Môi trưá»ng kinh doanh đầy biến động cùng vá»›i tình hình phát triển nhảy vá»t cá»§a thị trưá»ng Ä‘òi há»i các công ty phải nắm bắt được nhu cầu để thay đổi, thích nghi và táºn dụng các cÆ¡ há»™i có thể để vươn tá»›i những chân trá»i phía trước. Bằng cách thiết láºp và nuôi dưỡng má»™t ná»n văn hoá cá»™ng đồng trong sáng, phù hợp vá»›i tổ chức, bạn má»›i có thể thá»±c hiện các mục tiêu chiến lược, gia tăng lợi nhuáºn, đồng thá»i biến công ty trở thành má»™t ngôi nhà thứ hai mà má»i nhân viên Ä‘á»u là thành viên trong má»™t gia Ä‘ình lá»›n. Há» thá»±c sá»± muốn làm việc, muốn cống hiến và gắn bó má»™t cách trung thành để xây dá»±ng ngôi nhà Ä‘ó ngày càng lá»›n mạnh.
Bà Mary Coolican, ngưá»i sáng láºp và Ä‘iá»u hành Transform Consulting, tổ chức tư vấn các vấn đỠcải tổ và phát triển năng lá»±c lãnh đạo tại Mỹ, cho biết: trong phương trình lợi nhuáºn cá»§a các công ty, văn hoá là yếu tố có sức mạnh to lá»›n nhất, nhưng đồng thá»i cÅ©ng là yếu tố bị lãng quên nhiá»u nhất. Nhiá»u công ty lâu nay vẫn xem văn hoá Ä‘óng vai trò “thứ yếu” trong chiến lược phát triển cá»§a tổ chức. Các nhà lãnh đạo Ä‘ã nghÄ© rằng, đầu tư vào văn hoá tổ chức chẳng mang lại lợi lá»™c gì cả.
Ná»n kinh tế thế giá»›i trong thế ká»· XX Ä‘ã chứng tá» má»™t Ä‘iá»u mà không ai có thể chối cãi được: từ Sony cá»§a Châu Á, đến Coca Cola cá»§a Mỹ, tạo dá»±ng được vị thế và sức mạnh hùng cưá»ng như ngày nay chính là nhá» há» Ä‘ã dày công xây dá»±ng má»™t ná»n văn hoá cá»™ng đồng có bản sắc riêng. Các chuyên gia cho rằng, trong các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, ít có yếu tố nào có được sức mạnh to lá»›n và tạo ra hướng Ä‘i Ä‘úng đắn trong việc nâng cao năng suất lao động, chỉnh đốn quy trình làm việc và phát triển lợi nhuáºn, như yếu tố văn hoá.
Bạn có thể hoài nghi vá» tính chất rõ ràng cá»§a má»™t ná»n văn hoá tổ chức. Thế nào thì được gá»i là ná»n văn hoá tổ chức? Äiá»u Ä‘ó khá đơn giản: Ä‘ó là cách thức tổ chức làm việc, là tác động cá»§a cÆ¡ cấu, bá»™ máy tổ chức đến chiến lược kinh doanh, và cuối cùng, Ä‘ó là cách mà má»™t công ty thá»±c hiện để thu hút cÅ©ng như giữ chân các khách hàng và đội ngÅ© nhân viên tài năng cá»§a mình. Vá» cÆ¡ bản, ná»n văn hoá sẽ cung cấp má»™t bá»™ khung có tác dụng như bá»™ xương sống cá»§a cÆ¡ thể, giúp thá»±c hiện và tối ưu hoá các chiến lược kinh doanh cá»§a công ty.
Tuy nhiên, làm thế nào để ná»n văn hoá cá»§a doanh nghiệp có thể góp phần vào việc gia tăng lợi nhuáºn và há»— trợ tổ chức trong việc thá»±c hiện chiến lược kinh doanh? Trước hết hãy bắt đầu bằng việc phân tích và xác định cho tổ chức cá»§a bạn má»™t loại hình văn hoá riêng. Chẳng hạn như, nhiá»u công ty đỠra mục tiêu chiến lược là đạt được và duy trì thành công má»™t mức thị phần nhất định nào Ä‘ó, hoặc tạo dá»±ng được hình ảnh năng động, má»›i mẻ trong mắt ngưá»i tiêu dùng. Hoặc cÅ©ng có công ty lại đỠra mục tiêu trung thành vá»›i lợi ích cá»§a khách hàng. Từ Ä‘ó, bạn má»›i có thể xác định những yếu tố văn hoá mà tổ chức bạn cần có trong thá»i đại má»›i.
Dưới Ä‘ây là ba yếu tố văn hoá mà Transform Consulting gợi ý để các công ty kết hợp vào chiến lược phát triển.
1. Văn hoá sáng tạo
Cho dù đặt ra mục tiêu nào, thì Ä‘iá»u mà các công ty Ä‘á»u hướng đến chính là yếu tố văn hoá sáng tạo, năng động trong tổ chức. Äể biết được thá»±c trạng văn hoá sáng tạo trong tổ chức mình, nếu bạn là má»™t nhà lãnh đạo, hãy giải Ä‘áp má»™t số vấn đỠsau:
– Bạn Ä‘ã cÆ¡ cấu, sắp xếp công việc, đội ngÅ© lao động như thế nào để thá»±c hiện thắng lợi mục tiêu cá»§a công ty?
