Thất thoát tài chính trong kinh doanh do ý đồ chá»§ quan cá»§a nhân viên công ty chính là má»™t căn bệnh kinh niên trong phần lá»›n các công ty. Nhiá»u vị lãnh đạo Ä‘ã tìm cách ngăn chặn việc này bằng phương thức kiểm tra chặt chẽ các bảng báo giá, các khoản chi phí, má»™t số lại dùng biện pháp sàng lá»c tuyển chá»n nhân sá»± má»™t cách kỹ lưỡng cẩn tháºn ngay từ vòng sÆ¡ tuyển đầu tiên để tìm ra những ứng viên trung thá»±c. Còn các chuyên viên quản lý nhân sá»± thì lại thích sá» dụng các biện pháp nghiệp vụ để kiểm tra độ trung thá»±c cá»§a ứng viên.
Thá» phác há»a sÆ¡ qua chân dung cá»§a những "quan tham" này xem sao. Má»™t phó giám đốc phụ trách vá» mặt giao tế chẳng hạn. Vá»›i má»™t quỹ tài chính ở trên rót xuống dành cho việc thiết láºp các mối quan hệ đối ngoại và tạo dá»±ng công chúng, ngưá»i này rất có thể dá»… dàng xén cá»§a công cho vào túi riêng cá»§a mình, và trong các báo cáo gá»i lãnh đạo vẫn đầy đủ các mục chi tiêu cùng các hóa đơn chứng từ hợp pháp. Hay như các giám đốc marketing cÅ©ng có thể làm căng chiếc ví cá»§a mình bằng nhiá»u cách. DÄ© nhiên chưa hẳn 100% các ông bà giám đốc giao tế, marketing Ä‘ã là những tên "trá»™m cao cấp", tuy rằng nhiá»u chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c tư vấn và tuyển dụng nhân sá»± lại cho rằng tá»· lệ "trá»™m cao cấp" này trong đội ngÅ© các marketing manager, manager giao tế,, manager vá» quảng cáo…chiếm không dưới 50% trên thị trưá»ng lao động.
Các nhà tuyển dụng và các chuyên gia săn đầu ngưá»i thì lại ít khi quan tâm đến việc kiểm tra lý lịch ứng viên, mặc dù há» có thể làm được Ä‘iá»u này thông qua việc "há»i thăm" các nÆ¡i làm việc cÅ© mà ứng viên Ä‘ã từng làm việc. Mà chắc cÅ©ng chẳng ai lạ lẫm gì vá»›i các thư giá»›i thiệu được ký bởi các ông chá»§ cá»§a nhiá»u công ty doanh nghiệp từ lá»›n đến nhá». Hầu hết các thư này được láºp trên má»™t mẫu có saün, nhân viên trước khi nghỉ việc thưá»ng Ä‘ã chuẩn bị sẵn cho mình má»™t lá thư giá»›i thiệu tháºt kêu, tháºt oách và giúi vào tay ông Giám đốc. Chẳng có mấy vị lãnh đạo nào lại mất thì giỠđể Ä‘á»c những lá thư này, há» ký ngay không cần suy nghÄ© mặc dù có thể há» không ưa gì ngưá»i nhân viên này và có khi còn mong công ty A,B,C nào Ä‘ó rước Ä‘i cho khuất mắt.
Äể Ä‘ánh giá được má»™t phần nào Ä‘ó tính trung thá»±c cá»§a ứng viên, các chuyên gia tuyển dụng thưá»ng sá» dụng má»™t số nghiệp vụ cá»§a mình, ví dụ như đưa ra má»™t tình huống hay má»™t vụ scandal tai tiếng nào Ä‘ó trong lÄ©nh vá»±c thương mại và xem xét phân tích cách trả lá»i cá»§a ứng viên. Tuy nhiên, biện pháp này không thể đảm bảo được hiệu quả cá»§a việc kiểm tra tính trung thá»±c cá»§a ứng viên. Tại Nga, trong nhiá»u trưá»ng hợp quan trá»ng, các nhà tuyển dụng thưá»ng nhỠđến các dịch vụ thẩm tra an ninh.
