Hiện nay, trong nhiá»u lÄ©nh vá»±c kinh doanh, các doanh nghiệp vừa và nhá» Ä‘ang phải luôn đối mặt vá»›i tình trạng cạnh tranh gay gắt trên thương trưá»ng. Tuy nhiên, trong cuá»™c chiến không cân sức Ä‘ó, đặc biệt là trong cuá»™c chiến vá»›i những ngưá»i khổng lồ, nhiá»u doanh nghiệp không những Ä‘ã chứng minh được sá»± tồn tại cá»§a mình mà còn “ăn nên làm ra” và ngày càng trở nên thịnh vượng. Há» Ä‘ã làm như thế nào? Bài viết này đỠcáºp tá»›i bí quyết kinh doanh cá»§a các doanh nghiệp vừa và nhá» tại Pháp như má»™t kinh nghiệm để các doanh nghiệp tại Việt Nam có thể há»c táºp.
“Các doanh nghiệp nhá» hoạt động đơn lẻ, sá»›m hay muá»™n gì rồi cÅ©ng sẽ bị những ngưá»I khổng lồ “nuốt chá»ng”. Trong vòng 20 năm, chúng tôi Ä‘ã trở thành táºp Ä‘oàn thứ 2 tại Pháp vá» phần má»m”, Michel Goujon, Tổng giám đốc cá»§a Missler (vá»›i doanh thu hàng năm 90 triệu franc), nói.
Äối vá»›i ông, hiện nay trên thế giá»›i chỉ có 2 đối thá»§ Ä‘áng gá»m: Dassault Systèmes và Unigraphics. Còn trong lÄ©nh vá»±c sản xuất bánh mỳ, tình trạng cá lá»›n nuốt cá bé cÅ©ng liên tục xảy ra. La Belle Crousteline, má»™t doanh nghiệp nhá» vá»›i 32 triệu franc doanh thu hàng năm Ä‘ã rất ná»— lá»±c trong lÄ©nh vá»±c kinh doanh cá»§a mình. Tuy nhiên, hãng này Ä‘ã phải san sẻ thị phần cho hai đối thá»§ cạnh tranh Ä‘áng gá»m khác là Brioche Pasquier và Harry’s France mà nếu xét vá» góc độ doanh thu hàng năm thì doanh thu cá»§a La Belle Crousteline chỉ bằng má»™t phần năm doanh thu cá»§a má»™t trong hai đối thá»§. Rõ ràng, cuá»™c chiến trên thị trưá»ng đầy cạnh tranh thá»±c sá»± là má»™t cuá»™c chiến không cân sức. Các công ty Ä‘a quốc gia có quá nhiá»u ưu thế trong cuá»™c chiến này, trong khi các doanh nghiệp vừa và nhá» lại yếu thế gần như vá» má»i mặt. Ví dụ như ngân quỹ dành cho quảng cáo cá»§a Kronenbourg ít nhất gấp 100 lần so vá»›i ngân quỹ cùng loại cá»§a nhà máy bia Duyck. Äiá»u Ä‘ó cho thấy những doanh nghiệp nhá» cần nhắm Ä‘úng mục tiêu và bắn trúng ngay từ phát súng đầu tiên. Trong bối cảnh toàn cầu hóa cÅ©ng như các trào lưu mua bán, sáp nháºp doanh nghiệp Ä‘ang diá»…n ra rầm rá»™ trên thế giá»›i, các doanh nghiệp vừa và nhá» phải dám đương đầu vá»›I thách thức để duy trì sá»± tồn tại cÅ©ng như vị trí cá»§a mình, xa hÆ¡n nữa là để phát triển và lá»›n mạnh. Dưới Ä‘ây là má»™t vài ví dụ vá» chiến lược kinh doanh được rút ra từ kinh nghiệm cá»§a há».
Chiến lược liên kết hay tránh né?