– Các nhân viên có được sống trong má»™t môi trưá»ng làm việc thông thoáng và có đủ các Ä‘iá»u kiện cần thiết để thoải mái đỠra những ý kiến, quan Ä‘iểm sáng tạo, mang lại lợi ích cho công việc chung hay chưa?
– Bạn Ä‘ã thá»±c sá»± khuyến khích các cuá»™c thảo luáºn mở giữa sếp và nhân viên hay chưa?
Theo Transform Consulting, nhiá»u công ty khẳng định Ä‘ã áp dụng cÆ¡ chế khuyến khích các nhân viên trong việc đỠxuất các sáng kiến trong công việc. Nhưng thá»±c tế, rất ít trong số các cÆ¡ chế khuyến khích Ä‘ó được váºn hành má»™t cách Ä‘úng nghÄ©a trong công việc hàng ngày. Do Ä‘ó, để kết hợp văn hoá vào chiến lược kinh doanh, trên phương diện khuyến khích sá»± sáng tạo cá»§a đội ngÅ© lao động, bạn cần đưa ra được cả những quy trình chính thức và không chính thức để nhân viên có thể thoải mái trao đổi, đỠxuất sáng kiến, đồng thá»i có má»™t chế độ Ä‘ãi ngá»™ thích Ä‘áng Ä‘áp ứng nhu cầu, tham vá»ng cá»§a nhân viên.
2. Văn hoá thích nghi vá»›i nhu cầu thay đổi
Má»™t chiến lược phát triển Ä‘úng hướng và có tầm nhìn tốt cần xây dá»±ng sẵn những khả năng đối phó vá»›i sá»± thay đổi cá»§a thị trưá»ng và sản phẩm. Váºy ná»n văn hoá tổ chức cần thể hiện nhu cầu và khả năng thay đổi như thế nào? Rất tiếc yếu tố chiến lược này lại bị nhiá»u công ty…bá» quên. Tại sao các táºp Ä‘oàn lá»›n trên thế giá»›i vẫn luôn bình tÄ©nh và khôn ngoan trong việc Ä‘iá»u chỉnh chiến lược, cách tân sản phẩm, triển khai tốt các vấn đỠcần thay đổi khi thị trưá»ng có nhu cầu? Bí máºt nằm ở chá»—, há» có hẳn những quy trình và kế hoạch dá»± trù để ứng phó vá»›i các trưá»ng hợp Ä‘òi há»i phải có sá»± thay đổi.
Äể thá»±c hiện được Ä‘iá»u Ä‘ó, tất cả bá»™ máy trong công ty, từ lãnh đạo cao cấp đến đội ngÅ© nhân viên Ä‘á»u phải được Ä‘ào tạo vá» khả năng thích ứng vá»›i sá»± thay đổi cấp bách. Những chương trình Ä‘ào tạo Ä‘á»u hoạch định rõ ràng các tình huống như: khi cần thay đổi, ai sẽ chịu trách nhiệm, cần thảo luáºn những gì, táºp trung thay đổi những vấn đỠnào (công nghệ, phân phối hay marketing)…
3. Văn hoá lãnh đạo
Äây chính là yếu tố hiển nhiên nhất và cÅ©ng là quan trá»ng nhất trong chiến lược phát triển cá»§a má»—i tổ chức. Sá»± thành bại cá»§a các công ty phụ thuá»™c vào nhà lãnh đạo có tài giá»i hay không trong việc chèo lái con tàu cùng vá»›i các nhân viên cá»§a mình vượt qua muôn vàn khó khăn cá»§a thị trưá»ng và ná»n kinh tế. Việc xây dá»±ng má»™t ná»n văn hoá tổ chức thống nhất và có bản sắc, có sá»± kết hợp hài hoà các giá trị văn hoá vào chiến lược phát triển, phụ thuá»™c rất lá»›n vào tài trí, tầm nhìn và tính nhất quán cá»§a ngưá»i lãnh đạo.
Nhà lãnh đạo nên làm gì để xây dá»±ng ná»n văn hoá tổ chức? Trước hết, các CEO cần phải Ä‘á»u đặn thông báo cho tổ chức vá» chiến lược phát triển chung (bao gồm cả phát triển văn hoá), tầm quan trá»ng và ý nghÄ©a cá»§a nó. Phải làm sao để toàn tổ chức ý thức được rằng những công việc hàng ngày, cho dù là những công việc nhá» nhất, Ä‘á»u Ä‘ang góp phần vào việc thá»±c hiện mục tiêu lâu dài cá»§a công ty. Hoặc nhà lãnh đạo Ä‘ã có ý thức giúp nhân viên nháºn ra và sá»a chữa các sai lầm chưa? Bạn Ä‘ã thưá»ng xuyên triển khai các chương trình há»c há»i và rút kinh nghiệm trong công ty? Sếp Ä‘ã có những hành vi, thái độ mẫu má»±c để xứng Ä‘áng trở thành má»™t tấm gương dẫn dắt nhân viên mình hay chưa?…
Việc xây dá»±ng ná»n văn hoá tổ chức không phải là má»™t vấn đỠquá khó, nó phụ thuá»™c vào ý thức cá»§a toàn tổ chức trong việc phát triển, nuôi dưỡng ná»n văn hoá chung. Äó không phải là ná»n văn hoá mang lại lợi ích cho CEO hay các nhà lãnh đạo, mà còn cho cả các nhân viên, xét trên phương diện lâu dài. Nháºn thức được bản chất cá»§a chiến lược phát triển có sá»± kết hợp các yếu tố văn hoá, sẽ giúp các công ty hoạch định Ä‘úng đắn mục tiêu phát triển cá»§a mình.