để người khác nghe mình nói, song lại thiếu kiên nhẫn khi người khác nói. NhÆ°ng Ä‘iều này không có lợi cho bạn chút nào. Hãy nhá»› rằng, hoạt Ä‘á»™ng quan trọng duy nhất diá»…n ra thường xuyên phải là lắng nghe người khác má»™t cách chăm chú khi họ Ä‘ang nói, Ä‘ang thổ lá»™ bản thân mình.

NhÆ° vậy, ba nguyên tắc chung khi trao quyền cho những người quanh bạn chính là sá»± biết Æ¡n, tán thành và chú ý. Hãy nói lời cảm Æ¡n vá»›i người khác trong mọi trường hợp, khen tặng họ vì thành tích họ đạt được, và thật chú ý khi họ muốn nói chuyện hay giao tiếp vá»›i bạn. Ba cách xá»­ sá»± này sẽ giúp bạn kiểm soát được các mối quan hệ vá»›i người khác.

Tất nhiên, người khác có thể hợp tác vá»›i bạn nếu bạn Ä‘e dọa họ, nhÆ°ng nhÆ° thế bạn chỉ có được sá»± hợp tác tối thiểu, kết quả tối thiểu và sá»± há»— trợ tối thiểu. Để có thể thành công trong lÄ©nh vá»±c của mình, bạn phải kêu gọi được những Ä‘á»™ng lá»±c bên trong của người khác, những cảm xúc sâu sắc của họ.

Điều gì thúc đẩy nhân viên làm việc? Động lá»±c lá»›n nhất là sá»± rõ ràng. Nhân viên phải biết chính xác anh ta phải làm gì, tại sao phải làm nhÆ° vậy và công việc Ä‘ó có ý nghÄ©a gì trong toàn bá»™ hệ thống. Anh ta cần phải biết công việc được Ä‘ánh giá nhÆ° thế nào và khi nào phải hoàn thành. Anh ta cần biết cần phải có phẩm chất gì để làm được công việc Ä‘ó và ná»— lá»±c của mình ảnh hưởng nhÆ° thế nào đến công việc của những người khác. Các nhiệm vụ của công việc và trình tá»± thá»±c hiện chúng càng rõ ràng, nhân viên càng cảm thấy hài lòng và thoải mái ngay từ khi bắt đầu thá»±c hiện.

Mặt khác, Ä‘iều khiến cho nhân viên nản lòng là anh ta không biết phải làm gì, anh ta thấy mÆ¡ hồ về nhiệm vụ của mình và không biết phải làm gì trÆ°á»›c. Bạn hãy dành nhiều thời gian trao đổi vá»›i nhân viên và khuyến khích họ Ä‘Æ°a ra phản hồi và nhận xét về công việc, nhÆ° thế họ sẽ cảm thấy mình quan trọng và sẽ hoàn thành công việc tốt hÆ¡n. Từ chúng ta Ä‘ang đề cập khi nói về sá»± trao quyền trong công việc chính là từ "làm chủ." Nhiệm vụ của bạn là phải chuyển quyền làm chủ cho nhân viên. Khi nhân viên cảm thấy họ được làm chủ công việc, thấy được trách nhiệm phải hoàn thành tốt công việc nghÄ©a là anh ta Ä‘ã thật sá»± được trao quyền. Đây là má»™t trong những khía cạnh quan trọng nhất của nghệ thuật quản lý.

Má»™t Ä‘á»™ng lá»±c nữa trong công việc là sá»± quan tâm. Nhân viên Ä‘ã phát biểu rằng ông chủ tốt nhất của họ là người biết quan tâm đến mọi người nhÆ° bạn của mình. Các ông chủ này Ä‘ã dành thời gian hỏi thăm về cuá»™c sống của nhân viên và kiên nhẫn lắng nghe họ tâm sá»± về những khúc mắc, những khó khăn và tình trạng cuá»™c sống gia Ä‘ình của họ. Nhân viên càng thấy cấp trên của mình quan tâm và tôn trọng họ bao nhiêu, họ càng thấy mình quan trọng và được khích lệ bấy nhiêu.

Biểu hiện của việc không quan tâm là thiếu sá»± ghi nhận, thiếu tán thành, thiếu khích lệ và thiếu chú ý tá»›i cuá»™c sống của nhân viên.

