Nên thưởng thế nào?

Việc Ä‘ánh giá, xếp loại nhân viên không chỉ Ä‘Æ¡n thuần dá»±a vào mục tiêu và thành tích đạt được. Má»™t hệ thống khen thưởng tối Æ°u cần Ä‘áp ứng các yếu tố bù đắp, phúc lợi, công nhận và tuyên dÆ°Æ¡ng nhân viên.

Má»™t nhân viên má»—i ngày đều Ä‘i làm trá»… 15 phút nhÆ°ng luôn Ä‘Æ°a ra được lý do hợp lý. Người này thá»±c sá»± có vấn đề về sức khỏe hay là… Má»™t nhân viên khác nữa nhiều năm qua làm rất tốt má»™t công việc, nhÆ°ng gần Ä‘ây hiệu quả làm việc lại kém hÆ¡n trÆ°á»›c. Có nên Ä‘Æ°a người này Ä‘i Ä‘ào tạo lại?

– Đánh giá, xếp loại…
Trên thá»±c tế, Ä‘ánh giá quá trình làm việc của nhân viên tại doanh nghiệp không chỉ Ä‘Æ¡n giản là Ä‘Æ°a ra những nhận xét. Các chuyên gia về nhân sá»± cho rằng, để việc Ä‘ánh giá nhân viên đạt hiệu quả thiết thá»±c, nhà quản lý cần dá»± tính trÆ°á»›c và xác định được giá»›i hạn của phạm vi Ä‘ánh giá, cÅ©ng nhÆ° thiết lập môi trường làm việc phù hợp để thá»±c hiện quá trình Ä‘ánh giá.

 

Phần lá»›n các công ty đều sá»­ dụng má»™t hình thức Ä‘ánh giá chung cho tất cả công việc trong ná»™i bá»™, nhà quản lý cần biết sá»­ dụng những lời bình luận và giải thích để mở rá»™ng việc Ä‘ánh giá, nhằm thay đổi hình thức Ä‘ánh giá theo từng công việc cụ thể.

Việc Ä‘ánh giá nhân viên không chỉ dá»±a vào cấp quản lý trá»±c tiếp mà cần tham khảo ý kiến từ tất cả những người có quan hệ vá»›i nhân viên, bao gồm cấp lãnh đạo, đồng nghiệp, khách hàng, đối tác và bản thân nhân viên tá»± Ä‘ánh giá mình.

Quy trình Ä‘ánh giá nhân viên được thá»±c hiện theo bảng Ä‘iểm, có nhân hệ số để tính lÆ°Æ¡ng, thưởng. Các tiêu chí Ä‘ánh giá có thể thay đổi theo cấp Ä‘á»™ nhân viên hay quản lý.

Chẳng hạn, nếu nhân viên chỉ được “chấm Ä‘iểm” dá»±a trên tinh thần trách nhiệm, khả năng chuyên môn, các đề xuất cải tiến, kỹ năng giao tiếp thì cấp quản lý được xét thêm tiêu chí “năng lá»±c quản lý và Ä‘ào tạo nhân viên”.

Má»™t người quản lý nếu không phát triển nhân viên má»›i, Ä‘ào tạo được người thay thế mình thì dù Ä‘iểm số thành tích có cao nhÆ°ng vẫn không đạt chuẩn xếp loại. Việc Ä‘ánh giá nhân viên thá»±c chất là tính theo năng lá»±c và khả năng Ä‘óng góp cho công ty. Trong năm, nhân viên tham gia vào má»™t dá»± án lá»›n hoặc làm nhiều dá»± án nhỏ thì ngoài các tiêu chí trên, nhân viên còn được xét đến năng lá»±c thể hiện, khối lượng công việc, khả năng cống hiến, kỹ năng học hỏi từ công việc.

Việc Ä‘ánh giá, xếp loại nhân viên không nên chỉ dá»±a vào mục tiêu, thành tích đạt được mà quan trọng hÆ¡n, cách đạt được mục tiêu Ä‘ó. Vì thế, ngoài mục tiêu kinh doanh là Ä‘iều kiện cần trong Ä‘ánh giá-xếp loại lao Ä‘á»™ng, nhân viên còn được xét đến các yếu tố khác nhÆ° tinh thần phối hợp Ä‘á»™i nhóm, kỹ năng thÆ°Æ¡ng thuyết, cách giải quyết vấn đề, xá»­ lý khủng hoảng…

Cách Ä‘ánh giá này quyết định mức lÆ°Æ¡ng của từng người, còn mức thưởng sẽ được xét trên thành quả của tập thể.

Quy trình Ä‘ánh giá nhân viên được thá»±c hiện theo các khoảng thời gian ba tháng, sáu tháng hoặc má»™t năm. Hình thức Ä‘ánh giá theo quí (ba tháng) có Æ°u Ä‘iểm là: kịp thời Ä‘á»™ng viên, khen thưởng hay uốn nắn, sá»­a chữa khuyết Ä‘iểm cho nhân viên. Tuy nhiên, kiểu Ä‘ánh giá này có thể không thích hợp vá»›i các công việc mang tính chất dá»± án dài hạn. NhÆ°ng vá»›i cách Ä‘ánh giá vào má»—i cuối năm, có khi lại tạo cho nhân viên tâm lý đối phó, chỉ chịu “cải thiện” lề lối làm việc vào giai Ä‘oạn trÆ°á»›c kỳ Ä‘ánh giá, sau Ä‘ó có thể họ lại… “ngá»±a quen đường cÅ©”.

– Và khen thưởng
Sau quá trình Ä‘ánh giá và xếp loại, việc khen thưởng không chỉ nhằm mục Ä‘ích Ä‘em lại… giá trị vật chất cho nhân viên. Các chuyên gia về nhân sá»± cho rằng, má»™t hệ thống khen thưởng tối Æ°u cần Ä‘áp ứng các yếu tố bù đắp, phúc lợi, công nhận và tuyên dÆ°Æ¡ng nhân viên.

Tiền bạc chÆ°a hẳn là yếu tố chính tạo nên… xúc cảm cho nhân viên khi được khen thưởng. Quan trọng hÆ¡n, theo các chuyên gia về nhân sá»±, nhân viên cần được công nhận và Ä‘ánh giá cao năng lá»±c thể hiện, thành tích đạt được… tại doanh nghiệp nhÆ° má»™t sá»± biết Æ¡n. Cách làm xem ra cÅ©ng không quá phức tạp: má»™t bản nhận xét cá nhân được người quản lý gá»­i trá»±c tiếp đến nhân viên; công khai cảm Æ¡n nhân viên này trÆ°á»›c các đồng nghiệp vì những hành Ä‘á»™ng cụ thể Ä‘ã làm, có tác Ä‘á»™ng tích cá»±c đến tổ chức…

Đừng quá nhấn mạnh đến yếu tố tiền bạc trong khen thưởng nhân viên, bởi công ty Ä‘ã “tưởng thưởng” các giá trị khác cho nhân viên nhÆ° môi trường làm việc, văn hóa công ty, các giá trị được chia sẻ, được trở thành đối tác của khách hàng…

Việc thưởng chỉ mang tính khuyến khích, bởi nhân viên sẽ biết Æ¡n doanh nghiệp hÆ¡n vì các khoản lÆ°Æ¡ng lãnh hàng tháng.