Vá»›i kế hoạch tranh đấu dá»±a trên: “Hãy suy nghÄ© vượt lên trên tầm vóc thá»±c tế cá»§a bạn”, Crocs – nhà sản xuất những chiếc giày xấu xí trên thế giá»›i – Ä‘ã tạo ra má»™t cÆ¡n bão lá»›n trên thị trưá»ng tiêu thụ.
Có thể bạn Ä‘ã từng nghe vá» Crocs vá»›i những Ä‘ôi giày làm từ lá»›p da xù xì cá»§a các loài bò sát vá»›i hình dáng rất đặc biệt Ä‘ã trở thành má»™t hiện tượng toàn cầu.
Äây hoàn toàn là má»™t câu truyện thú vị: ba ngưá»i bạn Ä‘i du thuyá»n trên vùng biển Caribbean và rồi má»™t chiếc guốc bá»t biển mà há» mua từ bá»—ng nhiên lôi cuốn há» vào má»™t ý tưởng kinh doanh độc Ä‘áo vá»›i những chiếc giầy xấu xí nhưng đặc biệt.
Mặc dù lượng vốn không nhiá»u, cá»™ng vá»›i không ít lá»i chế giá»…u vá» sá»± phản thá»i trang, những chiếc giày cá»§a Crocs vá»›i rất nhiá»u lá»— thá»§ng và xù xì được làm từ váºt liệu kháng mùi Ä‘ã trở nên nổi tiếng khắp nÆ¡i.
Những nhân nổi tiếng chấp nháºn chúng. Giá»›i trẻ yêu thích chúng. Năm 2004, doanh thu cá»§a công ty đạt trên 2 triệu USD, lá»›n hÆ¡n nhiá»u so vá»›i con số mục tiêu là 1,2 triệu USD. Cùng năm Crocs Inc. Ä‘ã phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và gây má»™t tiếng vang lá»›n. Hiện thị giá công ty Crocs trên thị trưá»ng chứng khoán đạt tá»›i trên 1 tá»· USD.
Thành công cá»§a Crocs không hoàn toàn đến từ sá»± may rá»§i. Các sáng láºp viên – và đặc biệt là CEO Ron Snyder mà Crocs đưa vá» từ Táºp Ä‘oàn Flextronics hai năm trước Ä‘ây – Ä‘ã có những quyết định kinh doanh sáng tạo và thông minh.
Má»™t kế hoạch táo bạo nhưng khả thi
Các sáng láºp viên cá»§a Crocs – Lyndon Hanson, Scott Seamans và George Boedecker – hầu như Ä‘á»u mò mẫm từng bước để Ä‘i tá»›i thành công.
Há» thuê kho hàng đầu tiên tại Florida , “vì ở Ä‘ây chúng tôi có thể bán hàng cho các khách Ä‘i du thuyá»n đến Ä‘ó”, Hanson cho biết, “Ngay từ thá»i Ä‘iểm bắt đầu, chúng tôi Ä‘ã đưa niá»m Ä‘am mê vào trong công việc”. Những sản phẩm đầu tiên được bán cho những ngưá»i thưá»ng xuyên Ä‘i du thuyá»n mà các sáng láºp viên cá»§a Crocs quen biết và ngay sau Ä‘ó, từ những lá»i tiếp thị truyá»n khẩu, tiếng tăm vá» những chiếc giày Crocs vá»›i hình dáng đặc biệt Ä‘ã lan ra rá»™ng khắp. Khách hàng bây giá» là các bác sÄ©, thợ làm vưá»n, bồi bàn và cả những ngưá»i phải Ä‘i lại trên đưá»ng phố suốt cả ngày.
Trên thá»±c tế, chính Snyder là ngưá»i châm ngòi nổ cho quả bom tấn Crocs. Ông Ä‘ã vá» vá»›i Crocs sau bốn năm làm việc tại bá»™ pháºn kinh doanh toàn cầu cá»§a táºp Ä‘oàn Flextronics, nÆ¡i ông Ä‘ã giúp ngưá»i khổng lồ vá» hàng hoá tiêu dùng tăng trưởng doanh thu từ 3 tá»· USD lên tá»›i 16 tá»· USD. “Tôi nghÄ© mình sẽ làm việc má»™t vài giá» má»—i ngày”, Snyder nhá»› lại, “Tôi nghÄ© má»i việc sẽ rất dá»… dàng và thoải mái”. Nhưng khi doanh số bán hàng tăng trưởng quá thần kỳ từ những lá»i tiếp thị truyá»n khẩu, Snyder đồng ý đảm nháºn vai trò CEO.
“Ron Snyder Ä‘ã khiến chúng tôi có những suy nghÄ© lá»›n ngay từ lúc đầu”, Hanson cho biết, “Ông nói: Các bạn hoàn toàn có thể tạo ra má»™t sức mạnh toàn cầu”.