Liên kết
Liên minh tạo ra sức mạnh, nguyên tắc này dưá»ng như rất Ä‘úng đối vá»›i các doanh nghiệp trong trào lưu mua bán và sáp nháºp. Sá»± táºp hợp, liên kết cá»§a các doanh nghiệp vừa và nhá» cho phép há» có sức mạnh hÆ¡n trong các mối quan hệ vá»›i khách hàng cÅ©ng như vá»›i nhà cung cấp hay các đối tác. Ban đầu, sá»± liên kết, liên minh giữa các doanh nghiệp là nhằm mục Ä‘ích phòng vệ để rồi sau Ä‘ó có thể cùng nhau tấn công vào những thị trưá»ng mà nếu không có sá»± liên kết, há» sẽ khó lòng mà xâm nháºp được. Ngoài ra, sá»± liên minh cÅ©ng còn nhằm để Ä‘áp ứng những đơn hàng lá»›n từ phía các khách hàng. Những doanh nghiệp in vừa và nhá» trên khắp nước Pháp cÅ©ng Ä‘ã táºp hợp lại từ nhiá»u năm nay vá»›i cái tên Impriclub. Sá»± liên minh này cho phép há» có vị thế tốt hÆ¡n khi Ä‘àm phán vá»›i nhà cung cấp cÅ©ng như trong việc chia sẻ chi phí Ä‘ào tạo. Ngoài ra, trong trưá»ng hợp má»™t trong những thành viên có quá nhiá»u đơn hàng, công việc Ä‘ó có thể chia sẻ cho má»™t thành viên khác.
Ba nhà sản xuất khác cÅ©ng Ä‘ã tạo ra má»™t thương hiệu chung Aurillac vá»›i hi vá»ng sản phẩm chung này sẽ trở nên nổi tiếng hÆ¡n những thương hiệu hiện tại cá»§a má»—i má»™t thành viên trong số há». Kết quả cho thấy, nhá» sá»± liên kết trong kinh doanh, các doanh nghiệp Ä‘á»u Ä‘ã thu được những kết quả khả quan vá» doanh thu cÅ©ng như lợi nhuáºn.
Tránh né
Äối vá»›i những doanh nghiệp nhá», phương án sáng suốt nhất là không nên đối đầu trá»±c tiếp vá»›i kẻ mạnh. Luôn luôn có má»™t kẽ hở thị trưá»ng do sá»± sÆ¡ hở chá»§ quan cá»§a kẻ mạnh. Kẽ hở Ä‘ó chính là cÆ¡ há»™i cá»§a các doanh nghiệp nhá». Ví dụ như trưá»ng hợp cá»§a Belle Crousteline – má»™t nhà sản xuất bánh ngá»t tại Pháp vá»›i khả năng cung ứng 50 000 chiếc bánhcho các siêu thị lá»›n trong khi các hãng lá»›n như Harry’s, Brioche Pasquier hay Milkan lại rất do dá»± vá»›i những đơn hàng dưới 200 000 chiếc. Việc Ä‘áp ứng những đơn hàng nhá» như thế này cho phép Belle Crousteline tồn tại và bán hàng dưới thương hiệu cá»§a nhà phân phối Auchan hay Monoprix. Và như váºy, tính cạnh tranh ở Ä‘ây Ä‘ã trở thành tính bổ sung.
Khác biệt hoá hay bắt chước?
Khác biệt hoá
Ở bất cứ thị trưá»ng nào cÅ©ng luôn luôn tồn tại những nhu cầu chưa được thoả mãn. Các doanh nghiệp vừa và nhá» năng động có má»™t sân chÆ¡i riêng cho mình: thu hút sá»± chú ý bằng cách tạo ra tính duy nhất cho sản phẩm nhá» Ä‘ó tránh được áp lá»±c cạnh tranh. Tiêu dùng đại chúng không thể lấn át được sở thích có những sản phẩm độc Ä‘áo và độc nhất. Ngược lại, xu thế ngày nay là quay vá» những sản phẩm mang tính chính thống và thưá»ng gắn vá»›i táºp tục truyá»n thống hay địa danh.
Chiến lược "ăn theo"
Vá»›i chiến lược mang Ä‘áºm tính cÆ¡ há»™i này, doanh nghiệp nhá» sẽ dá»… bá» “ăn theo” kẻ mạnh. Các doanh nghiệp nhá» vẫn thưá»ng cho rằng : tiá»n bạc và quyá»n lá»±c luôn nằm trong tay kẻ mạnh và do Ä‘ó, há» có thể mất doanh thu vài năm ở những thị trưá»ng được coi là thá» nghiệm và ngồi chá» các đối thá»§ đại gia Ä‘i khai phá thị trưá»ng. Má»™t khi nháºn thấy có cÆ¡ há»™i, các doanh nghiệp nhá» sẽ vào cuá»™c bằng việc cung cấp những sản phẩm hoặc dịch vụ tương tá»±. Ví dụ má»™t quán cà phê có thể mở gần quán McDonald’s để táºn dụng khách từ quán ăn này. Có rất nhiá»u ví dụ vá» những công ty thành công bắt đầu từ việc “ăn theo” các công ty lá»›n khác. Khi Danone tiến hành chiến dịch quảng cáo cho sản phẩm sữa chua thì Ä‘iá»u ngạc nhiên là doanh thu đối vá»›i sản phẩm sữa chua cá»§a các đối thá»§ khác cÅ©ng tăng lên.
