MBTI Và Bài Toán Đánh Giá Nhân Viên

Đánh giá nhân viên là việc làm rất cần thiết đối vá»›i các nhà quản lý doanh nghiệp. Song Ä‘ây là má»™t vấn đề tÆ°Æ¡ng đối nhạy cảm, tế nhị khiến cho các nhà quản lý luôn cảm thấy e ngại, nhất là khi họ Ä‘Æ°a ra những lời nhận xét không mấy tích cá»±c. Do Ä‘ó, để công việc này trở thành má»™t hoạt Ä‘á»™ng bình thường và diá»…n ra thường xuyên trong doanh nghiệp, nhà quản lý cần phải có kỹ năng áp dụng các phÆ°Æ¡ng pháp và kỹ thuật Ä‘ánh giá nhân viên.

Trên thá»±c tế, những phÆ°Æ¡ng pháp và hệ thống Ä‘ánh giá nhân viên thích hợp và được thiết kế chuẩn xác luôn là nhân tố thiết yếu để phát triển năng lá»±c và Ä‘á»™ng viên tinh thần làm việc của mọi nhân viên. Đồng thời, nó còn góp phần thu hút và giữ được chân người tài trong thị trường lao Ä‘á»™ng có tính cạnh tranh gay gắt nhÆ° ngày nay.

 

Được xem là kim chỉ nam trong việc Ä‘ánh giá các nhân viên, phÆ°Æ¡ng pháp MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) Ä‘ang ngày càng trở nên phổ biến và được áp dụng rất có hiệu quả tại nhiều doanh nghiệp. Ưu Ä‘iểm vượt trá»™i được các nhà quản lý Ä‘ánh giá cao ở phÆ°Æ¡ng pháp này là nó cung cấp các công cụ quan trọng giúp họ hiểu rõ đặc tính cá nhân của từng nhân viên.

MBTI là gì?

Gần 60 năm trÆ°á»›c Ä‘ây, Katharine Cook Briggs và con gái của bà – Isabel Briggs Myers, Ä‘ã xây dá»±ng MBTI nhÆ° má»™t phÆ°Æ¡ng pháp để miêu tả và qua Ä‘ó, nhận dạng tính cách cá nhân của các nhân viên trong công ty.

Cùng vá»›i sá»± hợp tác đắc lá»±c của nhà tâm lý học nổi tiếng người Thuỵ Sỹ, Carl G. Jung, MBTI ban đầu được tạo dá»±ng để mọi người có thể Ä‘Æ°a ra những quyết định lá»±a chọn nghề nghiệp thông minh và giúp đỡ mọi người hiểu được sá»± khác biệt của các dạng tính cách thông thường.

Việc hiểu được sá»± Ä‘a dạng của các dạng tính cách cá nhân khác nhau sẽ giúp mọi người nhận ra và Ä‘ánh giá Ä‘úng các Ä‘iểm mạnh, Ä‘iểm yếu của từng người, nhờ Ä‘ó trả lời được câu hỏi tại sao tất cả mọi người không ai giống ai.

MBTI có má»™t vài Ä‘iểm riêng biệt giúp bạn dá»… dàng phân biệt nó vá»›i các phÆ°Æ¡ng pháp khác. Ví dụ, MBTI thiên về miêu tả hÆ¡n là gắn kết; nó xác định các Ä‘iểm mạnh, sở thích và Ä‘Æ°a tất cả các sở thích vào cùng má»™t vị trí cân bằng vá»›i nhau; nó cung cấp má»™t khuôn mẫu để hiểu được các hành vi con người; Ngoài ra còn hạn chế việc Ä‘Æ°a ra các phán quyết chủ quan.

Không chỉ nhà quản lý mà tất cả những ai có liên quan đều phải hiểu rõ các công cụ Ä‘ánh giá cÅ©ng nhÆ° cách thức hoạt Ä‘á»™ng của phÆ°Æ¡ng pháp này. Nếu không, việc áp dụng nó nhÆ° má»™t chiến lược cải thiện hoạt Ä‘á»™ng sẽ trở nên rất khó khăn. Giống nhÆ° khi bạn không sá»­ dụng các kết quả nghiên cứu đầu vào để Ä‘Æ°a ra những quyết định có hiệu quả, Ä‘ó sẽ không phải là má»™t khoản đầu tÆ° giá trị mà bạn có.

MBTI không Ä‘ánh giá kiến thức, kỹ năng hay năng lá»±c của các nhân viên trong công ty. Nó cÅ©ng không Ä‘ánh giá trí thông minh của từng người. HÆ¡n thế nữa, mục tiêu của MBTI không phải sá»­ dụng nhÆ° má»™t công cụ để lá»±a chọn, đề bạt nhân viên hay xác định vị trí công việc cho từng người.

Bạn cần nhá»› rằng, hầu hết các công cụ được sá»­ dụng tại nÆ¡i làm việc, luôn đặt trong sá»± kết hợp vá»›i má»™t yếu tố nào khác, nhÆ°: má»™t chÆ°Æ¡ng trình, má»™t há»™i thảo, lời khuyên của các nhà tÆ° vấn hay những thông tin đầu vào phụ thuá»™c khác.

MBTI được diễn giải theo hai bước:

BÆ°á»›c thứ nhất được sá»­ dụng để nhận ra bốn Æ°u tiên MBTI cÆ¡ bản, Ä‘ó là:

1) Các phÆ°Æ¡ng cách Ä‘ón nhận và sá»­ dụng năng lượng (Introverted – HÆ°á»›ng ngoại hay Extroverted – HÆ°á»›ng ná»™i).
2) Các phÆ°Æ¡ng cách thu thập thông tin (Sensing – Cảm giác hay Intuitive – Trá»±c giác).
3) Các phÆ°Æ¡ng cách ra quyết định (Thinhking – Suy nghÄ© hay Feeling – Tình cảm).
4) Các phong cách liên kết vá»›i thế giá»›i bên ngoài (Judging – Xét Ä‘oán hay Perceiving – LÄ©nh há»™i).