Snyder thấy các Ä‘ôi giày cá»§a Crocs đủ rẻ – 30 USD – để các khách hàng có thể mua má»™t vài Ä‘ôi trong những dịp đặc biệt. “Chúng tôi nháºn được các yêu cầu cho những Ä‘ôi giày màu đỠvào ngày lá»… Valentine và quyết định sản xuất thêm tháºt nhiá»u”, ông nói, “Sau Ä‘ó chúng tôi quyết định dá»±a vào mô hình kinh doanh này – cung cấp các kiểu dáng và màu sắc theo yêu cầu cá»§a khách hàng rồi gá»i chúng tá»›i táºn tay há»”.
Má»™t ná»n công nghiệp trên những gót giày
Má»i thứ nghe rất đơn giản, Croc Ä‘ã mở ra má»™t mô hình cung cấp má»›i trong ngành công nghiệp giày dép.
Thông thưá»ng, các nhà bán lẻ phải thanh toán cho dòng sản phẩm giày dép mùa xuân trước sáu tháng và mua má»™t số lượng lá»›n. Vá»›i Crocs, há» có thể đặt mua hàng bổ sung khoảng 24 Ä‘ôi và nháºn được chúng để bày trên giá bán hàng trước mùa xuân chỉ má»™t tuần. Vì váºy, các nhà bán lẻ sẽ không có những chiếc giày ế mà buá»™c phải hạ giá. Tá»· lệ dư kho gần như bằng không. HÆ¡n nữa, những chiếc giày Crocs luôn được bán vá»›i mức giá cố định.
“Há» Ä‘ã làm tất cả má»i ngưá»i ngạc nhiên ”, Jim Duffy tại hãng bán lẻ Thomas Weisel Partners cho biết, “Hệ thống cung cấp bổ sung cá»§a há» chưa từng có trong lÄ©nh vá»±c sản xuất giày dép”.
Năm 2004, Snyder quyết định mua lại Finproject NA – má»™t nhà sản xuất Canada Ä‘ang sản xuất những chiếc giày Crocs và sở hữu công thức má»™t loại nhá»±a thông đặc biệt, gá»i là Croslite, có thể giúp đế giày má»m hÆ¡n bình thưá»ng và kháng mùi hôi. Cho đến táºn thá»i Ä‘iểm Ä‘ó, Croc vẫn Ä‘ang đặt hàng và phân phối các sản phẩm do Finproject NA sản xuất. Giá» Ä‘ây, hãng Ä‘ã tá»± mình kiểm soát toàn bá»™ công việc.
Hanson gá»i Ä‘ây là chiến dịch “vết dầu loang”. Snyder tuyên bố Ä‘ó chính là khoảnh khắc “Æ -rê-ca”. “Chúng tôi Ä‘ã có má»i thứ cần thiết để đưa công ty lên má»™t bước phát triển má»›i”, ông nói, “vá»›i những quy trình độc quyá»n, những váºt liệu độc quyá»n, quyá»n sở hữu trí tuệ và các kênh phân phối”.
Bước phát triển má»›i, đương nhiên sẽ là mở rá»™ng ra toàn cầu. Snyder cho biết bài há»c ông há»c được tại Flextronics là “Suy nghÄ© vượt lên trên tầm vóc thá»±c tế cá»§a bạn”. Vì váºy, ông quyết định mở má»™t loạt nhà máy má»›i tại Trung Quốc, Italia, và Rumani.
Tầm vá»›i cá»§a Crocs trở nên rá»™ng lá»›n: cứ má»™t trong sáu ngưá»i sở hữu má»™t Ä‘ôi giày Crocs. “Việc quyết định xây dá»±ng cÆ¡ sở hạ tầng trên toàn cầu Ä‘ã Ä‘óng góp lá»›n vào thành công cá»§a chúng tôi”, Snyder cho biết.
Doanh thu ná»a đầu năm 2006 cá»§a Cross Ä‘ã tăng 255% so vá»›i ká»· lục tăng trưởng ấn tượng cuối năm 2005, phần lá»›n là nhá» vào doanh số bán hàng quốc tế. Lúc đầu, Crocs dá»± Ä‘oán doanh số bán hàng quốc tế chỉ chiếm khoảng 10% tổng doanh thu trong năm, nhưng trên thá»±c tế con số này Ä‘ã là 30%. Crocs giá» Ä‘ây có mặt trên 40 quốc gia. Hãng hy vá»ng sẽ bán được khoảng 25 triệu chiếc vào năm 2007.
Vá»›i việc được các nhân váºt nổi tiếng từ Al Pacino tá»›i Faith Hill ưa thích, hoạt động tiếp thị cá»§a Cross khó có thể tốt hÆ¡n.
