Ngưá»i ta thưá»ng nói hiệu quả cá»§a việc lãnh đạo không nằm ở chá»— bạn làm gì, mà ở chá»— bạn là ngưá»i thế nào. Tháºt ra Ä‘iá»u này chỉ Ä‘úng má»™t phần. Trong hoạt động lãnh đạo, việc bạn là ai rất quan trá»ng, và hiệu quả lãnh đạo cÅ©ng không thể tách rá»i vá»›i những gì bạn làm.
Äiểm khởi đầu để trở thành ngưá»i lãnh đạo có năng lá»±c là bạn phải coi bản thân mình như má»™t hình mẫu, má»™t tấm gương, là ngưá»i đỠra các chuẩn má»±c cho nhân viên tuân theo. Má»™t trong những đức tính quan trá»ng nhất cá»§a ngưá»i lãnh đạo là phải đặt ra những tiêu chuẩn cao vá» tính trách nhiệm trong lối ứng xá» cá»§a bản thân. Có thể nói, bạn cần lãnh đạo nhân viên bằng việc làm gương, như thể có ai Ä‘ó Ä‘ang Ä‘i theo bạn, bí máºt ghi chép và quan sát từng hành động cá»§a bạn để làm theo. Bạn sẽ dá»… dàng trở thành ngưá»i lãnh đạo nhá» thể hiện những tố chất lãnh đạo hÆ¡n là bắt ép nhân viên làm theo những mệnh lệnh cá»§a bạn. Thay vì cố gắng khiến ngưá»i khác hành động theo yêu cầu cá»§a bạn, hãy táºp trung tạo nên phong cách sống khiến ngưá»i khác phải ngưỡng má»™ và muốn noi gương bạn dù bạn không nói lá»i nào.
Trong kinh doanh, có rất nhiá»u loại quyá»n lá»±c. Hai trong số Ä‘ó là quyá»n lá»±c nhân cách và quyá»n lá»±c địa vị.
Quyá»n lá»±c địa vị là quyá»n lá»±c có được nhá» y vị trí cá»§a bạn trong tổ chức. Nếu bạn trở thành ngưá»i quản lý công ty, bạn đương nhiên có những quyá»n hạn và đặc lợi nhất định gắn liá»n vá»›i chức vụ Ä‘ó. Bạn sẽ có quyá»n lãnh đạo, cho dù ngưá»i khác có thích Ä‘iá»u Ä‘ó hay không. Trong khi Ä‘ó, quyá»n lá»±c nhân cách là quyá»n lá»±c bạn có nhá» nhân cách cá»§a bạn. Má»—i tổ chức Ä‘á»u có những cá nhân có ảnh hưởng lá»›n và được má»i ngưá»i tôn trá»ng, dù vị trí cá»§a há» không cao. Äây là những ngưá»i trở thành lãnh đạo nhá» phẩm chất, nhân cách và cá tính cá»§a há».
Có năm phẩm chất má»™t nhà lãnh đạo cần phải có. Äây là những phẩm chất bạn vốn Ä‘ã có ít nhiá»u và có thể tiếp tục phát triển để trở nên nổi báºt hÆ¡n những ngưá»i khác trong má»™t thá»i gian ngắn.
Thứ nhất là tầm nhìn. Äây là tố chất duy nhất và quan trá»ng nhất khiến cho nhà lãnh đạo trở nên khác biệt so vá»›i má»™t nhân viên. Ngưá»i lãnh đạo có tầm nhìn, còn nhân viên thì không. Ngưá»i lãnh đạo phải có khả năng tách mình ra để có cái nhìn toàn cảnh, trong khi nhân viên bị vướng báºn bởi những công việc thưá»ng ngày. Ngưá»i lãnh đạo có khả năng dá»± Ä‘oán tương lai và nhìn rõ nhiá»u khả năng, còn nhân viên là ngưá»i bị công việc trước mắt lôi cuốn đến không còn thá»i gian để nhìn nháºn xa hÆ¡n vá» bản thân và hành động cá»§a mình.
George Bernard Shaw tóm tắt phẩm chất này cá»§a ngưá»i lãnh đạo như sau: "Má»i ngưá»i Ä‘á»u nhìn vào thá»±c trạng và há»i ‘Tại sao lại như váºy?’, còn tôi là nhìn vào những khả năng và há»i ‘Tại sao không thể như váºy?’".
