Jack Welch, cá»±u CEO cá»§a táºp Ä‘oàn General Electric từng nói; “Công việc chính cá»§a tôi là phát triển các tài năng. Tôi là má»™t ngưá»i làm vưá»n tưới nước và mang dinh dưỡng cho 750 nhân viên hàng đầu cá»§a tôi. Tất nhiên, tôi cÅ©ng phải nhổ cả cá» dại nữa”.
Nếu bạn là má»™t nhà lãnh đạo, công việc chính cá»§a bạn là gì? Theo như John Kotter, các nhà lãnh đạo chuẩn bị và giúp các tổ chức đương đầu vá»›i thay đổi. Äó là công việc chính cá»§a há». Nhưng há» sẽ làm như thế nào?
Rõ ràng là, thiết láºp má»™t định hướng cho tương lai là má»™t khía cạnh quan trá»ng cá»§a việc lãnh đạo.
Mô tả Ä‘iá»u mà tổ chức nên trở thành trong thá»i gian dài và cách nó tiến đến Ä‘ó trở thành bổn pháºn tiên quyết. Ngay sau khi nắm quyá»n lãnh đạo cá»§a IBM, Gerster thông báo: “Äiá»u IBM cần ngay bây giá» là má»™t tầm nhìn”. Má»™t số ngưá»i nắm bắt tuyên bố Ä‘ó. Ông giải thích rằng các phóng viên để mất từ “ngay bây giá»” trong lá»i nói cá»§a ông. Gerstner cảm thấy rằng IBM có tầm nhìn rất xa, nhưng việc thá»±c hiện công việc thì rất ngắn. Tất cả sai lầm cá»§a công ty là việc thá»±c thi.
Việc thá»±c thi không là gì ngoài việc gắn kết má»i ngưá»i, động viên há» và tạo má»™t phông văn hoá lãnh đạo. Kotter từng đối chiếu việc thá»±c thi quan trá»ng ngang vá»›i các bổn pháºn quản lý như lên kế hoạch, ngân sách, tổ chức, bố trí nhân lá»±c, kiểm soát và giải quyết vấn Ä‘á». Giá trị cá»§a má»™t chiến lược tuyệt vá»i chỉ giành được khi nó được tiến hành. Và Ä‘ó là những ngưá»i mà làm cho tầm nhìn lá»›n thành hiện thá»±c. Äó là lí do tại sao, như Jack Welch chỉ ra, các nhà lãnh đạo cần ưu tiên việc vun trồng và nuôi dưỡng nhân tài ở má»i mức độ.
Nếu bạn lãnh đạo má»™t tổ chức lá»›n như General Electric, bạn có thể có các nguồn lá»±c tuỳ ý sá» dụng như Trung tâm lãnh đạo John F Welch cá»§a GE ở Crotonville. Ở Ä‘ây, tất cả má»i ngưá»i từ các khách hàng và các đối tác quan trá»ng tá»›i các nhà lãnh đạo hiện tại và tương lai cá»§a GE táºp hợp lại vá»›i nhau để xác định các cÆ¡ há»™i và xá» lý các vấn Ä‘á». Nhưng chỉ rất ít tổ chức có các nguồn lá»±c để đầu tư như GE. Há» không thể tiến hành má»™t trung tâm lãnh đạo có tính chuyên môn.
Sá»± bó hẹp cá»§a ngân sách hầu như là lá»i đổ lá»—i cho việc không tiến hành các Ä‘òn bẩy mà dẫn đến cách làm việc xuất sắc hÆ¡n ở má»i ngưá»i. Trở lại vá»›i việc so sánh như khu vưá»n cá»§a Welch, má»™t vài khía cạnh cá»§a việc canh tác là tá»± do, ví như ánh sáng mặt trá»i. Nhưng cách bạn chá»n để hướng khu vưá»n cá»§a bạn vá» phía mặt trá»i sẽ tạo ra khác biệt. Nếu bạn đặt khu vưá»n cá»§a bạn dưới má»™t cái cây có bóng lá»›n, bạn sẽ làm giảm mất những dinh dưỡng cần thiết. Trong khi má»™t nhà lãnh đạo cần phải có má»™t cảm giác mạnh mẽ vá» sá»± định hướng, việc canh tác ná»n văn hoá má»›i bằng việc thay đổi thói quen và hành vi cá»§a con ngưá»i là phần khó khăn nhất. Há» có thể Ä‘i theo mô hình đạt được lợi nhuáºn bằng má»i giá dá»±a vào việc ám ảnh, hăm doạ và sá»± tham lam, hoặc há» có thể Ä‘i theo mẫu hình lãnh đạo nhạy cảm hÆ¡n dá»±a trên cảm hứng, động cÆ¡ và lòng nhiệt tình.
