Lãnh đạo thưá»ng là ngưá»i nổi báºt lên trong những tình huống cụ thể. Ví dụ má»™t chiếc máy bay bị rÆ¡i vào má»™t khu rừng bị cô láºp. Khi vẫn còn Ä‘ang bay, phi công được xem là lãnh đạo, nắm giữ quyá»n quyết định. Nhưng nếu hành khách bị thương và có bác sÄ© ở Ä‘ó, bác sÄ© sẽ được xem là lãnh đạo.
Sau Ä‘ó, ngưá»i nào tìm ra hy vá»ng sống sót cho má»i ngưá»i, ngưá»i Ä‘ó sẽ là lãnh đạo và sẽ khiến ngưá»i khác Ä‘i theo.
Ngày nay, nhân viên không chấp nháºn mẫu lãnh đạo lạm dụng quyá»n lá»±c và áp đặt lên ngưá»i khác nữa. Há» muốn Ä‘i theo những nhà lãnh đạo có những giá trị nhân bản ná»n tảng và coi trá»ng tài năng cÅ©ng như Ä‘óng góp cá»§a há». Há» muốn thấy sá»± nhiệt tình trong hành động cá»§a lãnh đạo.
Ngưá»i ta muốn lãnh đạo tạo ra môi trưá»ng làm việc năng động và sáng tạo. Chẳng ai thích bị Ä‘e doạ hay khiêu khích, nhưng ai cÅ©ng thích được thừa nháºn như là má»™t phần trong sá»± thay đổi cá»§a tổ chức.
Tất nhiên, Ä‘iá»u này cÅ©ng cần ngày càng nhiá»u ná»— lá»±c từ phía nhân viên, những ngưá»i tiếp xúc trá»±c tiếp vá»›i những kỹ thuáºt má»›i, vá»›i những thay đổi văn hoá và bối cảnh cạnh tranh quốc tế dữ dá»™i. Nếu suy nghÄ© má»™t chút chúng ta cÅ©ng thấy rằng, không phải sá»± bùng nổ hay thay đổi trong thói quen làm việc chỉ xuất phát từ những thay đổi kỹ thuáºt mà cÅ©ng đến từ biểu hiện năng động cá»§a má»i ngưá»i. Äể có được thành công, các tổ chức phải dá»±a vào nhân viên còn nhân viên lại dá»±a vào lãnh đạo.
Nhưng đầu tiên, lãnh đạo phải nhìn lại chính mình để tìm cách ảnh hưởng lên ngưá»i khác và thay đổi tiến trình cá»§a tổ chức. Ngưá»i đầu tiên phải thay đổi chính là lãnh đạo. Sau Ä‘ó, lãnh đạo táºp hợp nhân viên, tất nhiên không phải những ngưá»i chỉ làm khi được yêu cầu. Lãnh đạo muốn những ngưá»i chín chắn và có trách nhiệm, có thể hướng đến tương lai.
Lãnh đạo đảm bảo trách nhiệm gắn kết cả nhóm vá»›i nhau. Há» có bổn pháºn đỠra yêu cầu, thiết láºp quy tắc, xác định giá trị và nguyên tắc phải tuân thá»§ để dẫn tá»›i thành công. Nhà lãnh đạo phải nhìn việc lãnh đạo là má»™t trách nhiệm chứ không phải là má»™t vị trí vá»›i nhiá»u đặc quyá»n đặc lợi. Nhà lãnh đạo hiệu quả chịu trách nhiệm vá» tất cả các quyết định cuối cùng và không phải sợ lá»±c lượng cá»§a há»™i hay đồng nghiệp. Ông ta phải khuyến khích và dẫn dắt và tá»± hào vá» những ngưá»i hợp tác vá»›i mình. Xem thành công cá»§a nhân viên cÅ©ng là thành công cá»§a mình.