Má»™t yếu tố quan trá»ng khác là khả năng chuyên môn. Giống như má»™t vị tướng giá»i biết chá»n má»™t địa thế để dàn tráºn, ngưá»i lãnh đạo giá»i phải chá»n má»™t lÄ©nh vá»±c mà anh ta và những ngưá»i khác sắp tham gia vào và phải trở thành chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c Ä‘ó. Là lãnh đạo, bạn phải tháºt thành thạo trong việc bạn làm, phải là ngưá»i giá»i nhất trong lÄ©nh vá»±c cá»§a mình. Bạn phải có tầm nhìn xa trong việc phục vụ khách hàng. Và không chỉ thể hiện tài năng trong công việc cá»§a bạn, mà phải truyá»n cảm hứng cho ngưá»i khác để há» làm theo.
Thứ hai và có lẽ là phẩm chất Ä‘áng kính trá»ng nhất cá»§a ngưá»i lãnh đạo là lòng tá»± trá»ng. Tá»± trá»ng nghÄ©a là hoàn toàn trung thá»±c trong tất cả những Ä‘iá»u bạn nói, những việc bạn làm. Lòng tá»± trá»ng nâng đỡ các phẩm chất khác. Trong vai trò lãnh đạo, lòng tá»± trá»ng khiến cho bạn thừa nháºn những khuyết Ä‘iểm, ná»— lá»±c để phát huy các thế mạnh và bổ sung những thiết sót cá»§a mình. Tá»± trá»ng nghÄ©a là bạn nói sá»± tháºt và chân thành trong má»i việc và má»i mối quan hệ. Tá»± trá»ng nghÄ©a là bạn thẳng thắn vá»›i má»i ngưá»i, trong má»i tình huống và không chịu thá»a hiệp má»™t khi bạn tin rằng mình Ä‘úng.
Thứ ba là lòng dÅ©ng cảm. Äây là phẩm chất quan trá»ng nhất tạo nên ngưá»i lãnh đạo thá»±c thụ. Phẩm chất này phải luôn hiện hữu trong lá»i nói và hành động cá»§a ngưá»i lãnh đạo. Ngưá»i lãnh đạo muốn đạt được thành công, hạnh phúc và có khả năng thúc đẩy ngưá»i khác phát huy tối Ä‘a tài năng cá»§a há» thì không thể thiếu lòng dÅ©ng cảm.
Có thể nói, không quá phức tạp để xây dá»±ng tầm nhìn cho bản thân, cho những ngưá»i khác và sống tá»± trá»ng. Nhưng cần phải có lòng dÅ©ng cảm để theo Ä‘uổi tầm nhìn và lòng tá»± trá»ng cá»§a bạn. Bạn cÅ©ng biết rằng, khi bạn đặt ra mục tiêu lá»›n hay tiêu chuẩn cao cho mình, bạn sẽ gặp phải rất nhiá»u khó khăn, cản trở. Bạn sẽ bị lôi kéo phải từ bá» tầm nhìn và nhân cách. Vì muốn ngưá»i khác hợp tác, bạn sẽ dá»… dàng từ bá» những nguyên tắc cá»§a mình. Và Ä‘ây là lúc bạn cần lòng dÅ©ng cảm.
Lòng dÅ©ng cảm kết hợp vá»›i lòng tá»± trá»ng là cÆ¡ sở cá»§a nhân cách. Biểu hiện thứ nhất cá»§a lòng dÅ©ng cảm là khả năng giữ vững các nguyên tắc, niá»m tin và chỉ thay đổi khi bạn thấy thay đổi là Ä‘úng. DÅ©ng cảm còn là khả năng đứng tách ra má»™t cách tá»± tin, dấn thân vào những lÄ©nh vá»±c má»›i mẻ và đối mặt vá»›i những nghi ngại, những mÆ¡ hồ khi bạn khởi nghiệp.
Hầu hết má»i ngưá»i Ä‘á»u muốn được an nhàn. Có thể ví Ä‘iá»u này như từ căn nhà ấm cúng mà bước ra ngoài trá»i lạnh lẽo. Má»™t ngưá»i bình thưá»ng khi thấy bên ngoài gió lá»™ng sẽ nhanh chóng trở lại ngôi nhà cá»§a mình để được ấm áp. Ngưá»i lãnh đạo thá»±c sá»± không như váºy. Anh ta phải đủ dÅ©ng cảm để vượt lên những Ä‘iá»u thông thưá»ng, để đối mặt vá»›i những thách thức dù không ai đảm bảo rằng anh sẽ thành công. Khả năng "dÅ©ng cảm Ä‘i tá»›i những nÆ¡i chưa ai từng đặt chân tá»›i" chính là Ä‘iểm phân biệt giữa má»™t ngưá»i lãnh đạo thá»±c thụ và má»™t ngưá»i bình thưá»ng. Bạn phải xây dá»±ng được hình ảnh Ä‘ó, nếu bạn muốn vượt lên những ngưá»i bình thưá»ng. Hình ảnh này cÅ©ng sẽ tạo cảm hứng và động lá»±c cho ngưá»i khác để há» vượt qua những giá»›i hạn cá»§a há».
