Vươn Ra Biển Lớn

Ngày nay, ít có doanh nghiệp nào chịu an phận và chấp nhận để công việc kinh doanh của mình chỉ mãi loanh quanh trong “ao nhỏ”, mà họ luôn khát khao vÆ°Æ¡n mình ra biển lá»›n, xâm nhập các thị trường nÆ°á»›c ngoài, thậm chí vÆ°Æ¡n ra toàn cầu. Không chỉ các tập Ä‘oàn, các công ty lá»›n má»›i có thể thống trị sân chÆ¡i này, mà ngay cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ cÅ©ng nhanh chóng chuyển mình, nắm lấy những cÆ¡ há»™i giao thÆ°Æ¡ng có quy mô quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn về thủ tục hành chính, pháp luật, những khác biệt chính trị, văn hoá, xã há»™i giữa từng quốc gia, các doanh nghiệp còn phải đối mặt vá»›i những rủi ro tài chính mà khi còn ở trong nÆ°á»›c, họ không lường hết được.

 

Sau Ä‘ây là ba bài học kinh nghiệm cÆ¡ bản được các chuyên gia tài chính hàng đầu Ä‘úc kết nhằm giúp các doanh nghiệp chuẩn bị và phòng tránh các rủi ro tài chính khi bÆ°á»›c ra thế giá»›i .

Phải chuẩn bị những gì trÆ°á»›c khi Ä‘àm phán và ký kết hợp đồng kinh doanh?

Có ít nhất ba lÄ©nh vá»±c bạn cần tiến hành khảo sát kỹ lưỡng trÆ°á»›c khi đặt bút ký kết hợp đồng. Đó là: (1) các quy tắc và phÆ°Æ¡ng thức thanh toán tiền tệ, (2) luật bảo vệ nhà đầu tÆ° nÆ°á»›c ngoài của nÆ°á»›c sở tại và lịch sá»­, văn hóa của quốc gia Ä‘ó, (3) bề dày kinh nghiệm hoạt Ä‘á»™ng của đối tác. NÆ°á»›c Mỹ, nÆ¡i quy tụ những nhà xuất khẩu hàng đầu thế giá»›i, Ä‘ã phải thừa nhận những sai lầm mang tính chủ quan của họ nhÆ° việc chỉ thuê các văn phòng giám sát tài chính hoặc thá»±c hiện việc uá»· nhiệm tài chính cho má»™t đại diện khác khi thá»±c hiện những thÆ°Æ¡ng vụ có quy mô quốc tế. Tuy nhiên, mọi việc không chỉ có vậy!

Hãy Ä‘ánh giá và Æ°á»›c lượng những rủi ro tài chính thông qua dữ liệu và báo cáo tài chính Ä‘áng tin cậy của chi nhánh các ngân hàng xuất – nhập khẩu (vốn được kết nối theo mạng lÆ°á»›i quốc tế), hoặc văn phòng thÆ°Æ¡ng mại tại quốc gia mà công ty bạn định đầu tÆ°. Bạn đừng nên chủ quan rằng có thể bỏ qua quá trình tìm hiểu đối tác, bởi vì đối tác này vốn Ä‘ã từng thá»±c hiện giao dịch thành công vá»›i công ty bạn trong thời gian gần Ä‘ây. Các chuyên gia nhận định rằng, hoạt Ä‘á»™ng của các công ty bị chi phối khá nhiều từ bối cảnh chính trị, kinh tế, xã há»™i của má»™t quốc gia, và chỉ trong má»™t thời gian ngắn cÅ©ng có thể xảy ra những biến cố làm phÆ°Æ¡ng hại đến hoạt Ä‘á»™ng của má»—i doanh nghiệp. Không kiểm soát được những biến cố của đối tác, dù chỉ trong má»™t thời gian ngắn, đồng nghÄ©a vá»›i việc công ty bạn nắm chắc trong tay phần thất bại.

Sau má»™t thời gian khảo sát, công ty bạn quyết định thá»±c hiện hợp đồng kinh doanh, Ä‘âu là những Ä‘iều khoản ràng buá»™c cần thiết?