Hãy nhá»› rằng khoảng thời gian bạn dành để nói chuyện và lắng nghe nhân viên là tín hiệu cho nhân viên thấy họ quan trọng nhÆ° thế nào đối vá»›i bạn và vá»›i công ty. Đây là lý do tại sao những ông chủ tốt luôn dành thời gian Ä‘i dạo xung quanh và nói chuyện vá»›i nhân viên. Họ ăn trÆ°a hay uống cà phê cùng nhân viên. Họ khuyến khích các nhận xét, các cuá»™c thảo luận cởi mở và những bất đồng liên quan đến công việc. Họ tạo ra má»™t môi trường, trong Ä‘ó nhân viên cảm thấy công việc là của họ và của công ty. Trong môi trường Ä‘ó, nhân viên thấy hài lòng vá»›i chính mình, mong muốn được làm việc và hoàn thành công việc của mình.

Để trao quyền và tạo Ä‘á»™ng lá»±c cho nhóm người thứ ba, những người xung quanh bạn nhÆ° khách hàng, nhà cung ứng, ngân hàng vân vân, bạn cÅ©ng chỉ cần thá»±c hành những gì chúng ta Ä‘ã nói ở trên. Điều quan trọng nhất là bạn phải thành thật, lạc quan và vui vẻ. Bạn phải có thái Ä‘á»™ tích cá»±c, dá»… gần, ân cần, thân thiện, kiên nhẫn, dá»… tha thứ và cởi mở. Bạn phải khiến người khác thấy thoải mái khi ở bên bạn.

Hãy nhá»› rằng mọi người đều có cảm xúc. Mọi việc họ làm, hay không làm, đều bắt nguồn từ cảm xúc của họ. Nhiệm vụ của bạn là gợi lên những cảm xúc tích cá»±c của họ, khiến họ hài lòng vá»›i bạn, sẵn sàng giúp đỡ bạn và làm vui lòng bạn.

Ví dụ, má»—i khi bạn vào má»™t nhà hàng Ä‘ông Ä‘úc hay ở trên máy bay, hay vào má»™t quầy tiếp tân bận rá»™n trong khách sạn, thay vì khó chịu vì phải chờ đến lượt mình, bạn hãy thá»­ hỏi han má»™t chút. Ví dụ, khi vào má»™t nhà hàng Ä‘ông khách, bạn có thể hỏi người bồi bàn tên của anh ấy/cô ấy. Sau Ä‘ó, bạn gọi họ bằng tên và nói vá»›i vẻ thông cảm: "Hôm nay anh/chị thật vất vả". NhÆ° thế, người bồi bàn sẽ đặc biệt chú ý đến bạn. Vì sao? Vì bạn Ä‘ã thông cảm vá»›i hoàn cảnh của họ, thay vì chờ đợi họ thông cảm vá»›i mình. Hãy thá»­ làm việc này vá»›i tất cả mọi người tại nÆ¡i làm việc của bạn. Hãy quan sát tình hình của họ và xem họ Ä‘ang làm việc vất vả thế nào, Ä‘ang gặp khó khăn gì, Ä‘ang bận rá»™n ra sao…

Trong cuá»™c sống, bạn luôn có những lá»±a chọn. Bạn có thể chọn tá»± mình làm mọi việc, hoặc nhờ người khác giúp bạn má»™t số việc. Để đạt được thành công nhất, bạn phải Ä‘óng góp nhiều sức lá»±c nhất có thể. Bạn phải tập trung sức lá»±c vào làm má»™t công việc cụ thể nào Ä‘ó để đạt được những tiến bá»™ mong muốn. NhÆ°ng để bạn có thể tập trung vào công việc, bạn phải có người khác giúp bạn làm những công việc còn lại.

Má»™t số người không làm quản lý cho rằng vấn đề giao việc cho nhân viên không liên quan đến họ. NhÆ°ng khi bạn nhờ con bạn mang há»™ tờ báo, nghÄ©a là bạn Ä‘ang giao việc. Khi bạn ăn trÆ°a tại nhà hàng, thay vì tá»± nấu nÆ°á»›ng, bạn cÅ©ng Ä‘ang giao việc. NhÆ° vậy, bạn ở trong má»™t quá trình giao việc liên tục từ buổi sáng thức dậy đến khi bạn Ä‘i ngủ. Vấn đề là bạn làm việc Ä‘ó nhÆ° thế nào mà thôi.

(Lược dịch từ Principles of Success)
(Còn tiếp)