Văn hóa tuyển dụng phần nào nói lên văn hóa doanh nghiệp và tính cách cá»§a cấp quản lý doanh nghiệp. Ấn tượng đầu tiên vá» cách hành xá» chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp cá»§a bá»™ pháºn tuyển dụng và những ngưá»i tham gia Ä‘ón tiếp, phá»ng vấn sẽ Ä‘á»ng lại khá lâu trong lòng ứng viên.
Má»™t đặc Ä‘iểm chung đối vá»›i các mẫu quảng cáo công việc là các Ä‘iá»u kiện vá» tuổi tác, giá»›i tính, tình trạng hôn nhân,Ä‘ôi khi có cả yêu cầu vá» ngoại hình. Trong các trưá»ng hợp khác lại có những yêu cầu vá» cả lý lịch như há»™ khẩu, nhà ở, nÆ¡i cư trú.
Khi đăng các Ä‘iá»u kiện này, nhà tuyển dụng Ä‘ã vạch rõ những giá»›i hạn cho công việc. Các ứng viên cần tổi thiểu thá»a mãn các yêu cầu trên, và như váºy cÅ©ng nhằm loại bá» các ứng viên không Ä‘áp ứng các yêu cầu như những ngưá»i có nhược Ä‘iểm vá» ngoại hình, tuổi tác không phù hợp, hay nÆ¡i cư trú .Các công việc cÅ©ng ngày càng có những yêu cầu cao đối vá»›i các nhân viên tuyển dụng nên nếu bạn rÆ¡i vào trưá»ng hợp bất lợi như ly hôn, bị khuyết táºt, hÆ¡i lá»›n tuổi hoặc há»™ khẩu ở tỉnh thì cÆ¡ há»™i sẽ bị giảm Ä‘i nhiá»u so vá»›i các ứng viên Ä‘áp ứng các yêu cầu đỠra.
Thá»±c tế cho thấy những ngưá»i có khiếm khuyết như trên luôn tá»± nháºn thức phải ná»— lá»±c hÆ¡n ngưá»i bình thưá»ng, và do váºy há» thưá»ng chăm chỉ, cần mẫn hÆ¡n ngưá»i khác. Và những ngưá»i không có há»™ khẩu TP.HCM thưá»ng là những ngưá»i sẵn sàng chấp nháºn làm những việc khó khăn hÆ¡n, vá»›i thu nháºp thấp hÆ¡n; há» không Ä‘òi há»i nhiá»u và Ä‘a số Ä‘á»u rất siêng năng, và luôn phấn đấu để chứng thá»±c năng lá»±c bản thân.
Những khiếm khuyết
Tuy nhiên, vấn đỠkhông chỉ dừng lại ở việc phân biệt đối xá» khi đăng báo tuyển dụng. Nhiá»u công ty cÅ©ng chưa thể hiện Ä‘úng má»±c văn hóa tuyển dụng:
Thứ nhất, hồ sÆ¡ dá»± tuyển được yêu cầu quá phức tạp, rắc rối. Nhiá»u công ty yêu cầu ngay từ đầu phải ná»™p bản photocopy có công chứng hàng loạt giấy tá», bằng cấp, chứng minh, há»™ khẩu, quyết định thôi việc, hợp đồng lao động cÅ©… Chỉ riêng vá»›i yêu cầu này thôi, công ty Ä‘ã mất cÆ¡ há»™i tìm được ứng viên giá»i. Vì ứng viên giá»i, có kinh nghiệm thưá»ng chỉ đồng ý bổ sung các loại giấy tá» này sau khi Ä‘ã được phá»ng vấn và được chấp nháºn sÆ¡ bá»™.
Lá»i khuyên đưa ra cho doanh nghiệp là nên yêu cầu các giấy tá» cần thiết như vá» lý lịch cá nhân, đơn xin việc,bằng cấp. Còn các giấy tá» nào có thể bổ sung vá» sau thì không cần thiết phải bắt ứng viên ná»™p hết cùng má»™t lúc, trong khi chưa hiểu rõ ứng viên có phù hợp vá»›i công việc hay không. Má»™t khi hai bên cùng thấy được lợi ích chung, mong muốn "tiến xa hÆ¡n" thì việc bổ sung các giấy tá» cần thiết để hợp thức hóa cÅ©ng không phải là muá»™n.
– Thứ hai, nhiá»u công ty xem việc má»i ứng viên đến phá»ng vấn như ban má»™t ân huệ. Há» gá»i Ä‘iện thoại má»i ứng viên đến phá»ng vấn rồi cho đợi hàng giá», không má»™t lá»i xin lá»—i. Mục Ä‘ích cá»§a ngưá»i đến dá»± tuyển công việc là mong muốn tìm được má»™t công việc phù hợp vá»›i bản thân há» chứ không phải vì há» không có nÆ¡i nào khác để làm. Và các doanh nghiệp cÅ©ng không muốn tốn thì giá» trong việc tuyển dụng này, vì váºy không chỉ có các ứng viên mà cả các doanh nghiệp cÅ©ng nên chú trá»ng cho khâu tuyển dụng. Vá»›i tác phong công nghiệp, thá»±c hiện nhanh chóng và có hiệu quả thì công ty bạn chắc chắn sẽ thu hút nhiá»u nhân tài. Äừng để mất Ä‘i cÆ¡ há»™i có những nhân viên tài giá»i chỉ vì bạn bắt há» làm những việc như chỠđợi.