Alexander Äại Äế, Hoàng đế cá»§a , là má»™t trong những nhà lãnh đạo vÄ© đại nhất má»i thá»i đại. Ông trở thành hoàng đế lúc má»›i 19 tuổi sau khi cha ông, Hoàng đế Philip Äệ Nhị bị ám sát. Trong suốt 11 năm sau Ä‘ó, ông Ä‘ã chinh phục gần như toàn thế giá»›i thá»i Ä‘ó và lãnh đạo đội quân cá»§a mình chiến thắng rất nhiá»u đội quân hùng mạnh hÆ¡n.
Ngay cả khi nắm quyá»n lá»±c tối cao, trở thành ông chá»§ cá»§a toàn thế giá»›i và vị Hoàng đế vÄ© đại nhất má»i thá»i đại Alexander vẫn tuốt kiếm ra trước má»—i tráºn Ä‘ánh và dẫn Ä‘oàn quân tiến lên. Ông vẫn luôn lãnh đạo bằng cách làm gương cho ngưá»i khác. Ông nháºn thấy rằng không thể Ä‘òi há»i các chiến binh xả thân, nếu bản thân ông không bằng hành động cá»§a mình chứng minh niá»m tin tuyệt đối vào chiến thắng. Hình ảnh Alexander lao vá» phía trước Ä‘ã động viên binh sÄ© và biến há» trở thành đội quân bất khả chiến bại.
Thứ tư là tư duy hiện thá»±c. Tư duy hiện thá»±c là má»™t hình thức trung thá»±c vá» tinh thần. Ngưá»i có tư duy hiện thá»±c luôn nhìn thế giá»›i như vốn có cá»§a nó, chứ không phải như ý muốn chá»§ quan cá»§a mình. Tư duy khách quan, thoát khá»i ảo giác là dấu hiệu cá»§a ngưá»i lãnh đạo thá»±c thụ. Những ngưá»i có tư duy hiện thá»±c không tin vào sá»± may mắn, không hi vá»ng vào phép màu, không mong thoát khá»i những nguyên tắc kinh doanh cÆ¡ bản, không ngồi yên chỠđợi thành quả và không hi vá»ng khó khăn sẽ tá»± chúng biến mất.
Ngưá»i lãnh đạo có khả năng thúc đẩy nhân viên luôn nhìn má»i váºt chính xác vá»›i bản chất cá»§a chúng và khuyến khích ngưá»i khác làm tương tá»±. Bạn phải chấp nháºn thá»±c tế, dù thá»±c tế có như thế nào. Bạn phải cư xá» vá»›i má»i ngưá»i má»™t cách trung thá»±c và nói vá»›i há» chính xác Ä‘iá»u bạn cho là Ä‘úng. Äiá»u này không có nghÄ©a lúc nào bạn cÅ©ng Ä‘úng, nhưng bạn sẽ luôn nói tháºt nhất có thể.
Thứ năm là tinh thần trách nhiệm. Äây có lẽ là phẩm chất khó duy trì nhất. Äối láºp vá»›i trách nhiệm là bào chữa, biện minh, là đổ lá»—i cho ngưá»i khác và tá» ra chán nản, tức giáºn, bất mãn vá»›i má»i ngưá»i vì những gì há» làm hoặc không làm cho bạn.
Cuối cùng, bạn phải hành động. Bạn phải hiểu rằng sá»± chuẩn bị vá» tinh thần và nhân cách chỉ là để phục vụ cho hành động. Äiá»u quan trá»ng là bạn phải hành động chứ không phải chỉ nói mà thôi. Biểu hiện cá»§a ngưá»i lãnh đạo thá»±c thụ là anh ta Ä‘i đầu trong hành động, anh ta sẵn sàng Ä‘i tiên phong. Anh ta phải làm gương cho ngưá»i khác, phải làm những việc anh ta muốn ngưá»i khác làm.
Bạn sẽ trở thành ngưá»i lãnh đạo có khả năng thúc đẩy ngưá»i khác, nếu bạn biết tá»± thúc đẩy mình. Và bạn thúc đẩy mình bằng cách ná»— lá»±c để trở thành chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c cá»§a mình, táºn tâm để làm tất cả những gì bạn có thể, cố gắng hết sức để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Bạn tạo động lá»±c cho chính mình và những ngưá»i khác còn bằng việc luôn tìm cách giúp đỡ ngưá»i khác sống tốt hÆ¡n và đạt được mục tiêu cá»§a há». Bạn sẽ trở thành ngưá»i lãnh đạo như váºy nhá» việc ngưá»i khác tôn trá»ng và muốn giúp đỡ bạn.
(Lược dịch từ Principles of Success)
(Còn tiếp)