4 mẫu hình tồi
Tháºm chí các nhà lãnh đạo mà lưá»ng trước má»™t tầm nhìn, truyá»n cảm hứng cho nhân viên và thể hiện lòng Ä‘am mê và sá»± can đảm để tiến hành các thách thức có thể có những đặc Ä‘iểm phản tác dụng mà giá»›i hạn há» lại. Những Ä‘iá»u này có xu hướng tá»± biểu thị trong 4 cách:
– Biết tất cả: Há» bắt đầu tin rằng há» biết và làm tốt hÆ¡n bất kỳ ai và nghÄ© rằng há» không cần những ngưá»i khác nhiá»u như những ngưá»i khác cần há». Vì thế há» có xu hướng đối xá» vá»›i những ngưá»i khác như những ngưá»i có thể bá» qua.
– Quản lý vi mô. Há» sa vào những chi tiết vụn vặt và Ä‘ôi khi thấy cây mà không thấy rừng. Bằng việc Ä‘ong đếm quá nhiá»u, há» chẳng Ä‘ong đếm được gì cả.
– Cầu toàn: Há» dành quá nhiá»u thá»i gian để làm má»i việc trở nên Ä‘úng đắn hÆ¡n là làm Ä‘úng việc, do Ä‘ó, mất Ä‘i sá»± táºp trung. Há» xem bất kỳ phản hồi có tính xây dá»±ng nào như má»™t sá»± Ä‘ánh lại và Ä‘áp trả Ä‘iá»u há» xem là "viên đạn thiếu thân thiện".
– Tách biệt: Há» trở nên có khoảng cách vá» cảm xúc và mất Ä‘i sá»± liên hệ vá»›i những ngưá»i khác. Vá»›i bất kỳ việc Ä‘áp trả nào, há» trả lá»i: “Khó khăn, nếu tôi có thể làm thì anh cÅ©ng có thể”.
Khi các hành vi này diá»…n ra, nhanh chóng dẫn đến kết quả. Bất kỳ sá»± đảm đương có tính xây dá»±ng nào trong nhóm thá»±c thi Ä‘á»u hầu như kết thúc ngay láºp tức. Sá»± trao đổi trung thá»±c các ý tưởng vá» các lá»±a chá»n và sá»± tán thành hay phản đối ngừng lại. Äiá»u Ä‘ang xảy ra trên mặt đất trở thành không có liên quan vá»›i những ngưá»i lính bá»™. Áp lá»±c mà má»i ngưá»i cảm thấy trở thành không thể chịu đựng được. Bất kỳ Ä‘iá»u gì giống như sá»± cân bằng công việc và cuá»™c sống Ä‘á»u bị mất. Các cuá»™c trò chuyện trở thành má»™t chiá»u, và má»i ngưá»i cảm thấy giống như những ngưá»i thi hành mệnh lệnh Nó dưá»ng như giống vá»›i việc há» nhượng lại tất cả quyá»n lá»±c cho ông chá»§.
Bất kỳ quan Ä‘iểm nào cá»§a nhóm cÅ©ng bị phá vỡ. Cảm giác được tăng cưá»ng nào biến mất. Tầm nhìn cá»§a nhà lãnh đạo trở thành má»™t ước mÆ¡. Kế hoạch chiến lược để đến Ä‘ó đột nhiên có những ngưá»i không tin tưởng. Kết quả ngắn hạn, giành được thông qua việc Ä‘o lưá»ng hà khắc, trở nên khó bá»n vững. Các nhà lãnh đạo tá»± yêu mình có thể tá»± tàn phá và dẫn dắt nhân viên lạc lối. Vì thế có nhiá»u việc lãnh đạo nhưng ít ngưá»i Ä‘i theo.
