Lãnh đạo doanh nghiệp tức là lãnh đạo con ngưá»i. Bản chất cá»§a công việc này là sá»± tác động tổng hợp lên ý trí, nháºn thức và tiá»m thức cá»§a các nhân viên. Nghệ thuáºt lãnh đạo được tất cả các chá»§ doanh nghiệp cá»§a má»i thá»i đại coi trá»ng. John Rockefeller có nói rằng: nghệ thuáºt giao tiếp vá»›i con ngưá»i là má»™t mặt hàng giá trị mà ông sẵng sàng trả vá»›i giá cao nhất.
Bản chất cá»§a công việc lãnh đạo công ty nằm ở chá»— phải biết cách sá» dụng hiệu quả nhất các nguồn lá»±c đầu tư để đạt được mục tiêu đỠra. Äiá»u này lại phụ thuá»™c vào khả năng cá»§a các nhân viên được chá»§ doanh nghiệp phó thác cho các nguồn lá»±c này. Và trong quá trình làm việc, chính đội ngÅ© nhân viên cÅ©ng trở thành má»™t nguồn lá»±c nữa, quan trá»ng vào báºc nhất cá»§a công ty.
Má»™t mặt, con ngưá»i được sá» dụng để “lãnh đạo” các nguồn lá»±c váºt chất, mặt khác là để lãnh đạo những con ngưá»i khác. Và công cụ được sá» dụng để đạt được mục Ä‘ích này là rất khác nhau.
Những phương pháp lãnh đạo thông dụng nhất là: thuyết phục, khuyến khích, kích thích và cưỡng bức.
Phương pháp thuyết phục
Äây là phương pháp được tất cả các nhà lãnh đạo sá» dụng. Cách thức này rất hiệu quả ở những công ty có quy mô vừa và nhá», khi các chá»§ doanh nghiệp chưa có khả năng dồi dào vá» váºt chất để kích thích công việc, và cả ở những công ty lá»›n vì công cụ này có thể tác động lên hàng nghìn nhân viên mà gần như không phải mất bất cứ má»™t sá»± chi phí nào.
Nếu biết cách và kiên trì thuyết phục, bạn có thể tạo ra niá»m tin và trạng thái tinh thần hưng phấn trong đội ngÅ© nhân viên, Ä‘iá»u này sẽ Ä‘em lại cho bạn những thành quả to lá»›n. Các biện pháp được các chá»§ doanh nghiệp sá» dụng có thể là: đưa thông tin mang tính thuyê; giải thích; giáo dục; quảng cáo; cổ động; tuyên truyá»n; khuyến khích vá» tinh thần… Thuyết phục bao giá» cÅ©ng là vÅ© khí mạnh mẽ nhất tác động lên ý trí và nháºn thức cá»§a con ngưá»i.
Trong thá»i gian cuối, rất nhiá»u nghiên cứu khoa há»c khẳng định rằng: ý nghÄ© cÅ©ng mang tính váºt chất. Sá»± thuyết phục trong má»™t thá»i gian dài tác động lên nháºn thức có thể biến thành váºt chất thông qua con ngưá»i.
Kolin Terner Ä‘ã viết trong cuốn sách: “Chúng ta sinh ra là để thành công” rằng “những Ä‘iá»u mà chúng ta tin tưởng và luôn hướng đến sá»›m hay muá»™n sẽ trở thành hiện thá»±c. Má»—i chúng ta Ä‘á»u được ban cho những quyá»n năng nhất định mà nhá» Ä‘ó có thể sáng tạo ra má»™t thế giá»›i riêng như chúng ta mong muốn”.
Phương pháp khuyến khích
Giống vá»›i phương pháp thuyết phục, nhưng cách thức này còn được kèm thêm các phần thưởng vá» tinh thần và váºt chất khi các nhân viên đạt được những thành quả nhất định.
