Chá»§ tịch, tổng giám đốc Investconsult Group – Nguyá»…n Trần Bạt tóm tắt thành công cá»§a mình vào 3 yếu tố: Yêu nước để có đủ sức mạnh và lòng dÅ©ng cảm; Yêu ngưá»i để hiểu và dùng ngưá»i; Hiểu đất nước mình và lá»™ trình phát triển cá»§a nó, hiểu Ä‘úng giá trị cá»§a Việt Nam trên trưá»ng quốc tế. "Tôi là má»™t ngưá»i giàu ở Việt Nam và giàu má»™t cách chính Ä‘áng…” – ít ngưá»i Việt Nam nào bá»™c lá»™ thân thế thẳng thắn đến như váºy, cho dù ngưá»i Ä‘ó là má»™t doanh nhân nổi tiếng Ä‘i chăng nữa.
Những hồi ức như Ä‘an xen nhau trên gương mặt ngăm Ä‘en đầy góc cạnh cá»§a anh: “Ká»· niệm làm tôi xót xa nhất trong Ä‘á»i là khi con gái tôi bị bệnh bạch cầu.
Tôi phải “chui” vào tổng kho dược để mua từng ống thuốc đặc trị cho con. Giá thuốc ấy ở nước ngoài đến 50 USD/lá» và con bé phải dùng 2 lá» má»—i tuần. Vợ chồng tôi bán đến những thứ cuối cùng có thể bán được nhưng vẫn không cứu nổi con. Giá má»™t ca mổ ghép tá»§y ở nước ngoài lúc Ä‘ó là 40.000 USD – tôi có nằm mÆ¡ cÅ©ng không thấy. Tôi Ä‘ã khóc ngày đưa con Ä‘i và thá» vá»›i mình rằng sẽ phải trở thành ngưá»i tháºt giàu để không bao giá» rÆ¡i vào ná»—i bất hạnh như thế…”. Anh Nguyá»…n Trần Bạt kể lại.
Ná»n tảng văn hóa
“Tôi nháºn ra rất sá»›m là kiểu gì cÅ©ng phải có há»c vấn và kiên quyết bắt đầu từ việc trang bị kiến thức cho mình”. CÅ©ng tháºt thẳng thắn khi anh Bạt nói rằng: “Tôi thông minh và hiểu biết hÆ¡n nhiá»u ngưá»i. Chuyên ngành há»c chính cá»§a tôi là cầu đưá»ng – trưá»ng đại há»c xây dá»±ng nhưng 20 tuổi, tôi Ä‘ã nghiên cứu rất sâu chá»§ nghÄ©a Marx và hiểu biết tháºt sá»± trong nhiá»u lÄ©nh vá»±c kinh tế, triết há»c, âm nhạc rồi tốt nghiệp cả đại há»c ngữ văn tại chức…”. Trước câu há»i cá»§a phóng viên: “Anh có nghÄ© mình quá tá»± tin không?” – câu trả lá»i cá»§a anh rất giản dị: “Tôi nghÄ© Ä‘iá»u Ä‘ó là bình thưá»ng”.
Sinh năm 1946 – tuổi Bính Tuất – quê Hưng Nguyên (Nghệ An), gia Ä‘ình ná»™i ngoại dòng dõi và giàu có tiếng, bố theo cách mạng sá»›m nên năm 10 tuổi anh Bạt ra Hà Ná»™i vá»›i cha. Vừa Ä‘i há»c vừa bán nước ở ga Hàng Cá», dưới Ä‘áy giá» sách là những cuốn sách cá»§a Maksim Gorky, Flobe, Dickens, Hecto Malo… “Những năm tháng khó khăn Ä‘ó lại chính là những năm tháng dạy tôi những bài há»c đầu tiên, bổ ích từ trong trang sách lẫn ngoài cuá»™c Ä‘á»i” – anh Bạt nhấn mạnh. Vào bá»™ đội, xuất ngÅ© Ä‘i há»c tiếp rồi lại vào bá»™ đội trở thành sÄ© quan công binh, tham gia thiết kế đưá»ng mòn Hồ Chí Minh. Giải phóng miá»n Nam, anh Bạt ra quân trở vá» viện Khoa há»c và công nghệ giao thông váºn tải rồi quyá»n chá»§ nhiệm bá»™ môn Ná»n móng và công trình đại há»c giao thông váºn tải, cục sáng chế… con đưá»ng dưá»ng như Ä‘ã rõ cho má»™t ngưá»i nghiên cứu sâu vào khoa há»c. Váºy mà, anh lại ngoặt sang kinh doanh các dịch vụ tư vấn.
