Xá» sá»± trong kinh doanh – Má»™t vấn đỠtưởng như đơn giản nhưng lại hết sức phức tạp và quan trá»ng. Tại sao chúng ta lại phải quan tâm đến những Ä‘iá»u rất tế nhị Ä‘ó khi muốn thá»±c hiện thành công bất kỳ công việc nào?
Trên thá»±c tế ý nghÄ©a cá»§a Xá» sá»± trong kinh doanh vô cùng lá»›n. Xá» sá»± Ä‘úng cách tạo Ä‘iá»u kiện dá»… dàng hÆ¡n cho Giao tiếp kinh doanh, nhưng đồng thá»i bản thân Ä‘ó cÅ©ng là má»™t hình thức giao tiếp. Theo chuyên gia Ed Aasvik, giám sát viên phòng máy tính (Computer Lab) tại đại há»c Boise State University, Xá» sá»± Ä‘úng cách là ngôn ngữ cÆ¡ bản nhất cá»§a Kinh doanh. Những doanh nhân thành đạt Ä‘á»u hiểu rất rõ thứ ngôn ngữ này và sá» dụng nó rất hiệu quả. Äể tham gia vào câu lạc bá»™ có tên là Kinh doanh bạn phải biết ngôn ngữ cá»§a nó.
Thông Ä‘iệp mà má»™t phép Xá» sá»± Ä‘úng đắn tạo ra Ä‘ó là sá»± tôn trá»ng. Khi bạn thá»±c sá»± lắng nghe và đối xá» tốt vá»›i má»™t ai Ä‘ó bạn sẽ hiểu được Ä‘iá»u gì há» Ä‘ang suy nghÄ© và quan tâm. Và ngược lại, phía bên kia cÅ©ng sẽ tá» ra tôn trá»ng ý kiến và cảm xúc cá»§a bạn. Không những thế ngưá»i đối diện cÅ©ng sẽ cảm thấy thư thái hÆ¡n khi nói chuyện vá»›i má»™t ngưá»i biết phép Xá» sá»±. Há» sẽ giao tiếp cởi mở hÆ¡n, và thá»±c tế há» có thể tiết lá»™ thêm thông tin cho bạn. Äiá»u này là vô cùng quý giá trong Kinh doanh.
Cuối cùng, phép Xá» sá»± có ý nghÄ©a cá»±c kỳ quan trá»ng bởi vì nó có thể Ä‘em đến các cÆ¡ há»™i Kinh doanh trong tương lai. Nếu quá lịch sá»± thì lại có vẻ cứng nhắc và không thành tháºt, nhưng còn tốt hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i bất lịch sá»±, tháºm chí chỉ do vô tình. Những ngưá»i khiếm nhã sẽ phải trả giá vì tá»± Ä‘ánh mất cÆ¡ há»™i và công việc Kinh doanh cá»§a mình.
Nếu thá»i gian là tiá»n bạc, làm thế nào để chứng tỠđược rằng bạn quý trá»ng nó?
Nếu bạn dừng ai Ä‘ó lại ở hành lang hoặc gá»i Ä‘iện cho ai Ä‘ó, đừng luôn luôn cho rằng đồng nghiệp cá»§a bạn có thá»i gian để nghe bạn nói. Nếu cô ấy không có thá»i gian, đừng nên lãng phí thá»i gian cá»§a ngưá»i ta và cá»§a chính bạn bởi vì bạn có nói cô ấy cÅ©ng không hoàn toàn chú ý và không lÄ©nh há»™i hết thông tin bạn truyá»n đạt.
Äể khắc phục tình trạng Ä‘ó, trước hết bạn hãy há»i má»™t câu tháºt đơn giản: Tôi có thể phiá»n cô má»™t chút không? Câu há»i cá»§a bạn cho cô ấy cÆ¡ há»™i để trả lá»i có hoặc không – và sau Ä‘ó bạn sẽ biết được cô ấy có thá»i gian nghe bạn nói hay không.
