Tính thiên vị cá»§a các sếp ảnh hưởng rất xấu đến hoạt động cá»§a tổ chức. Nó có thể dẫn đến thái độ ghen tỵ, thù địch giữa các nhân viên, làm suy giảm tinh thần táºp thể, giảm năng suất lao động chung, và tháºm chí có thể dẫn đến các vụ kiện tụng tai tiếng gây ảnh hướng xấu đến uy tín cá»§a nhà lãnh đạo và tổ chức.
Chắc hẳn những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trưá»ng, bạn không khá»i… cay cú khi thầy cô giáo cá»§a mình luôn quan tâm, để ý má»™t cách đặc biệt đến má»™t vài há»c sinh “cưng” nào Ä‘ó. Những há»c sinh này luôn trở thành tiêu Ä‘iểm đả kích cá»§a các bạn khác trong lá»›p há»c, hành động cá»§a thầy cô bị Ä‘ánh giá là thiên vị, khiến há»c trò mất niá»m tin.
Những “cục cưng” như thế không phải là những trưá»ng hợp đặc biệt chỉ có trong phạm vi các trưá»ng há»c. Khi rá»i khá»i ghế nhà trưá»ng, Ä‘i làm và trở thành má»™t nhà quản lý, bạn nháºn ra rằng cá nhân mình cÅ©ng thưá»ng xuyên thiên vị, ưa thích, hoặc có thiện cảm vá»›i má»™t số nhân viên nào Ä‘ó. Chính những biểu hiện thiên vị cá»§a những nhà lãnh đạo như bạn Ä‘ã khiến cho các nhân viên Ä‘ánh mất niá»m tin vào sếp cá»§a mình, ảnh hưởng rất xấu đến tinh thần táºp thể.
Vì váºy, má»™t trong những nguyên tắc quan trá»ng đầu tiên cá»§a nhà lãnh đạo là phải kiên quyết từ bá» thói quen thiên vị nếu có cá»§a mình. Hãy là sếp chí công, vô tư, đối xá» bình đẳng vá»›i tất cả các nhân viên trong má»i vấn Ä‘á».
“Căn bệnh” thiên vị này mang tính cá nhân cao và khá nhạy cảm. Tháºm chí, bạn có thể không nghÄ© rằng, những hành động, quyết định cá»§a mình, trong con mắt những ngưá»i xung quanh, lại là hành vi không công bằng. Bởi váºy, bạn cần nháºn diện căn bệnh thiên vị này bằng các “triệu chứng” sau Ä‘ây:
Bạn nâng lương, tiá»n thưởng, đỠbạt chức vụ cho má»™t nhân viên nào Ä‘ó, đơn giản là vì bạn thấy “có cảm tình, có ấn tượng tốt” vá»›i anh ta/cô ta, chứ không phải vì năng lá»±c thá»±c sá»±.
Ra những quyết định có lợi cho nhân viên là những ngưá»i thân trong gia Ä‘ình, hoặc là bạn thân cá»§a bạn trong công ty.
Lá» Ä‘i má»™t số lá»—i lầm cá»§a các nhân viên “cưng” như Ä‘i làm muá»™n, bá» há»p hoặc tá» ra thiếu tích cá»±c trong cuá»™c há»p…
Luôn khen ngợi, biểu dương “cục cưng” cá»§a mình mặc dù những nhân viên khác cÅ©ng xứng Ä‘áng được như váºy.
Äể nháºn ra mình có thiên vị hay không, bạn cần phải rà soát lại các quyết định, hành động cá»§a mình má»™t cách kỹ lưỡng. Nếu bạn thấy có má»™t trong những biểu hiện như trên thì cần phải nhanh chóng từ bá» cách làm việc theo cảm tính chá»§ quan, không công bằng cá»§a mình.
Dưới Ä‘ây là má»™t số “thang thuốc” cho “căn bệnh” thiên vị cá»§a các sếp:
Tăng cưá»ng quan sát, thăm dò thái độ nhân viên. Hãy tạo nên má»™t bầu không khí dân chá»§, khuyến khích nhân viên bày tá» những mối quan ngại cá»§a há». Bạn hãy thá» thăm dò xem, dưới con mắt cá»§a nhân viên trong công ty, thế nào là hành vi không công bằng, thiên vị. Việc tạo ra má»™t môi trưá»ng dân chá»§, cá»™ng vá»›i tính dá»… gần cá»§a sếp, các nhân viên sẽ thoải mái phản ánh vá»›i nhà quản lý những biểu hiện xấu, đồng thá»i không tung ra những tin đồn tai hại.
