Có kinh nghiệm, khả năng sáng tạo, giao tiếp tốt và kèm theo Ä‘ó Anh văn lưu loát, năng động, tá»± tin… là những yêu cầu rất chung và thưá»ng thấy ở các nhà tuyển dụng khi tìm kiếm nhân viên cho bá»™ pháºn marketing. Nhưng liệu những thông tin như thế có đủ để há» có được má»™t nhân viên Ä‘úng yêu cầu?
Marketing – má»™t lÄ©nh vá»±c khá tổng quát và há»™i tụ nhiá»u yếu tố để làm nên má»™t thương hiệu. Chính vì thế nhân viên cho bá»™ pháºn marketing cÅ©ng rất Ä‘a dạng: nhân viên chiến lược marketing, nhân viên sáng tạo, nhân viên PR, nhân viên tổ chức sá»± kiện, copywriter… Má»—i vị trí Ä‘á»u cần những ứng viên có tố chất riêng thích hợp. Äôi khi các nhà tuyển dụng cÅ©ng rất mÆ¡ hồ khi mong muốn tìm kiếm má»™t nhân sá»± marketing, há» chỉ cần biết phải bổ sung lá»±c lượng marketing hòng tìm ra hướng Ä‘i cho sản phẩm hoặc thương hiệu. Sá»± mÆ¡ hồ Ä‘ó Ä‘ã làm…
Không ít nhà tuyển dụng cÅ©ng như ngưá»i tìm việc mất nhiá»u thá»i gian để tìm thấy được Ä‘iểm chung. Như váºy, vấn đỠđặt ra ở Ä‘ây là nhà tuyển dụng phải biết mình cần những gì và các ứng viên phải biết mình có thể làm gì
Mỗi nghỠmột tố chất
Như Ä‘ã nêu ở trên, bá»™ pháºn marketing chứa đựng nhiá»u vị trí khác nhau. Tạp chí Marketing Việt Nam xin đưa ra má»™t số yêu cầu cÆ¡ bản cho má»—i công việc marketing riêng biệt để bạn Ä‘á»c tham khảo.
– Nhân viên chiến lược marketing (strategy): khả năng phân tích, suy luáºn logic, khả năng phán Ä‘oán, sá»± sáng tạo…
– Nhân viên PR: khả năng giao tiếp, sá»± nhạy cảm, khả năng truyá»n đạt, khả năng thuyết phục…
– Nhân viên tổ chức sá»± kiện: năng động, nhanh nhạy, khả năng xá» lý và giải quyết vấn đỠtức thá»i, khả năng làm việc táºp thể…
– Nhân viên sáng tạo (creative): có thể không cần bằng cấp, nhưng phải có cá tính, tháºm chí hÆ¡i khác ngưá»i.
– Giám đốc marketing: ngoài những kỹ năng tổng hợp cần thiết cho các vị trí marketing, giám đốc marketing còn phải là ngưá»i có khả năng nhìn nháºn vấn đỠmá»™t cách tổng quát và đặc biệt phải có má»™t khả năng không liên quan đến marketing – cân đối nguồn ngân sách hiện có vá»›i chiến lược marketing thá»±c thi.
Phát hiện tố chất
Thông thưá»ng khi có nhu cầu vá» nhân sá»±, các nhà tuyển dụng thưá»ng áp dụng nhiá»u phương thức như: thi trắc nghiệm, thi chuyên môn, thi ngoại ngữ, phá»ng vấn trá»±c tiếp… Tuy nhiên vá»›i vị trí marketing, phá»ng vấn chính là phương thức phổ biến nhất để tìm hiểu và xác định các tố chất tiá»m năng cá»§a ứng viên.