Soi gương
Má»™t thách thức chá»§ yếu cá»§a các nhà lãnh đạo cạnh tranh cho tương lai là nâng khả năng tiếp cáºn vá»›i các cÆ¡ há»™i cá»§a tương lai. Như tác giả Gary Hamel và C. K. Plahamad thảo luáºn trong cuốn "Cạnh tranh cho tương lai" thì các nhà lãnh đạo phải tìm cách áp dụng tiến bá»™ vá»›i khả năng hiện tại. Há» phải Ä‘ánh giá có mục Ä‘ích và cải thiện năng lá»±c cá»§a nhóm Ä‘iá»u hành và toàn bá»™ tổ chức.
Tuy nhiên, trước khi nhà lãnh đạo có thể Ä‘ánh giá năng lá»±c cá»§a nhóm Ä‘iá»u hành, ngưá»i Ä‘ó phải tá»± tích luỹ. Việc phá»ng vấn những ngưá»i bên ngoài má»™t cách khách quan, tin cáºy và táºp trung vá» má»—i cá nhân trong nhóm Ä‘iá»u hành có thể mang lại sá»± tháºt không tô vẽ – giàu thông tin vá» những Ä‘iá»u Ä‘ang thá»±c sá»± diá»…n ra sau những cánh cá»a Ä‘óng. Ở Ä‘ó có sá»± gắn kết chiến lược thá»±c sá»±? Phong cách lãnh đạo được hiểu như thế nào? Bao nhiêu sá»± đảm đương có tính xây dá»±ng diá»…n ra? Má»i ngưá»i hợp tác hay chỉ đơn giản mang lại sá»± phục vụ? Má»i ngưá»i có bị kéo vá» cùng má»™t hướng như nhau?
Có 5 Ä‘iá»u kiện tiên quyết để táºn dụng từ những cuá»™c phá»ng vấn như thế này.
– Lí do thích hợp: Äầu tiên, tiến hành cuá»™c phá»ng vấn vì lí do thích hợp: mang lại việc lãnh đạo bằng cách loại bá» các hành vi không hiệu quả. Nếu chương trình nhằm phỉ báng những ngưá»i không làm việc hoặc để tìm những kẻ đứng mÅ©i chịu sào, các tiếp cáºn Ä‘em lại kết quả ngược vá»›i mong đợi.
– Sá»± khách quan: Bạn cần má»™t ngưá»i ngoài khách quan để nắm giữ gương. Ngưá»i này phải không sợ tìm ra sá»± tháºt và nói Ä‘úng sá»± tháºt.
– Sá»± tin cáºy: Những ngưá»i được há»i phải được đối xá» má»™t cách tin cẩn và ngưá»i phá»ng vấn không thể tạo ra bất kỳ Ä‘óng góp trá»±c tiếp nào vá»›i các cá nhân cụ thể.
– Sá»± cụ thể: Trong khi thừa nháºn rằng sá»± thá»±c cá»§a má»—i ngưá»i thì khác nhau, cuá»™c phá»ng vấn phải táºp trung vào sá»± quan sát trá»±c tiếp, kinh nghiệm và sá»± liên quan hÆ¡n là những lá»i đồn đại.
– Sá»± gắn kết: Có má»™t sá»± gắn kết để phát triển má»™t kế hoạch hành động ở mức độ cá nhân và mức độ nhóm.
Nếu những tiêu chuẩn này được Ä‘áp ứng, sá»± hiểu biết giành được từ những ngưá»i phá»ng vấn có thể giúp tạo ra văn hoá làm việc cao. Phản hồi trung thá»±c và sá»± vô tư và các bài nói chuyện có tính xây dá»±ng. Nhà quản lý đội bóng rổ Tommy Lasorda nói rằng lãnh đạo má»i ngưá»i giống như nắm giữ má»™t chú bồ câu trong tay. Nếu bạn giữ nó quá chặt, bạn sẽ giết nó. Nhưng nếu bạn giữ nó quá lá»ng, bạn sẽ mất nó.
Tìm ra sá»± cân bằng phù hợp giữa việc mang lại dinh dưỡng và nhổ cá» dại là chìa khoá cho việc lãnh đạo hiệu quả. Nhưng nói bắt đầu bằng việc soi gương.