“Chuyện khá dài – lúc ấy tôi trá» há»c ở Hải Phòng…” – Anh Bạt hồi tưởng. “Luồng gió đổi má»›i Ä‘ã làm thay đổi cả xã Minh Tâm (Kiến Thụy – Hải Phòng) nÆ¡i tôi ở. Tôi lúc ấy còn rất trẻ nhưng Ä‘ã kịp hiểu. Chính tôi Ä‘ã hô hào phụ huynh há»c sinh thay vì Ä‘óng tiá»n ăn cho con 5 đồng hàng tháng, góp cho chúng tôi má»™t khoản rồi chính chúng tôi tá»± nuôi tôm, mua bán tôm cá, tăng gia… bằng số vốn đầu tiên Ä‘ó. Kết quả là những tháng tiếp sau, chúng tôi đủ sức tá»± lo cho cuá»™c sống má»™t cách Ä‘àng hoàng, không cần sá»± Ä‘óng góp cá»§a bố mẹ nữa… Äó là bước đầu tiên…”.
Má»™t cánh cá»a mở ra thế giá»›i
Bắt đầu bằng má»™t công ty tư vấn nhá» năm 1989, chuyển thành công ty tư nhân năm 1992 và hiện nay, Investconsult Group là công ty tư vấn số 1 cá»§a Việt Nam vá»›i doanh thu xấp xỉ 3 triệu USD/năm, vá»›i 600 dá»± án đầu tư nước ngoài trên khắp các lÄ©nh vá»±c từ sản xuất, cÆ¡ sở hạ tầng đến dịch vụ và bất động sản. Trên 4.000 nhãn hiệu hàng hóa, gần 600 sáng chế và trên 120 giao dịch chuyển giao công nghệ cá»§a nước ngoài vào Việt Nam Ä‘ã được công ty tư vấn và đăng ký bảo há»™. Investconsult Group bao gồm má»™t nhóm các công ty tư vấn đầu tư, luáºt phát triển hệ thống công chúng, dịch vụ, tài chính, quyá»n sở hữu trí tuệ hàng đầu tại Việt Nam… vá»›i hÆ¡n 200 cán bá»™ công nhân viên.
Khách hàng cá»§a Investconsult Group không chỉ là các doanh nghiệp trong nước mà còn là các tổ chức quốc tế. Anh Bạt cho rằng trong thá»i đại ngày nay không má»™t cá nhân hay quốc gia nào có thể đứng ngoài xu hướng toàn cầu hóa. Và trong quá trình cạnh tranh thì nhu cầu hợp tác lại càng trở nên cấp bách hÆ¡n bao giá» hết. CÅ©ng chính vì lý do này mà Investconsult Group chá»§ trương “chuyên nghiệp hóa” và “quốc tế hóa”, thể hiện trên hai khía cạnh: tích cá»±c tham gia các công việc có yếu tố quốc tế và đưa chất lượng dịch vụ lên trình độ quốc tế. Investconsult Group có thể tá»± hào vá» mạng lưới khách hàng quốc tế cá»§a mình vá»›i nhiá»u táºp Ä‘oàn có tên tuổi như Coca-Cola, IBM, Nec, Citibank, Deawoo.