Trong bÆ°á»›c hai, nhiều thông tin hÆ¡n được thu thập để mô tả các dạng tính cách, bao gồm đặc tính cá nhân hay tính Ä‘Æ¡n nhất của má»™t ai Ä‘ó. CÅ©ng nhÆ° vậy, các kết quả từ bÆ°á»›c thứ hai sẽ làm rõ hÆ¡n những câu hỏi về bốn Æ°u tiên MBTI cÆ¡ bản trong bÆ°á»›c má»™t và diá»…n giải cụ thể hÆ¡n thành 16 dạng tính cách riêng biệt (là sá»± kết hợp của bốn Æ°u tiên MBTI), gồm:

– ISTJ: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – Sensing (Cảm giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Judging (Phán quyết)
– ISFJ: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – Sensing (Cảm giác) – Feeling (Tình cảm) – Judging (Phán quyết)
– INFJ: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – intuitive (Trá»±c giác) – Feeling (Tình cảm) – Judging (Phán quyết)
– INTJ: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – intuitive (Trá»±c giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Judging (Phán quyết)
– ISTP: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – Sensing (Cảm giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ISFP: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – Sensing (Cảm giác) – Feeling (Tình cảm) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– INFP: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – Intuitive (Trá»±c giác) – Feeling (Tình cảm) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– INTP: Introverted (HÆ°á»›ng ná»™i) – intuitive (Trá»±c giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ESTP: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Sensing (Cảm giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ESFP: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Sensing (Cảm giác) – Feeling (Tình cảm) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ENFP: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Intuitive (Trá»±c giác) – Feeling (Tình cảm) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ENTP: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – intuitive (Trá»±c giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Perceiving (LÄ©nh há»™i)
– ESTJ: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Sensing (Cảm giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Judging (Phán quyết)
– ESFJ: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Sensing (Cảm giác) – Feeling (Tình cảm) – Judging (Phán quyết)
– ENFJ: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – Intuitive (Trá»±c giác) – Feeling (Tình cảm) – Judging (Phán quyết)
– ENTJ: Extroverted (HÆ°á»›ng ngoại) – intuitive (Trá»±c giác) – Thinking (Suy nghÄ©) – Judging (Phán quyết)

Má»—i dạng thể hiện năm khía cạnh khác nhau của tính cách. Ví dụ, dạng ISTJ – dạng Introverted (Ná»™i tâm))/Sensing (Cảm giác)/Thinking (Suy nghÄ©)/Judging (Phán quyết) – có khuynh hÆ°á»›ng bá»™c lá»™ năm khía cạnh tính cách sau: 1) nghiêm túc và chu Ä‘áo, 2) chính xác và tổ chức tốt; 3) hợp lý, thứ tá»± và thá»±c tế; 4) sẵn sàng nhận trách nhiện cho những gì cần phải hoàn thành; và 5) luôn theo sát, đặc biệt khi có sá»± hiện diện của chÆ°á»›ng ngại vật.
Bạn có thể tìm hiểu về các khía cạnh cụ thể của 16 dạng tính cách MBTI tại các nguồn nhÆ° http://www.myersbriggs.org/ hay http://en.wikipedia.org/wiki/Myers-Briggs.

Có thể thấy, những khía cạnh tính cách trong bÆ°á»›c thứ 2 sẽ giúp mọi người hiểu được tại sao có những dạng tính cách tÆ°Æ¡ng tá»± nhau nhÆ°ng lại có sá»± khác biệt do được nhìn nhận theo nhiều cách thức khác nhau. Quan trọng hÆ¡n, bÆ°á»›c thứ hai sẽ giúp đỡ các nhân viên hiểu được tại sao họ và các đồng nghiệp sẽ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định theo má»™t cách thức riêng biệt.

Thông thường, các công ty sá»­ dụng công cụ MBTI để mọi người có thể hiểu được các dạng tính cách của nhau cÅ©ng nhÆ° những “tính cách” của cả tập thể.

Việc bá»™c lá»™ những Ä‘iểm mạnh và Ä‘iểm yếu của mọi người theo má»™t khuôn mẫu được thiết lập nhÆ° kiểu MBTI sẽ cung cấp các chỉ dẫn, đường lối cho môi trường làm việc, qua Ä‘ó đẩy mạnh lòng tin và sá»± cá»™ng tác giữa các nhân viên.

Mọi người sẽ nhanh chóng nhận ra rằng, không dạng tính cách nào tốt hÆ¡n dạng tính cách nào – giữa chúng chỉ có sá»± khác nhau. MBTI cÅ©ng cho các nhân viên thấy làm thế nào để sá»± khác biệt của từng cá thể có thể tạo ra thành công chung của tập thể.

MBTI được xem là công cụ Ä‘ánh giá nhân viên hiệu quả khi mà các kết quả của nó được ứng dụng má»™t cách hiệu quả trong công việc. Nói cách khác, các kết quả có thể thúc đẩy sá»± học hỏi, tìm tòi của mọi người và vì vậy dẫn tá»›i những giao tiếp thành công hÆ¡n cÅ©ng nhÆ° nhiều phÆ°Æ¡ng pháp giải quyết vấn đề thích hợp nhất.