Năm 2010, ngành công nghiệp quảng cáo Việt Nam đạt doanh thu gần 1 tá»· USD. Hiện có hÆ¡n 7.000 công ty quảng cáo, truyá»n thông, PR, Tổ chức sá»± kiện và gần 100.000 lao động, trong Ä‘ó hÆ¡n 70% là những bạn trẻ tuổi dưới 30.
Công nghiệp quảng cáo là gì?: Ngành công nghiệp, dịch vụ quảng cáo được coi là ngành kinh tế sáng tạo hay còn gá»i là ngành công nghiệp sáng tạo. Sản phẩm cá»§a quảng cáo chá»§ yếu là các ý tưởng hay, má»›i hoặc các giải pháp tiếp thị, truyá»n thông … Nhưng chúng lại Ä‘óng vai trò chá»§ lá»±c trong việc tạo ra các giá trị gia tăng cho sản phẩm, thương hiệu. Má»—i ngày có hàng trăm ý tưởng quảng cáo má»›i trên báo, tạp chí, ti vi cho hàng ngàn doanh nghiệp có nhu cầu. Hà ná»™i và TP.HCM luôn coi ngành công nghiêp dịch vụ và công nghệ cao là ngành mÅ©i nhá»n. Những năm qua, ngành công nghiệp quảng cáo Việt Nam luôn tăng trưởng 30 – 35%/ năm, quả tháºt là má»™t cÆ¡ há»™i thá»±c sá»± lá»›n vá» việc làm và nghá» nghiệp cho bạn trẻ.
Thế nào là truyá»n thông trong quảng cáo?: Qua khảo sát, nhiá»u bạn trẻ hay nhầm lẫn communication (truyá»n thông) vá»›i media. Bá»™ Giáo dục & Äào tạo có mã ngành tuyển sinh chuyên khoa Truyá»n thông & Báo chí ( Mã: 523201), trong Ä‘ó có các chuyên ngành: Báo chí; Truyá»n thông Ä‘a phương tiện; Công nghệ truyá»n thông và Quan hệ công chúng. Váºy truyá»n thông thương hiệu (brand communication), truyá»n thông marketing (marketing communication) và truyá»n thông sáng tạo (creative communication) được đặt ở Ä‘âu?. Không há» có 3 chuyên ngành này, kể cả chuyên ngành quảng cáo. Lá»—i này là do chúng ta đặt truyá»n thông lẫn chung vá»›i báo Ä‘ài, báo chí (được hiểu là media: tivi, báo-tạp chí và radio) làm công cụ “tuyên truyá»n” chứ không phải là công cụ cá»§a marketing ( truyá»n thông tích hợp – IMC). Má»™t loại công cụ chá»§ lá»±c, phổ biến trong ngành công nghiệp quảng cáo và xây dá»±ng thương hiệu. Dù 3 ngành há»c này rất thịnh hành và “hot” ở các nước có ná»n kinh tế và quảng cáo phát triển. Chính sá»± nháºn thức “vÄ© mô” kinh tế thị trưá»ng chưa cáºp nháºp đầy đủ Ä‘ó, làm cho các bạn trẻ tốt nghiệp các trưá»ng đại há»c Việt Nam ở các chuyên khoa truyá»n thông & báo chí khó mà kiếm việc tại trong các công ty quảng cáo lá»›n hoặc quảng cáo Ä‘a quốc gia.
Truyá»n thông là bao hàm tất cả má»i phương tiện truyá»n tải thông Ä‘iệp, tính cách nhãn hiệu và hình ảnh đến công chúng. Bao gồm cả truyá»n thông gián tiếp (ATL: Abote The Line) hoặc truyá»n thông đại chúng ( mass communications); cả truyá»n thông trá»±c tiếp (BTL: Below The Line) như: PR, Event, kích hoạt nhãn hiệu, POS, POSM…; và cả các loại truyá»n thông má»›i (new communication) như internet, PR 2.0, blog, forum…. Äể ứng dụng thuần thục các phương tiện này, bạn cần phải có kiến thức ná»n tảng vá» marketing và thương hiệu. Trong thá»±c tế, sinh viên từ các trưá»ng ÄH kinh tế (ví dụ sinh viên khoa Thương Mại & Du lịch trưá»ng ÄH kinh tế TP.HCM) hòa nháºp vào ngành công nghiệp quảng cáo nhanh hÆ¡n các trưá»ng ÄH Khoa há»c – Xã há»™i và Nhân văn. Vì váºy, bạn muốn trở thành nhà quảng cáo, truyá»n thông hay PR chuyên nghiệp xuất sắc trong tương lai thì nhanh chóng trang bị cho mình thêm kiến thức vá» marketing và thương hiệu
Quan hệ công chúng (PR)- Nghá» Ä‘ang “hot”: Nháºn định này hoàn toàn Ä‘úng. Má»™t sinh viên khá giá»i tốt nghiệp ÄH chuyên ngành Ngữ văn – Anh, làm việc tại phòng đối cá»§a táºp Ä‘oàn Ä‘a quốc gia vá» ngành hàng tiêu dùng nhanh chăm sóc sức khá»e khoảng 3-5 năm, được tham gia khóa Ä‘ào tạo chuyên sâu vá» PR bài bản (khoảng 100 giá»), rất có thể tức thì lên chức PR Manager tại táºp Ä‘oàn Ä‘a quốc gia nước giải khát khác. Ngành PR cá»§a ÄH Việt Nam có rất nhiá»u trưá»ng giảng dạy nhiá»u năm nay và hàng năm có vài ngàn sinh viên ra trưá»ng. Váºy sao có thể nói nghá» PR vẫn Ä‘ang rất “hot” ?