Là má»™t trong số ít công ty tư vấn thành láºp riêng má»™t viện nghiên cứu. Äó là má»™t trong hai đơn vị ở công ty không hạch toán, anh Bạt cho biết. Con ngưá»i khôn ngoan là con ngưá»i ở trên đỉnh cao cá»§a thành công cần chuẩn bị cho sá»± đổi má»›i. Viện nghiên cứu giúp công ty tìm hiểu các chính sách, các chá»§ chương phát triển đất nước. Mặt khác, công ty cho biết, Việt Nam Ä‘ang trong quá trình há»™i nháºp vì váºy buá»™c phải nghiên cứu các vấn đỠquốc tế để hiểu được quá trình há»™i nháºp. Thông qua viện nghiên cứu, công ty tổ chức các lá»›p Ä‘ào tạo kinh nghiệm thá»±c tế, do các trưá»ng đại há»c không có giáo viên phụ trách bá»™ môn này. Công ty còn thành láºp má»™t trung tâm cung ứng thông tin vá» há»™i nháºp miá»…n phí hoặc ưu Ä‘ãi cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Tư duy chính là tồn tại
Anh Bạt cho rằng công việc cá»§a mình gần vá»›i các nhà chính trị hÆ¡n là doanh nhân bởi phải Ä‘i nhiá»u, gặp nhiá»u. Anh là ngưá»i thân quen cá»§a nhiá»u vị đại sứ, các tổ chức quốc tế và cÅ©ng chịu khó Ä‘i há»™i thảo: “Tôi Ä‘ã tiếp khoảng 15.000 khách nước ngoài; đối thoại vá»›i 1/3 số nghị sÄ© Australia, nói chuyện vá»›i 600 cá» tá»a là doanh nhân, trí thức Mỹ…”.
“Khi tôi má»›i thành láºp công ty, có ngưá»i cho tôi là thằng khùng nhưng tôi phá»›t lá». Tôi có cái để bán và rất nhiá»u ngưá»i mua thì tại sao không làm – Ä‘ó là trí khôn. Tôi khai thác những hiểu biết để cảnh báo rá»§i ro và biến chúng thành dá»± báo. Nhưng bạn phải hiểu má»™t Ä‘iá»u rằng: tư vấn là má»™t đơn vị dịch vụ chỉ bán được khi khoác lên nó má»™t bá»™ quần áo văn hóa và đặt nó trong má»™t tình huống cụ thể cá»§a cuá»™c sống”.
Thá»i gian biểu cá»§a anh Bạt: Dáºy vào 9h sáng, 9h30’ há»™i ý vá»›i lãnh đạo công ty, 10h – 12h suy nghÄ©, phân tích và dá»±ng các kịch bản cho sá»± phân tích Ä‘ó, 12h ăn cÆ¡m vá»›i cá»™ng sá»±, 2h chiá»u – 7h tối tiếp khách, xá» lý các “bi kịch nho nhá»”, 8h tối ăn cÆ¡m và từ 9h – 1h sáng: Ä‘á»c sách, theo dõi truyá»n hình, suy nghÄ© và gá»i Ä‘iện cho con trai ở London. “Tôi lúc nào cÅ©ng suy nghÄ© và suy nghÄ©. Ngay cả sau má»™t nụ hôn là lúc tôi Ä‘ã bắt đầu suy nghÄ©”, giống như Descartes và triết lý nổi tiếng cá»§a ông: “Tôi tư duy chính là tôi tồn tại”.
“Ai cÅ©ng chỉ có má»™t cuá»™c Ä‘á»i – giá như có thể có nhiá»u hÆ¡n để cảm nháºn hết cuá»™c sống! Và cÅ©ng chính vì Ä‘iá»u này mà tôi sống hết mình…”, – anh Bạt nói vá»›i vẻ trầm ngâm. Khi ngưá»i ta cả thấy mình có ích cho cuá»™c Ä‘á»i, dưá»ng như thá»i gian bao giá» cÅ©ng thiếu. Thá»i gian vá»›i những ngưá»i như thế bao giá» cÅ©ng trôi nhanh hÆ¡n.