Những chi tiết Ä‘áng ngá» trong hồ sÆ¡ lý lịch ứng viên
Sau khi ký hợp đồng vá»›i các nhà tuyển dụng, các dịch vụ thẩm tra an ninh bắt đầu vào cuá»™c. Bước đầu tiên há» thu tháºp thông tin vỠứng viên, vá» mức thu nháºp cá»§a ngưá»i này tại chá»— làm cÅ© và sau Ä‘ó so sánh vá»›i mức chi tiêu cá»§a ứng viên cho việc xây cất nhà cá»a, sắm xe cá»™ và má»™t số chi phí khác. Nếu mức thu nháºp cá»§a ứng viên khoảng 3000$ mà anh ta vẫn mua được căn há»™ 5 buồng tiện nghị hay chá»…m chệ trên chiếc xe hÆ¡i ngoại đắt tiá»n cáu cạnh không dưới 100 000$ thì vấn đỠcần phải được xem xét nghiên cứu kỹ. Và các mối nghi ngá» sẽ được khoanh tròn ở Ä‘ây cùng dấu chấm há»i to tướng.
Theo lá»i ông Vitali Kotchekov, Phó Tổng giám đốc công ty dịch vụ an ninh SB Konus tại MatxcÆ¡va thì các nhà tuyển dụng nên kiểm tra xem ứng viên cá»§a mình Ä‘ã từng quan hệ vá»›i các loại khách hàng nào trước Ä‘ây, đặc biệt nên chú ý đến các hợp đồng dài hạn giữa ứng viên và các đối tác bởi trong các loại hợp đồng kiểu này ngưá»i ta rất dá»… kiếm chác vá»›i tá»· lệ cho vào túi là không há» nhá». Rất có thể Bạn sẽ "nhặt" được nhiá»u thông tin lý thú vỠứng viên cá»§a Bạn.
Giá cả cho má»™t cuá»™c thẩm tra kiểu trên dao động từ vài trăm cho đến vài ba nghìn dollars. Và chi phí sẽ cao hÆ¡n nữa nếu việc thẩm tra này có dính dáng đến lý lịch ứng viên tại lãnh thổ nước ngoài. Thá»i gian cho má»™t cuá»™c thẩm tra như váºy kéo dài từ 2-3 ngày cho đến 1 tuần.
Äể việc thẩm tra lý lịch ứng viên trở nên dá»… dàng và thuáºn tiện hÆ¡n, nhiá»u chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c tuyển dụng nhân sá»± tại Nga cho rằng nên đưa ra các bản gồm nhiá»u câu há»i cụ thể vá» mức thu nháºp tại nÆ¡i làm cÅ© hay nhiá»u yếu tố quan trá»ng khác liên quan đến bản thân. Tuy nhiên, má»™t số chuyên gia khác lại cho rằng vấn đỠnày không dá»… dàng thá»±c hiện được. Luáºt lao động má»›i (sá»a đổi) cá»§a Nga Ä‘ã cản trở công việc này cá»§a các nhà tuyển dụng. Theo Ä‘iá»u 86, khoản 3 cá»§a Bá»™ luáºt lao động sá»a đổi thì nhà tuyển dụng không có quyá»n kiểm tra lý lịch nhân viên nếu không được sá»± đồng ý cá»§a chính ngưá»i Ä‘ó. Äể đạt được sá»± đồng ý cá»§a má»™t top manager hay má»™t chuyên viên tương đối nặng ký trong việc thẩm tra lý lịch cá»§a há» hoàn toàn không phải dá»…. Nhà tuyển dụng rất có thể bị "mất mặt" trước các ứng viên sáng giá mà há» Ä‘ang muốn săn. Vả lại, các ứng viên – "trá»™m cao cấp" thưá»ng rất ma mãnh, há» thưá»ng báo trước cho các đối tác mà há» Ä‘ã từng kiếm chác vá» các khả năng thẩm tra, do Ä‘ó Ä‘iá»u này cÅ©ng Ä‘ã gây không ít khó khăn cho các nhà tuyển dụng.