Không phải nhà xuất khẩu nào cÅ©ng dá»… dàng thoả thuận được giá cả, hình thức đặt cọc tiền cÅ©ng nhÆ° thanh toán trÆ°á»›c và sau má»—i hợp đồng kinh doanh. Đã có không ít doanh nghiệp phải chịu “tiền mất, tật mang” vì những sÆ¡ hở trong các Ä‘iều khoản ràng buá»™c và cam kết thanh toán hợp đồng vá»›i đối tác. Theo kinh nghiệm của má»™t số công ty, họ buá»™c phải có những nguyên tắc cứng rắn vá»›i đối tác nÆ°á»›c ngoài, má»™t khi họ chÆ°a thu thập được những báo cáo chính xác để đặt niềm tin vào đối tác này. Cụ thể là đối tác buá»™c phải thanh toán trÆ°á»›c giá trị Ä‘ã được thoả thuận trong hợp đồng, giá»›i hạn giảm giá chỉ trong khoảng 2% trở xuống, kèm theo Ä‘ó là những văn bản và giấy tờ cam kết thanh toán đủ cÆ¡ sở pháp lý (khiến đối tác không thể chối cãi được trong tình huống thÆ°Æ¡ng vụ thất bại hay tranh chấp). Về những đối tác yêu cầu khất nợ, bạn cần xác minh tình hình tài chính của đối tác, để xem liệu họ có đủ khả năng thanh toán nợ hay không, giấy tờ cam kết Ä‘ã hợp lệ hoặc còn khe hở nào hay không. Hãy tìm đến sá»± giúp đỡ của ngân hàng nÆ¡i công ty bạn mở tài khoản để tiến hành giao dịch nhằm xác minh tình hình của đối tác. Má»™t địa chỉ Ä‘áng tin cậy khác mà bạn có thể tìm đến là Văn phòng thÆ°Æ¡ng mại quốc gia của nÆ°á»›c đối tác.

Nếu doanh nghiệp của bạn chÆ°a có bề dày kinh nghiệm khi giao thÆ°Æ¡ng vá»›i các đối tác nÆ°á»›c ngoài, có thể bạn e ngại rằng những Ä‘iều khoản quá cứng rắn nhÆ° vậy sẽ khiến bạn để tuá»™t mất những “con cá lá»›n”. Vậy, phÆ°Æ¡ng thức an toàn nhất vá»›i công ty bạn lúc này là phải đăng ký bảo hiểm khi đầu tÆ° hoặc kinh doanh ở nÆ°á»›c ngoài. Hiện nay, hầu hết các ngân hàng đều có các gói dịch vụ bảo hiểm rủi ro cho các doanh nghiệp khi kinh doanh tại hải ngoại.

Mọi Ä‘iều khoản đều Ä‘ã được hai bên thoả thuận và chấp nhận, song bạn vẫn chÆ°a hoàn toàn yên tâm…

Các nhà xuất khẩu hãy biết cách tá»± bảo vệ mình trÆ°á»›c những biến cố và rủi ro trong lÄ©nh vá»±c tiền tệ. Năm 1992, khi giá trị tiền tệ của hai quốc gia Anh và Pháp bất ngờ tụt dốc nghiêm trọng, Ä‘ã có những doanh nghiệp mất trắng 25% giá trị tài sản của mình chỉ sau má»™t Ä‘êm. Bởi vậy, không có má»™t địa Ä‘iểm nào là tuyệt đối an toàn cho công việc kinh doanh của bạn cả, cho dù nÆ¡i Ä‘ó được mệnh danh là “thiên đường đầu tÆ°”. Bạn không bao giờ được phép chủ quan và phải biết trù liệu cho những tình huống xấu nhất. Theo các chuyên gia tài chính, phần lá»›n các tập Ä‘oàn và công ty Ä‘a quốc gia đều có tài khoản ở ngoại quốc, đặc biệt là vá»›i má»—i thÆ°Æ¡ng vụ làm ăn, thì việc thành lập má»™t tài khoản ngân hàng có địa chỉ gần vá»›i trụ sở của đối tác tại nÆ°á»›c ngoài sẽ giúp bạn nhanh chóng và thuận tiện trong việc thu hồi nợ, cÅ©ng nhÆ° hạn chế tối Ä‘a các rủi ro về tiền tệ. Bên cạnh Ä‘ó, những tập Ä‘oàn và công ty này còn Ä‘Æ°a ra má»™t tỉ lệ hối Ä‘oái dá»± phòng, trong trường hợp xấu nhất, họ hi vọng sẽ nhận được lượng ngoại tệ tÆ°Æ¡ng ứng.

Má»™t lời khuyên nữa cho những doanh nghiệp má»›i “chân Æ°á»›t chân ráo” bÆ°á»›c ra nÆ°á»›c ngoài, giải pháp an toàn nhất cho bạn là kiên quyết thanh toán bằng đồng Ä‘ô-la Mỹ. Nếu đối tác từ chối, bạn nên dứt khoát và kịp thời chấm dứt hợp đồng.

Bạn thấy đấy, biển lá»›n nhiều sóng dữ, tuy nhiên Ä‘iều quan trọng nhất cho má»—i chuyến “ra khÆ¡i” làm ăn là sá»± chuẩn bị đầy đủ về các Ä‘iều khoản trong hợp đồng, xác minh đối tác cẩn thận và đặc biệt là tâm lý không chủ quan. NhÆ° vậy, công ty bạn má»›i có thể hạn chế tối Ä‘a những rủi ro và vững tin vÆ°Æ¡n ra thị trường quốc tế đầy tiềm năng và nhiều cÆ¡ há»™i.