Chiến lược ốc sên
”Thà vô địch trên sân nhà còn hÆ¡n nháºn giải á quân ở thành Rome!” Câu ngạn ngữ cổ này rất giống vá»›i chiến lược cá»§a những công ty nhá». Há» cày nát sân nhà tá»›i mức ngay cả các đại gia cÅ©ng khó lòng mà xâm nháºp được. Xây dá»±ng cÆ¡ sở vững chắc sau Ä‘ó tháºn trá»ng từng bước mở rá»™nglÄ©nh vá»±c kinh doanh cá»§a mình – Ä‘ó là chiêu "cháºm mà chắc" theo kiểu “ốc sên” mà các công ty nhá» thưá»ng áp dụng. Chiến lược này cho phép các doanh nghiệp giảm thiểu rá»§i ro.
Chiến lược sáng tạo
Sáng tạo ở Ä‘ây có nghÄ©a là tá»± tạo ra thị trưá»ng cho mình. Chiến lược đột phá, sáng tạo và định vị ở má»™t lÄ©nh vá»±c má»›i cho phép doanh nghiệp thoát ra khá»i sá»± ràng buá»™c vá» chi phí tài chính cÅ©ng như sá»± nối kết tăng trưởng . Cách Ä‘i này có thể gây ra nguy cÆ¡ rá»§i ro cao, tuy nhiên, đổi lại, nếu thành công, doanh nghiệp sẽ có nhiá»u cÆ¡ há»™i để phát triển.
Khoảng chục năm vá» trước, những ngưá»i sáng láºp ra Thibierge & Comar Ä‘ã làm nên má»™t cuá»™c cách mạng trên thị trưá»ng giấy can vốn Ä‘ang xuống dốc nhanh chóng. Rá»i bá» vị trí cá»§a mình tại Arjomari (má»™t công ty hàng đầu vá» giấy can), Emeric Thibierge và Jérôme Comar Ä‘ã láºp công ty riêng vá»›i mong muốn biến ý tưởng sáng tạo cá»§a mình thành hoạt động kinh doanh có lá»i. “Ý tưởng đến khi tôi quan sát những ngưá»i thổi thuá»· tinh ở Murano. Há» Ä‘ã tạo ra những sản phẩm đầy màu sắc. Tôi muốn tạo ra má»™t loại giấy cÅ©ng có màu sắc sặc sỡ như thế”, Emeric nhá»› lại. Loại giấy can màu Ä‘ã trở thành má»™t sản phẩm chá»§ chốt cá»§a công ty, sau 7 năm Thibierge & Comar Ä‘ã đạt mức doanh thu 60 triệu franc, trong Ä‘ó 82% là dành cho xuất khẩu. Khi thị trưá»ng bị thu hẹp do khách hàng truyá»n thống sá» dụng ngày càng ít sản phẩm giấy can, Thibierge & Comar Ä‘ã chuyển sang đối tượng khách hàng má»›i là các hãng quảng cáo, truyá»n thông và thiết kế hay những đối tượng tiêu dùng sản phẩm đặc trưng.
Kết quả là, Thibierge & Comar Ä‘ã trở nên nổi tiếng hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i các đối thá»§ nặng ký cá»§a mình. Các nhà quản lý cá»§a công ty này Ä‘ã rút ra triết lý kinh doanh thú vị “trong tình thế khá»§ng hoảng, chúng tôi vẫn tiếp tục chiến đấu và tạo ra những thị trưá»ng má»›I ”. Tuy nhiên, chiến lược này cÅ©ng tiá»m ẩn nguy cÆ¡ rá»§i rocao bởi các đối thá»§ cạnh tranh khác có thể sẽ dá»… dàng bắt chước!