Các biện pháp khác
Có không ít các biện pháp để có thể kiểm tra được độ trung thá»±c cá»§a ứng viên. Má»™t trong những biện pháp tâm lý thưá»ng được các nhân viên phá»ng vấn Ä‘em ra áp dụng chính là việc không thống nhất trước sau giữa lá»i nói và hành động cá»§a ứng viên. Ngoài ra các nhà tuyển dụng còn dùng các nghiệp vụ quan sát để có thể Ä‘oán biết được ứng viên Ä‘ang lúng túng ở Ä‘âu, và trong nhiá»u tình huống lúng túng cá»§a ứng viên nhà tuyển dụng có thể ít nhiá»u phá»ng Ä‘oan được tình hình. Má»™t ứng viên khi nói dối Ä‘iá»u gì Ä‘ó thưá»ng phải vượt qua má»™t rào cản vô hình nào Ä‘ó vá» tâm lý nên rất dá»… lâm vào tình huống ấp a ấp úng, nói năng thiếu mạch lạc, dứt khoát, gương mặt Ä‘ôi lúc trở nên thất thần hoặc bối rối.
Khi ứng viên nói dối vá» má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó, há» thưá»ng ngắt hÆ¡i giữa chừng, trả lá»i không rõ ràng hoặc ấp a ấp úng kiểu "e-e-e", "m-m-m" vv và vv.
Nếu má»™t ứng viên trả lá»i thiếu mạch lạc và tá»± tin khi bị há»i vặn vẹo thì Bạn hãy cảnh giác, hãy đưa ra nhiá»u câu há»i và tình huống trái ngược nhau để kiểm tra xem giữa các câu trả lá»i có mâu thuẫn hay không. Nếu ứng viên mặc dù ngồi trong má»™t chiếc ghế bành đắt tiá»n mà cứ xoay trước xoay sau hoặc đổi tư thế liên tục thì Bạn cÅ©ng nên để ý đến chi tiết này bởi theo kinh nghiệm cá»§a các chuyên viên tư vấn nguồn nhân lá»±c thì Ä‘ây chính là má»™t dấu hiệu khong mấy tốt đẹp.
Tuy nhiên, những kinh nghiệm trên Ä‘ây chỉ là để tham khảo chứ không thể đảm bảo độ chính xác 100% trong việc kiểm tra tính trung thá»±c cá»§a ứng viên. Và nói ngắn gá»n thì việc quản lý theo dõi từng cá nhân má»™t không thể gá»i là hiệu quả so vá»›i việc theo dõi chặt chẽ kết quả công việc cá»§a há». Và nên thảo luáºn Ä‘ánh giá công việc cá»§a há» má»™t cách công khai, tránh bàn luáºn cá nhân vá»›i bản thân há». Buá»™c má»™t nhân viên nghỉ việc vì há» không trung thá»±c vá» tài chính vá»›i công ty nhiá»u khi gây má»™t ảnh hưởng không mấy tốt đẹp đối vá»›i ngưá»i nháºn việc tiếp Ä‘ó.
Và Ä‘iá»u cuối cùng quan trá»ng không kém Ä‘ó chính là văn hóa công ty cá»§a Bạn. Nếu Bạn gây dá»±ng được má»™t ná»n văn hóa công ty lành mạnh mà trong Ä‘ó các ná»™i quy, quy định vá» nhân sá»± được phổ biến rõ ràng và cẩn tháºn, nhân viên công ty cảm thấy Ä‘iá»u gì há» có thể làm được, Ä‘iá»u gì không nên thì có thể Bạn Ä‘ã ngăn chặn trước được nguy cÆ¡ mất trá»™m bởi các tay trá»™m cao cấp. Chưa chắc bản thân ngưá»i lao động Ä‘ã có ý đồ kiếm chác từ công ty nhưng nếu môi trưá»ng quá dá»… dàng và không được kiểm soát chặt chẽ thì chắc chắn sẽ có má»™t lúc lòng tham cá»§a há» sẽ trá»—i dáºy. Và rồi cái gì đến sẽ đến. Chỉ có môi trưá»ng làm việc trong lành má»›i tạo ra được những con ngưá»i trung thá»±c.