Theo Giám đốc marketing cá»§a hệ thống tuyển dụng VietnamWorks.com: “Phá»ng vấn dưới dạng đặt ra các lá»±a chá»n để ứng viên thể hiện cách tư duy là hình thức phổ biến để các nhà tuyển dụng tuyển lá»±a được ứng viên phù hợp, đặc biệt trong những ngành Ä‘òi há»i nhiá»u tính sáng tạo, nhạy bén như marketing. Qua cuá»™c trò chuyện trá»±c tiếp, nhà tuyển dụng sẽ linh hoạt hÆ¡n trong việc tìm hiểu cá tính và năng lá»±c cá»§a ứng viên. Mặc dù các bài kiểm tra trắc nghiệm hoàn chỉnh cÅ©ng thể hiện được phần nào tính cách cá»§a ứng viên, nhưng vá»›i đặc thù cá»§a công việc marketing mà trong Ä‘ó yếu tố sáng tạo và nhanh nhạy là Æ°u tiên hàng đầu thì chỉ có thể Ä‘ánh giá được chính xác ứng viên qua các tình huống cụ thể ngay trong buổi phá»ng vấn.”
Vì thế, để má»™t ứng viên marketing có thể được lá»±a chá»n sẽ có từ ba đến bốn cuá»™c phá»ng vấn trá»±c tiếp được thá»±c hiện. Tùy vào vị trí tuyển dụng, sẽ có những cuá»™c nói chuyện vá»›i HR manager (Giám đốc nhân sá»±), PR manager, Strategy manager (Giám đốc chiến lược)… vá»›i những “chặng” phổ biến:
Vòng 1: Tìm hiểu chung vỠứng viên, kinh nghiệm, kỹ năng cÆ¡ bản…
Vòng 2: Äi sâu tìm hiểu những khả năng thích ứng vá»›i từng công việc.
Vòng 3: Khảo sát tính cách ứng viên, đối chiếu vá»›i môi trưá»ng làm việc cá»§a doanh nghiệp.
Khai thác tố chất
Má»—i buổi phá»ng vấn là má»™t cuá»™c nói chuyện hoàn toàn khác nhau. Äặc biệt vá»›i vị trí công việc là nhân viên marketing, ứng viên khó có thể lưá»ng trước những tình huống sẽ đặt ra cho mình là gì. Vá»›i yêu cầu vá» tính sáng tạo, tư duy logic được đặt lên hàng đầu, buổi phá»ng vấn nhân viên marketing thưá»ng được mở đưá»ng má»™t cách ngẫu nhiên vá»›i những câu há»i khá bâng quÆ¡, chẳng hạn như: Bạn xem cái rèm cá»a kia có hợp vá»›i căn phòng không? Cái cà vạt cá»§a tôi Ä‘ã thích hợp vá»›i cái áo chưa? Bạn thấy bình hoa này như thế nào?… Tất cả Ä‘á»u rất bất ngỠđể bắt đầu cho má»™t cuá»™c nói chuyện suôn sẻ và cởi mở. Sẽ ít có không khí nặng ná» khi phá»ng vấn ứng viên marketing, vì hÆ¡n tất cả những vị trí khác, nhà tuyển dụng mong muốn ứng viên bá»™c lá»™ càng nhiá»u càng tốt và như thế há» sẽ dá»… dàng khai thác được những tố chất cần có cho công việc sau này.
– Nếu được lá»±a chá»n giữa má»™t cái áo sÆ¡ mi hiệu Prada trị giá vài triệu đồng và má»™t chiếc sÆ¡ mi Việt Tiến 150.000 đồng và không phải trả tiá»n, bạn sẽ chá»n cái nào?
– Tôi sẽ chá»n cái Việt Tiến.
– Bạn không thích hàng hiệu?
– Có chứ, nhưng nó không phù hợp vá»›i tôi, ít nhất là tại thá»i Ä‘iểm này. Nếu có má»™t chiếc áo hàng hiệu đắt tiá»n, tôi sẽ phải bá» ra má»™t số tiá»n lá»›n hÆ¡n thế để mua quần, giày và thắt lưng hàng hiệu cho đồng bá»™. Nếu không, má»i ngưá»i cÅ©ng sẽ nghÄ© chiếc áo Ä‘ó là hàng nhái. Vá»›i chiếc áo Việt Tiến, tôi có thể sá» dụng cùng những chiếc quần và Ä‘ôi giày tôi Ä‘ang có.