Äể có thể sá» dụng thành công phương pháp này, các chá»§ doanh nghiệp phải liên tục đặt cho mình các câu há»i: Liệu các biện pháp khuyến khích vá» tinh thần và váºt chất Ä‘ã được sá» dụng đủ và hiệu quả chưa? Những hành động và thành quả tích cá»±c trong công việc cá»§a các nhân viên có được chú ý đến không? Há» Ä‘ã được khen ngợi vì những Ä‘iá»u này chưa? Các tuyên bố khen thưởng có được công bố trước toàn thể công ty? Thành tích cá»§a các nhân viên có được nhắc đến trong phòng truyá»n thống cá»§a công ty? Hình như, nhân viên này trong cả 10 năm qua chưa được khen ngợi lần nào cả?…
Các lãnh đạo thông thưá»ng hay bá» qua cÆ¡ há»™i sá» dụng công cụ lãnh đạo hiệu quả này trong công việc thưá»ng nháºt.
Phương pháp kích thích
Äây là phương pháp thông thưá»ng nhất và hay được các chá»§ doanh nghiệp sá» dụng nhất. Khác vá»›i khuyến khích, các biện pháp kích thích thưá»ng được xác định rõ, sá» dụng định kỳ. Các nhân viên biết trước nếu mình đạt được thành quả này, thì sẽ nháºn được phần thưởng nào. Mức khen thưởng được chá»§ doanh nghiệp đặt ra và công bố rá»™ng rãi trước toàn thể công ty. Chính vì váºy, các phần thưởng trong khuôn khổ hệ thống kích thích mang tính ổn định và được đảm bảo.
Phương pháp cưỡng bức
Và, cuối cùng, phương pháp cưỡng bức vá»›i các hình phạt mang tính tiêu cá»±c cÅ©ng là má»™t trong những vÅ© khí hữu hiệu cá»§a các nhà lãnh đạo. Trên thá»±c tế, biện pháp này có thể đưa hoạt động cá»§a công ty Ä‘i vào khuôn khổ nhưng không thể tạo ra trong đội ngÅ© nhân viên bầu không khí hứng khởi và sá»± toàn tâm toàn ý đối vá»›i công việc như các phương thức trên. Phương pháp này dá»±a trên ná»—i sợ bị phạt khi không đạt được những yêu cầu nào Ä‘ó.
Các hình phạt có thể là nhắc nhở; khiển trách; trừ lương hoặc cao nhất là sa thải. Thông thưá»ng, các chá»§ doanh nghiệp sá» dụng phương pháp cưỡng bức không có hệ thống. Äánh lẽ phải phản ứng ngay khi các nhân viên mắc lá»—i lần đầu tiên, thì lại để cho các nhân viên lặp Ä‘i lặp lại lá»—i cá»§a mình nhiá»u lần và cuối cùng, há» sá» dụng ngay biện pháp cá»±c Ä‘oan nhất là sa thải.
Phương pháp tổng hợp
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo vẫn còn má»™t sá»± lá»±a chá»n nữa. Äó là sá» dụng đồng thá»i các phương pháp trên. Và có lẽ, Ä‘ây là sá»± lá»±a chá»n Ä‘úng đắn nhất. Các nhà quản lý tùy vào từng trưá»ng hợp cụ thể mà sá» dụng các phương pháp khác nhau để đạt được hiệu quả tốt nhất.
Nếu bạn muốn nhân viên hoàn thành công việc được giao vượt mức kế hoạch hoặc trước thá»i hạn, thì nên sá» dụng phương pháp kích thích bằng cách đặt ra những phần thưởng để há» hướng tá»›i. Nếu không muốn các nhân viên vi phạm các quy định trong công ty, hoặc buá»™c há» phải làm việc theo má»™t quy trình định sẵn, thì bạn có thể sá» dụng phương pháp cưỡng bức bằng cách đặt ra các hình phạt.
Còn đối vá»›i phương pháp thuyết phục và kích thích Ä‘òi há»i nhà lãnh đạo phải hiểu rõ tâm lý cá»§a các nhân viên để Ä‘ánh Ä‘úng vào nhu cầu, tình cảm và mÆ¡ ước cá»§a há». Äây là hai phương pháp khó áp dụng hÆ¡n, nhưng nếu thành công, thì kết quả sẽ bá»n vững hÆ¡n.
Cuối cùng, muốn phối hợp nhuần nhuyá»…n bốn phương pháp trên, ngưá»i lãnh đạo phải cảm nháºn được tình huống, có phản ứng nhanh nhạy mà Ä‘iá»u này thưá»ng chỉ có được cùng vá»›i thá»i gian và sá»± kiên trì.