– Thứ ba là thái độ thiếu lịch sá»± trong lúc phá»ng vấn cá»§a nhiá»u ông chá»§, bà chá»§. Những câu há»i cá»™c lốc, thiếu danh xưng, những cái hất hàm, ra hiệu tá» vẻ coi thưá»ng, những ánh mắt dò xét… thể hiện quan Ä‘iểm ứng viên là ngưá»i Ä‘ang "xin" việc và công ty là ngưá»i Ä‘ang "cho" việc. Hình như ít ngưá»i chịu nháºn thức rằng quan hệ lao động là quan hệ hợp tác bình đẳng, hai bên cùng có lợi.
– Và cuối cùng, là má»™t quá trình im lặng, nhiá»u khi là vÄ©nh viá»…n sau buổi phá»ng vấn. Ở nhiá»u công ty, sau buổi phá»ng vấn ứng viên không há» biết là buổi phá»ng vấn có hứa hẹn Ä‘iá»u gì vá» sau không. Phép lịch sá»± tối thiểu luôn yêu cầu doanh nghiệp có những lá»i cảm Æ¡n và thông báo kết quả đến ngưá»i được má»i phá»ng vấn, hoặc ít ra cÅ©ng thông báo cho ngưá»i ứng tuyển biết vá» việc há» có còn cÆ¡ há»™i hay không, nhằm tránh sá»± chỠđợi vô ích từ phía ứng viên.
…và sá»± chuyên nghiệp
Äa số các công ty nước ngoài, đặc biệt là các công ty châu Âu, Mỹ luôn thể hiện tính chuyên nghiệp trong công tác tuyển dụng. Há» má»i ứng viên đến vá»›i thái độ trân trá»ng và thể hiện mong muốn có quan hệ hợp tác bình đẳng, hai bên cùng có lợi. Các buổi phá»ng vấn thưá»ng được tổ chức rất Ä‘úng giá» và nếu có bị cháºm trá»… chút đỉnh thì ứng viên được ngồi đợi ở nÆ¡i trang trá»ng, kín Ä‘áo, được má»i nước và kèm theo lá»i giải thích, xin lá»—i.
Các ứng viên thưá»ng được má»i lệch giá» nhau và được bố trí sao cho ngưá»i này không gặp ngưá»i kia. Có công ty sá» dụng má»™t khách sạn hay má»™t địa Ä‘iểm khác ngoài công ty để tổ chức phá»ng vấn, tránh cho ứng viên "chạm mặt" nhau và tránh cảm giác Ä‘ang đến công ty để "xin" việc. Trong lúc phá»ng vấn, há» luôn tá» thái độ tôn trá»ng ứng viên.
Các câu há»i luôn được kèm theo danh xưng và thưá»ng được diá»…n đạt không phải theo cách thức truy vấn cá»™c lốc mà theo kiểu "bạn nghÄ© gì vá» vấn đỠnày?", "xin vui lòng cho biết cách giải quyết cá»§a bạn trong trưá»ng hợp này"… Ứng viên được xem là má»™t "đối tác" và mục Ä‘ích cá»§a cuá»™c phá»ng vấn là hai bên cùng tìm hiểu nhau, cùng tìm kiếm cÆ¡ há»™i hợp tác, chứ hoàn toàn không có khái niệm "xin, cho".
Sau khi phá»ng vấn, ứng viên thưá»ng nháºn được thư cảm Æ¡n và thông báo kết quả. Nếu không được ký hợp đồng, thư cảm Æ¡n thưá»ng kèm theo câu gợi mở đại loại là: "Chúng tôi lấy làm tiếc do vị trí tuyển dụng có hạn nên chưa thể hợp tác vá»›i ông/bà lần này. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn xin giữ lại hồ sÆ¡ cá»§a quý ông/bà cho nhu cầu tuyển dụng vá» sau. Trong tương lai, khi có vị trí khuyết, chúng tôi sẽ cân nhắc để má»i ông/bà đến trao đổi lại…". Tháºt chuyên nghiệp và tháºt mát lòng, mát dạ!
Trên thá»±c tế, khá nhiá»u công ty hiện nay vá»›i thái độ chưa chuyên nghiệp Ä‘ã khiến cho nhiá»u nhân viên má»™t Ä‘i không trở lại.
Muốn xây dá»±ng văn hóa doanh nghiệp, các công ty hãy bắt đầu từ việc xây dá»±ng "văn hóa tuyển dụng". Äây là cá»a ngõ giao tiếp đầu tiên giữa công ty vá»›i ứng viên, những ngưá»i lao động tương lai cá»§a công ty. Má»™t ấn tượng đẹp ban đầu bao giá» cÅ©ng là tiá»n đỠcho sá»± hợp tác lâu dài và gắn kết.