Theo chuyên gia Ed Aasvik, bạn cÅ©ng nên áp dụng cách này trong trưá»ng hợp để lại lá»i nhắn qua Ä‘iện thoại. Äể lại tên và số Ä‘iện thoại, Ä‘i vào vấn đỠmá»™t cách ngắn ngá»n, đừng giải thích dài dòng, và chắc chắn vá» thá»i gian bạn muốn đối tác gá»i lại cho bạn. Phía bên kia Ä‘á»c được tin nhắn, và bạn chứng tỠđược rằng bạn tôn trá»ng thá»i gian cá»§a há».
Tôn trá»ng không gian cá»§a ngưá»i khác
Cách chúng ta sá» dụng khoảng không là thứ ngôn ngữ im lặng diá»…n tả sá»± tôn trá»ng cá»§a ta đối vá»›i đồng nghiệp.
Má»™t ví dụ Ä‘iển hình cá»§a cách xá» sá»± thiếu văn minh ở nÆ¡i công sở là việc xông vào phòng ngưá»i khác khi chưa có lá»i má»i vào. Chỉ má»™t tiếng gõ cá»a nhẹ nhàng cÅ©ng là má»™t cách tá» ra tôn trá»ng ngưá»i khác và có được lá»i má»i vào thân thiện.
Má»™t biểu hiện gián tiếp khác cá»§a sá»± "xâm chiếm" không gian là "há»™i chứng thang cuốn" -escalator syndrome. Bạn Ä‘ã bao giá» thấy ai Ä‘ó dừng lại ở dưới chân thang máy và đứng yên tại chá»— nhìn ngắm xung quanh, và chẳng thèm để ý đến ai Ä‘i đằng sau mình? Trong trưá»ng hợp này hãy cố mà đứng tránh ra đừng chắn đưá»ng Ä‘i cá»§a ngưá»i khác – Bất kể trên thang cuốn, trong hành lang, hay thang máy, hãy tá» ra tôn trá»ng lẫn nhau.
Äiện thoại di động là phương tiện tạo ra cách xâm chiếm không gian khó chịu nhất. Ngưá»i ta thưá»ng nói nhiá»u hÆ¡n và to hÆ¡n trên Ä‘iện thoại so vá»›i nói chuyện thông thưá»ng, và bắt những ngưá»i xung quanh cÅ©ng phải nghe theo.
Quy tắc ngón tay cái: Nếu ngưá»i khác không thể thoát khá»i việc phải nghe cuá»™c nói chuyện cá»§a bạn, tốt nhất là đừng có dùng Ä‘iện thoại.
Kết luáºn là, đối vá»›i không gian công cá»™ng hoặc không gian riêng, hãy luôn luôn chú ý đến xung quanh để biết ngưá»i khác cần gì. Äó là phép Xá» sá»± đơn giản nhưng Ä‘úng má»±c trong Kinh doanh.
Tôn trá»ng suy nghÄ© và quan Ä‘iểm cá»§a ngưá»i khác
Má»™t bài hát rất nổi tiếng cá»§a Paul Simon có má»™t câu tuyệt vá»i Ä‘ó là "Ngưá»i ta Ä‘ang nghe mà không lắng nghe" (People hearing without listening). Ý ông nói rằng khi đến lượt bạn nói, bạn sẽ có được sá»± chú ý cá»§a ngưá»i nghe nếu há» tin rằng bạn Ä‘ã lắng nghe há» nói trước Ä‘ó.
Chuyên gia Ed Aasvik, chuyên làm việc vá»›i các sinh viên và các thành viên trong khoa, trả lá»i hàng tá câu há»i má»—i ngày. Ông há»c được má»™t kinh nghiệm là Chen ngang là má»™t cách Ứng xá» không ra gì và ông thấy rất khó có thể giúp đỡ má»™t ai Ä‘ó khi anh ra không để cho ông có thá»i gian suy nghÄ© hay nói hết câu.