Tránh các mối quan hệ gia Ä‘ình, há» hàng trong công sở. Không phải nhà lãnh đạo nào cÅ©ng dá»… dàng làm được Ä‘iá»u này. Tuy nhiên, nếu bất đắc dÄ© bạn có ngưá»i ruá»™t thịt Ä‘ang làm việc trong công ty mình, hãy để há» làm việc thuá»™c má»™t phòng ban không trá»±c thuá»™c sá»± quản lý trá»±c tiếp cá»§a bạn. Má»i tiêu chuẩn, quyá»n lợi cá»§a “VIP gia Ä‘ình” này Ä‘á»u ngang bằng so vá»›i các nhân viên khác.
ÄÆ°a ra các quyết định đỠbạt chức vụ, khen thưởng… dá»±a trên năng lá»±c nhân viên, thay vì thiện cảm cá nhân. Äây là Ä‘iá»u kiện tiên quyết để bạn từ bá» những biểu hiện thiên vị cá»§a mình. Hãy láºp nên má»™t hệ thống, quy trình Ä‘ánh giá năng lá»±c nhân viên má»™t cách chân thá»±c, nghiêm túc để há»— trợ cho các quyết định cá»§a bạn.
Hãy tỉnh táo vá»›i những câu chuyện ngồi lê Ä‘ôi mách cá»§a các nhân viên. Sếp cần kịp thá»i nháºn ra dấu hiệu mầm mống cá»§a những tin đồn không hay từ các nhân viên, cho rằng bạn là má»™t nhà quản lý không công bằng, tư lợi. Có váºy bạn má»›i kịp thá»i chỉnh đốn, sá»a sai thay vì để cho những tin đồn Ä‘ó lan rá»™ng và ngày càng gây ra nhiá»u ảnh hưởng xấu. Lúc Ä‘ó thì dù bạn thanh minh đến mấy, má»i ngưá»i vẫn có cá»›… bẻ lại: “Không có lá»a, làm sao có khói?”
Kiểm Ä‘iểm và tá»± Ä‘ánh giá cá nhân. Bạn cần nghiêm túc nhìn nháºn những quyết định, hành vi cá»§a mình để kịp thá»i chấn chỉnh các biểu hiện thiên vị. Quan trá»ng là bạn sẽ hành xá» ra sao vá»›i những sai lầm cá»§a mình. Hãy váºn dụng kinh nghiệm lãnh đạo để giải quyết má»i thứ tháºt khéo léo, không làm phương hại đến uy tín cá nhân.
Chẳng hạn như việc bạn ngay láºp tức bổ sung quyết định khen thưởng cho nhân viên chưa được nhìn nháºn má»™t cách Ä‘úng đắn, chắc chắn sẽ nháºn được sá»± á»§ng há»™ cá»§a má»i ngưá»i trong công ty. Vá»›i những “cục cưng” cá»§a mình, không nhất thiết phải thừa nháºn quyết định khen thưởng cá»§a mình là sai, và ngay láºp tức rút lại quyết định Ä‘ó. Hành động này có thể sẽ khiến há» bị tổn thương nặng ná», hÆ¡n nữa uy tín cá»§a bạn cÅ©ng vì thế mà xấu Ä‘i. Hãy giao cho há» nhiá»u công việc phức tạp, Ä‘òi há»i nhiá»u năng lá»±c hÆ¡n, vừa giúp há» trau dồi thêm kinh nghiệm, vừa để bạn có dịp Ä‘ánh giá lại năng lá»±c và trình độ cá»§a những nhân viên này. Lúc Ä‘ó, má»i chuyện sẽ rõ ràng.
Tính thiên vị cá»§a nhà lãnh đạo không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân há», mà còn làm cho các nhân viên tá»± mãn, thui chá»™t tài năng theo thá»i gian. Bởi váºy, hãy là ngưá»i sếp chí công vô tư, bạn sẽ thu phục được nhân tâm trong toàn công ty mình.