Câu trả lá»i rất sắc sảo này Ä‘ã ghi Ä‘iểm quyết định, mang đến cho T.A vị trí Strategy Marketing Executive tại má»™t công ty lá»›n kinh doanh hàng tiêu dùng cá»§a nước ngoài.
Má»™t tình huống khác đặt ra cho Creative Director Ä‘ã được H.H trả lá»i thuyết phục khiến ban giám đốc má»™t công ty Anh quốc không há» ngần ngại giao việc cho cô ngay ngày hôm sau:
– ÄÆ°á»£c biết, ngưá»i Việt Nam nổi tiếng vá»›i tinh thần Ä‘oàn kết, bạn hãy đưa ra má»™t hình ảnh biểu trưng cho tinh thần Ä‘ó.
– Thông thưá»ng, tinh thần Ä‘oàn kết cá»§a ngưá»i Việt Nam được nhắc tá»›i vá»›i hình ảnh khóm tre, bó đũa thể hiện số Ä‘ông. Thế nhưng vá» phía tôi, Ä‘oàn kết không chỉ là co cụm lại vá»›i nhau mà Ä‘oàn kết là còn phải biết chia sẻ. Và hình tượng tôi chá»n là bát nước mắm.
– Lý do nào khiến bạn nghÄ© bát nước mắm là thể hiện sá»± Ä‘oàn kết?
– Trong bữa ăn ở phương Tây, má»—i ngưá»i sẽ có má»™t đĩa thức ăn vá»›i món ăn được sắp đặt sẵn khá riêng biệt. Còn ở các nước phương Äông như Trung Quốc và Việt Nam, trên bàn ăn thưá»ng có bát nước chấm chung và riêng ở Việt Nam, thứ nước chấm không thể thiếu trong bữa ăn là nước mắm. Bát nước mắm chung ấy Ä‘ã thể hiện rõ sá»± gắn bó, đồng thá»i biết chia sẻ cá»§a ngưá»i Việt Nam.
Và má»™t dẫn chứng nữa, tình huống đặt ra cho vị trí PR, nhà tuyển dụng đưa ra câu há»i khá bất ngá»: Nếu được làm má»™t con váºt hay má»™t loài cây, bạn sẽ chá»n gì? Yêu cầu chung và thiết yếu cá»§a nhân viên PR là khả năng giao tiếp và làm việc vá»›i cá»™ng đồng. Vá»›i lá»±a chá»n làm con kiến, H.N Ä‘ã làm há»™i đồng phá»ng vấn bất ngá» nhưng tháºt sá»± bị thuyết phục. Không phải là hổ hay sư tá» – những con váºt biểu trưng cho sá»± thống trị nhưng không phải là tố chất cần thiết cá»§a PR, mà là kiến, con váºt tuy nhá» nhưng luôn Ä‘i kèm vá»›i nó là cả má»™t Ä‘àn – hình ảnh cá»§a má»™t cá»™ng đồng thưá»ng xuyên giao tiếp và làm việc cùng nhau.
Những câu trả lá»i nhạy bén và logic như trên luôn là Ä‘iá»u mà các nhà tuyển dụng mong muốn và quyết định sá»± thành công cá»§a nhân viên marketing trong cuá»™c phá»ng vấn.