Nếu bạn ngắt lá»i cuá»™c há»™i thoại dở dang cá»§a má»™t ngưá»i khác thì Ä‘ó là má»™t hành động không nên làm. Nếu há» phản ứng lại rằng: "Thá»i gian cá»§a tôi quan trá»ng hÆ¡n thá»i gian cá»§a cô nhiá»u" thì hành động ngắt lá»i ấy cá»§a bạn sẽ dẫn đến kết quả là cÆ¡ há»™i kinh doanh thất bại, tháºm chí có thể tệ hÆ¡n.
Khi bạn không có thá»i gian để lắng nghe ngưá»i khác, hãy thẳng thắn giải thích từ đầu. Nhưng khi bạn Ä‘ã để cho cuá»™c nói chuyện bắt đầu mà sau đấy lại ngắt lá»i ngưá»i đối diện thì cuá»™c đối thoại sẽ chẳng có gì hÆ¡n là Ä‘ôi bên tá» ra thô lá»— vá»›i nhau.
Thêm nữa, việc làm sau Ä‘ây sẽ giúp bạn ghi nháºn thông tin nghe được má»™t cách chắc chắn. Trong khi nghe, bạn nhắc lại thông tin bên kia cung cấp và thêm vào Ä‘ó ý kiến cá»§a riêng bạn, cô ấy sẽ hiểu được rằng bạn thá»±c sá»± Ä‘ang lắng nghe và biết bạn hiểu phép cư xá».
Ứng xá» tùy từng môi trưá»ng xã há»™i cụ thể
Liệu trong các tình huống khác nhau có phải xá» sá»± khác nhau? Chắc chắn là như váºy, đặc biệt là đối vá»›i những cách thức Ä‘ã gần như trở thành tiêu chuẩn.
Theo chuyên gia Ed Aasvik, má»™t trong những nhân tố chá»§ yếu để đạt được cách thức Xá» sá»± Ä‘úng đắn trong Kinh doanh Ä‘ó là phải hiểu được rằng: Cái gì là chấp nháºn được (tháºm chí là tốt) trong môi trưá»ng này nhưng lại có thể là thô lá»— hoặc vô lá»… trong môi trưá»ng khác.
Chúng ta thấy các trưá»ng hợp tương tá»± xảy ra rất nhiá»u ở má»i nÆ¡i nhưng chúng ta tháºm chí chẳng hỠđể ý đến nó.
Ví dụ: Hò hét trên Sân váºn động là bình thưá»ng nhưng không thể chấp nháºn được ở trong Nhà hát. Ä‚n mặc luá»™m thuá»™m có thể chấp nháºn được khi vào công viên nhưng không phải ở nÆ¡i làm việc. Vá»— vai, Ä‘ùa vá»›i nhau vui vẻ thân thiện thì bình thưá»ng ở ngoài Ä‘á»i thưá»ng nhưng không phải ở những nÆ¡i kinh doanh lịch sá»±.
Hoặc, việc bạn ngắt lá»i anh bạn cá»§a mình khi nói những chuyện không liên quan gì đến công việc kinh doanh có thể chấp nháºn được nếu anh ta cÅ©ng ngắt lá»i bạn mà bạn không cảm thấy khó chịu. Nhưng Ngắt lá»i ngưá»i khác luôn luôn là má»™t hành động thiếu lịch sá»± trong trưá»ng hợp giao tiếp vá»›i ngưá»i không quen biết hoặc ở những nÆ¡i công sở, nÆ¡i làm việc có tính chất chuyên nghiệp bao gồm cả trưá»ng há»c.
Tất cả những kinh nghiệm và cách thức ở trên tuy không thể đỠcáºp được chi tiết và toàn bá»™ những "manners" có thể gặp phải trong Kinh doanh, nhưng Ä‘ây là cái nhìn tổng quát và tương đối chuẩn được áp dụng rất rá»™ng rãi trên toàn thế giá»›i. Chúc bạn đạt được thành công trong Ứng xá» kinh doanh!