Francisco Magalhaes tác giả cá»§a cuốn "Những nhà lãnh đạo hiệu quả" (Effective Leaders) và nhiá»u bài báo vá» lãnh đạo kể rằng: "Nhiá»u năm trước, tôi có biết má»™t minh chứng vá» lãnh đạo. Tôi làm việc ở má»™t phân xưởng đưá»ng sắt vá»›i má»™t nhóm chịu trách nhiệm nâng cấp tất cả các thiết bị Ä‘iện lắp đặt trong các toa hành khách. Qua thá»i gian, tôi nghÄ© rằng mình có thể giảm gần má»™t ná»a giá cá»§a những thiết bị này, chỉ bằng cách giảm đưá»ng kính cá»§a dây dẫn. Khi tôi nói Ä‘iá»u này vá»›i các đồng nghiệp, há» lo ngại "Nếu làm theo cách này trong nhiá»u năm, Ä‘iá»u gì sẽ xảy ra?" Tôi nghÄ© vá» Ä‘iá»u này má»™t vài ngày, nhưng cuối cùng tôi quyết định làm theo cách cá»§a tôi. Tôi nói chuyện trá»±c tiếp vá»›i lãnh đạo, ngưá»i vừa bắt đầu phân tích đỠán cá»§a tôi. Ông cÅ©ng kết luáºn rằng tính toán cá»§a tôi là chính xác và khuyến khích tôi tiếp tục công việc cá»§a mình.
Có sá»± há»— trợ đầy đủ từ ngưá»i lãnh đạo ấy, chúng tôi Ä‘ã kiểm tra rất nhiá»u trong 6 tháng để phân loại Ä‘iá»u kiện an toàn. Rất nhiá»u đồng nghiệp cá»§a tôi – những ngưá»i nghi ngỠđỠán cá»§a tôi bắt đầu giúp tôi vá»›i dá»± án, bởi vì há» cảm thấy sá»± nhiệt tình cá»§a lãnh đạo.
Sau khi chỠđợi khá lâu, đỠán cá»§a tôi chính thức được công nháºn. Kể từ Ä‘ó, các dây dẫn được làm theo cách tôi Ä‘ã chỉ ra. Ngưá»i lãnh đạo ấy cÅ©ng há»— trợ chúng tôi thành công trong nhiệm vụ cá»§a mình.
Chúng tôi rất hài lòng vá»›i công việc nhưng má»i chuyện không dừng lại ở Ä‘ó. Lãnh đạo cá»§a chúng tôi Ä‘ã tá»›i gặp và báo cáo kết quả mà nhóm chúng tôi Ä‘ã giành được nhá» tham khảo gợi ý cá»§a tôi vá»›i lãnh đạo cao nhất cá»§a ngành – Ä‘iá»u này Ä‘ã khiến tôi tá»± tin hÆ¡n rất nhiá»u. Ngưá»i lãnh đạo ấy Ä‘ã thể hiện sá»± tôn trá»ng từng ý kiến nhá» cá»§a tôi, há»— trợ nhóm phát triển công việc.
Thành công cá»§a chúng tôi cÅ©ng là thành công cá»§a ngưá»i lãnh đạo ấy bởi vì nếu không có sá»± lãnh đạo cá»§a ông, ý tưởng ban đầu cá»§a tôi sẽ không được thá»±c hiện và ngành đưá»ng sắt sẽ tiếp tục lãng phí tiá»n cá»§a. Äó là bài há»c trong cách lãnh đạo mà tôi há»c được gần 20 năm trước và tôi sẽ giữ cả cuá»™c Ä‘á»i". Äó là má»™t ví dụ vá» việc má»™t nhà lãnh đạo có thể ảnh hưởng đến tương lai cá»§a ngưá»i khác như thế nào.
Những Ä‘òi há»i cho má»™t nhà lãnh đạo là có được sá»± tin tưởng từ nhân viên cá»§a mình và để có được Ä‘iá»u này, lãnh đạo phải thuyết phục nhân viên bằng chính sá»± chính trá»±c, bằng việc nói Ä‘úng sá»± tháºt và có quyá»n lá»±c – thứ quyá»n lá»±c không phải để áp đặt mà khiến má»i ngưá»i tá»± nguyện Ä‘i theo. Có ba loại quyá»n lá»±c cÆ¡ bản:
-Quyá»n lá»±c dá»±a vào vị trí: bao gồm chức danh, vị trí Ä‘ang nắm giữ trong công ty và sức mạnh đặt lên má»™t cá nhân.