Khi nhu cầu là nhân viên marketing cấp cao
Tuy thế, vá»›i các vị trí quản trị cấp cao trong lÄ©nh vá»±c marketing như CMO, BM…, việc tìm được má»™t ứng viên theo Ä‘úng yêu cầu cá»§a nhà tuyển dụng thá»±c sá»± là má»™t thách thức lá»›n. Nhà tuyển dụng sẽ khó có thể tá»± tìm được cho mình má»™t ứng viên thích hợp và thông thưá»ng việc cần làm là sá» dụng công ty săn đầu ngưá»i thá»±c hiện việc tìm kiếm. Các công ty săn đầu ngưá»i sẽ giúp nhà tuyển dụng tìm được Ä‘úng và chính xác vị trí có nhu cầu và dÄ© nhiên vá»›i má»™t mức chi phí khá lá»›n. Tuy nhiên, khi sá» dụng công ty săn đầu ngưá»i, việc tìm kiếm ứng viên phải được thá»±c hiện chi tiết và kỹ lưỡng, ứng viên phải trải qua má»™t quá trình sàng lá»c gắt gao. Chuyên viên nhân sá»± cá»§a công ty săn đầu ngưá»i sẽ tùy vào yêu cầu, quy mô cá»§a nhà tuyển dụng, mức lương có thể trả… để trá»±c tiếp tìm và phá»ng vấn từng ngưá»i. Tố chất cá»§a các nhân viên marketing, cho những vị trí nhân sá»± cấp cao, qua các vòng phá»ng vấn sẽ được chi tiết đến mức rõ nhất, thá»a mãn tối Ä‘a nhu cầu cá»§a nhà tuyển dụng. Äặc biệt hÆ¡n nữa, vá»›i các công ty săn đầu ngưá»i, nhà tuyển dụng hầu như được “bảo hành” để có thể có được nhân viên ưng ý nhất.
Nhân tài marketing – Cung chưa Ä‘áp ứng được cầu
Marketing, dù má»›i xuất hiện tại Việt Nam chừng hÆ¡n má»™t tháºp ká»·, Ä‘ã nhanh chóng trở thành má»™t trong những lÄ©nh vá»±c phát triển nhanh nhất và thu hút rất nhiá»u lao động, những ngưá»i muốn tìm kiếm cho mình má»™t cÆ¡ há»™i công việc thú vị, lương cao và nhiá»u thá» thách.
Theo báo cáo Thông số nhân lá»±c trá»±c tuyến cá»§a VietnamWorks.com, marketing là má»™t trong những lÄ©nh vá»±c có tốc độ phát triển nhanh nhất trên thị trưá»ng lao động hiện nay và mặc dù nguồn cung cho lÄ©nh vá»±c này tăng trưởng Ä‘á»u đặn vá»›i tốc độ cao nhưng vẫn chưa tháºt sá»± có thể Ä‘áp ứng được nhu cầu thá»±c tế. Äiá»u này có thể do việc Ä‘ào tạo marketing bài bản và chuyên nghiệp tại Việt Nam còn khá khan hiếm. Chá»§ yếu những nhân viên marketing được nâng cao trình độ thông qua việc thá»±c hành trá»±c tiếp tại các công ty, đặc biệt là các công ty Ä‘a quốc gia.
HÆ¡n thế, marketing hiện nay Ä‘ang trở thành má»™t trào lưu, má»™t xu hướng việc làm má»›i trong giá»›i trẻ. Thế nhưng, việc nhìn nháºn Ä‘úng nghÄ©a và tích lÅ©y kiến thức cÆ¡ bản vá» marketing lại là Ä‘iá»u không phải dá»… dàng. Äa phần những ngưá»i má»›i tham gia công việc marketing hiện nay còn khá “amateur”, làm theo má»™t chu trình, má»™t thói quen Ä‘ã định hình sẵn trong doanh nghiệp. Và như thế, có thể hiểu nhu cầu vá» má»™t đội ngÅ© marketing chất lượng cao vẫn khó có thể được Ä‘áp ứng trong Ä‘iá»u kiện hiện nay mặc dù nguồn cung cho những vị trí này ngày càng gia tăng.
nguồn: tapchimarketing.vn