Mặc dù váºy, công ty vẫn không ngồi yên. Sắp tá»›i, Crocs có kế hoạch mở má»™t cá»a hàng bán lẻ rá»™ng 5000 m2 tại thành phố New York, giáp khu vá»±c Soho – nÆ¡i sẽ giúp Crocs kết thân vá»›i nhiá»u cái tên lá»›n như Google, Tyco cÅ©ng như các câu lạc bá»™ thể thao nổi tiếng như L.A. Lakers. Snyder trong vòng ba năm tá»›i, còn đầu tư bốn triệu USD/má»™t năm để tài trợ cho giải bóng chuyá»n AVP. HÆ¡n 70 trưá»ng há»c Ä‘ã quyết định sá» dụng giày Crocs cho các há»c sinh theo màu sắc quy định vá»›i đơn đặt hàng trung bình hÆ¡n ná»a triệu chiếc cho má»—i trưá»ng.
Trá»ng tâm chiến lược phát triển kinh doanh cá»§a Crocs là hướng tá»›i giá»›i trẻ. Gần Ä‘ây, Croc thoả thuáºn vá»›i Walt Disney: các Ä‘ôi giày Crocs vá»›i những chiếc lá»— hình chú chuá»™t Mickey sẽ có mặt trong dịp lá»… tết và sau Ä‘ó là các lá»— hình những nhân váºt khác cá»§a Walt Disney. Äiá»u này sẽ giúp Snyder loại bỠđược tình trạng sao chép, nhái theo mẫu giày cá»§a Crocs vốn chưa có biểu tượng gì nổi báºt. Hiện Croc Ä‘ã đệ đơn kiện khoảng 11 công ty trên thị trưá»ng có hành vi vi phạm nhãn hiệu, kiểu dáng thiết kế giày Crocs.
Snyder luôn nháºn thức được mối Ä‘e doạ vá» những thay đổi bất ngá» trong xu hướng thị trưá»ng giày dép. Äiá»u Ä‘ó Ä‘ã dẫn ông tá»›i quyết định mua lại nhà sản xuất giày Italia, Exo. Những mẫu thiết kế ban đầu cá»§a Exo cho Crocs được ngưá»i tiêu dùng và các nhà bán lẻ Ä‘ón nháºn nhiết tình trong nhiá»u há»™i chợ, triển lãm thương mại gần Ä‘ây.
“Má»i ngưá»i gá»i chúng tôi là: chú ngá»±a nhá» vá»›i má»™t kiểu giày”, Snyder cho biết, “Nhưng trên thá»±c tế chúng tôi có đến 23 mẫu giày và sẽ bổ sung khoảng 9 mẫu giày nữa trong năm nay”. Khả năng này là hoàn toàn trong tầm vá»›i, nhất là khi Crocs Ä‘ã mua lại hãng sản xuất đồ phụ tùng Jibbitz.
Crocs có thể vẫn chỉ là hiện tượng mốt nhất thá»i trên thị trưá»ng giày dép – nhưng Ä‘iá»u này không có gì Ä‘áng ngại. Hãy nhá»› lại nhãn hiệu giày ống Ugg được giá»›i thiệu vào năm 1995. Tháºm chí cả khi cÆ¡n sốt ban đầu qua Ä‘i, Uggs vẫn có mức tăng trưởng ổn định. Doanh thu giày ống Uggs đạt 110 triệu USD tại Mỹ vào năm 2005 và dá»± kiến 122 triệu USD trong năm tài chính 2006.
Má»™t vài nhà phân tích cho biết vấn đỠlá»›n nhất cá»§a Crocs là ngưá»i tiêu dùng không phải lúc nào cÅ©ng tìm thấy màu sắc và kiểu dáng như há» mong muốn.
Như là má»™t phần trong chiến lược tăng trưởng, Snyder Ä‘ã tuyển dụng hẳn má»™t bá»™ sáºu toàn sao: Peter Case – giám đốc tài chính má»›i, đưa vá» từ táºp Ä‘oán bán lẻ nổi tiếng Ashworth, John McCarvel – nguyên Phó chá»§ tịch Flextronics – hiện Ä‘ang giữ vị trí giám đốc hoạt động tại Crocs.
Và có lẽ tất cả Ä‘á»u nằm trong chiến lược hoạt động tuyệt vá»i cá»§a Crocs: “Hãy suy nghÄ© vượt lên trên tầm vóc thá»±c tế cá»§a bạn”. Äúng như Snyder Ä‘ã từng tuyên bố: “Chúng tôi tuyển dụng ở khắp má»i nÆ¡i, tháºm chí, tuyển dụng cả những cá nhân mà chúng tôi khó có thể trả lương”. Sẽ đến má»™t ngày nào Ä‘ó, cả Snyder và các sáng láºp viên Crocs sẽ cần được nghỉ ngÆ¡i để nhưá»ng chá»— cho thế hệ quản lý tiếp theo.