– Quyá»n lá»±c nhân cách: Äây là những phẩm chất ảnh hưởng tá»± nhiên, nhà lãnh đạo được thừa nháºn vì hành vi và hành động cá»§a mình.
-Quyá»n lá»±c tri thức: Loại quyá»n lá»±c này kể đến các phương pháp kỹ thuáºt và chuyên môn ngoài các kiến thức cần thiết trong nhiá»u lÄ©nh vá»±c.
Trước Ä‘ây, có má»™t xu hướng là lãnh đạo được há»— trợ bằng vị trí há» nắm giữ trong công ty. Ngày nay, xu hướng này Ä‘ã thay đổi, quyá»n lá»±c nhân cách và tri thức là mấu chốt.
Kiến thức kỹ thuáºt không phải là tất cả, nó có thể rất cần thiết khi khởi đầu công việc hay khi má»™t ngưá»i có ý định trở thành chuyên gia. Nhưng cùng vá»›i thá»i gian, kiến thức vá» việc lãnh đạo, giao tiếp và ra quyết định má»›i là cần thiết. Sau Ä‘ó là sá»± bùng nổ các đặc tính lãnh đạo. Các nhà lãnh đạo phải có những phẩm chất mà nhóm cá»§a anh ta Ä‘òi há»i, dù Ä‘ó là tổ chức lá»›n hay nhá».
Má»™t ví dụ, nếu bạn muốn má»™t ngưá»i quản lý bán hàng, rõ ràng anh ta phải có kiến thức bán hàng. Nếu bạn muốn má»™t ngưá»i quản lý kỹ thuáºt, những đặc Ä‘iểm kỹ thuáºt cần phải có, mặt khác sẽ trở thành khó khăn để duy trì sá»± kính trá»ng. Nhà lãnh đạo phải là tấm gương cho nhóm cá»§a mình.
Có rất nhiá»u tranh cãi vá» việc xác định má»™t nhà lãnh đạo, nhưng má»™t Ä‘iá»u mà má»i ngưá»i cùng đồng ý là má»™t nhà lãnh đạo phải có cá tính và nhân cách. Äó là những phẩm chất đạo đức để Ä‘ánh giá má»™t con ngưá»i ngoài những giá trị khác như sá»± thông minh, có tài lẻ.
Äiá»u này chỉ ra tầm quan trá»ng cá»§a phương pháp trong mối liên hệ vá»›i hoàn cảnh và nhiá»u khi việc lãnh đạo chuyển từ ngưá»i này qua ngưá»i khác. Những nhà lãnh đạo vÄ© đại biết cách làm cho má»i ngưá»i chia sẻ kiến thức cá»§a há».
Chúng ta phải luôn nhá»› rằng dù các kỹ năng và kỹ thuáºt chuyên môn rất quan trá»ng trong quyá»n lá»±c, nhưng nó không phải là tất cả. Äá» trở thành má»™t nhà lãnh đạo, bạn cần có khả năng lãnh đạo, có quyá»n quyết định và biết cách nói chuyện vá»›i má»i ngưá»i. Má»™t ngưá»i phải hết sức linh hoạt trong việc đưa ra quyết định, khi vấn đỠđi quá tầm hiểu biết cá»§a mình.
Má»™t nhà lãnh đạo thá»±c sá»± là ngưá»i có thể thích nghi vá»›i nhiá»u hoàn cảnh khác nhau và không bao giá» dừng việc há»c. Anh ta luôn giao tiếp vá»›i ngưá»i khác và khiến má»i ngưá»i làm việc vá»›i nhau, có được má»™t tầm nhìn chung, để mang lại kết quả. Ngưá»i ta sẽ Ä‘i theo nhà lãnh đạo mà không nháºn ra mình Ä‘ang đảm nháºn vai trò cá»§a ngưá»i Ä‘i theo. Äây là Ä‘iá»u để phân biệt lãnh đạo vá»›i những ngưá»i khác.