PR có nhiá»u nhóm công chúng khác nhau: PR vá»›i nhà đầu tư; vá»›i V.I.P; vá»›i khách hàng đại chúng; vá»›i khách hàng mục tiêu; vá»›i chính quyá»n; vá»›i giá»›i truyá»n thông (báo giấy, nói và viết); PR ná»™i bá»™ và PR 2.0…Hòa trá»™n trong tất cả các nhóm công chúng này Ä‘á»u thể hiện 2 hình thức là: PR vì lợi nhuáºn hay PR phi lợi nhuáºn. Chiến lược PR lợi nhuáºn thì quá rõ vá»›i các hoạt động marketing, xây dá»±ng thương hiệu. Chiến lược PR phi lợi nhuáºn như “văn hóa trong giao thông”, “nói không vá»›i túi nilon”, “bảo vệ loài gấu”…Hiện nay tất cả các doanh nghiệp, công ty hay tổ chức Ä‘á»u có các hoạt động liên quan đến xây dá»±ng hình ảnh, uy tín nên công cụ PR trở nên rất hữu ích. Vì váºy, chúng ta có thể khẳng định rằng: PR là công cụ truyá»n thông marketing, xây dá»±ng thương hiệu (cho doanh nghiệp hay tổ chức) trong ngành công nghiệp quảng cáo?. Váºy tại sao các khoa PR không ở trong các trưá»ng chuyên vá» marketing và kinh tế nhỉ ?
Há»c viên lá»›p PR Ä‘i thá»±c tế để viết đỠtài vá» môi trưá»ng
Vị trí công việc và thu nháºp như thế nào?: Nhà quảng cáo chuyên nghiệp,ai cÅ©ng biết rất rõ 2 Ä‘iá»u:
1/ Không có lương ngoài giá»;
2/ Có sá»± Ä‘am mê, nên khi Ä‘ã thành nghá» thì khó lòng bá» sang nghá» khác. Phụ thuá»™c vào năng lá»±c, bạn có thể chá»n các vị trí khác nhau sau Ä‘ây: Chiến lược thương hiệu (brand strategy); Dịch vụ khách hàng (account); PR (strategy, plan, creative, copywriter…); Media (strategy, planning, booking, buying …); Sáng tao (creative); Viết lá»i (copywriting); Nghệ thuáºt (art); Nhiếp ảnh (Photography); Thiết kế (design); OOH (out of home), Event, POS, POSM … Tất cả những công việc này Ä‘òi há»i má»™t “tay nghá» thá»±c hành” thuần thục chứ không phải là bằng cấp hay kiến thức lý thuyết. Má»™t Account Manager giá»i tại các công ty nước ngoài luôn có mức lương tối thiểu từ 1.000 – 2.000 USD/ tháng và các công ty Việt Nam cÅ©ng luôn sẵn lòng trả bạn từ 500 – 1.000 USD/ tháng. Nhưng trên thá»±c tế rất ít nhân lá»±c giá»i chuyên môn các chuyên ngành nói trên. Vì sao?
Há»c ai, há»c ở Ä‘âu và há»c như thế nào ?: Không có trưá»ng ÄH nào ở VN hay trên thế giá»›i “dám” nhân xưng là “lò” Ä‘ào tạo các nhà quảng cáo, truyá»n thông và PR xuất sắc. Tại sao có hàng trăm trưá»ng ÄH lá»›n trên thế giá»›i Ä‘á»u cần đến “giấy chứng nháºn” Ä‘ào tạo nghá» quảng cáo, truyá»n thông, PR từ Hiệp há»™i Quảng cáo Thế giá»›i (IAA) mà không ngược lại ?. Thế nên, việc Ä‘ào tạo nghá» quảng cáo, truyá»n thông và PR chuyên nghiệp tại các nước trong khu vá»±c Châu Á –TBD và trên thế giá»›i Ä‘á»u do Liên Ä‘oàn quảng cáo ở nước Ä‘ó đảm trách. Quảng cáo là loại hình Ä‘ào tạo nghá», giàu hàm lượng thá»±c hành, ứng dụng chứ không phải Ä‘ào tạo kiến thức hàn lâm như các trưá»ng ÄH. Vì váºy, những ngưá»i tham gia giảng dạy (giảng viên) bắt buá»™c phải là nhà quảng cáo, truyá»n thông, PR chuyên nghiệp thì việc há»c cá»§a bạn má»›i mong có kết quả tốt. NÆ¡i lá»±a chá»n để há»c quảng cáo, truyá»n thông, PR chuyên nghiệp phải há»™i tụ tối thiểu 2 yếu tố:
1/ Äại diện chính thức (từ các tổ chức nghá» nghiệp) các nhà quảng cáo, truyá»n thông chuyên nghiệp;
2/ Có quy trình kiểm soát chất lượng tốt nghiệp bằng kết quả cá»§a má»™t đồ án có tính thá»±c tiá»…n cao mà ngưá»i há»c phải tá»± mình làm được.
Nếu bạn không làm được má»™t “sản phẩm” quảng cáo, truyá»n thông, PR tá» tế khi có sá»± hướng dẫn và giúp đỡ từ má»™t nhà quảng cáo “Ä‘àn anh” giá»i Ä‘i trước (giảng viên) thì khó lòng nói rằng bạn sẽ là … Nhà quảng cáo, truyá»n thông, PR chuyên nghiệp trong tương lai gần.
Chúc bạn thành công !
Äá»— Kim DÅ©ng
Phó chá»§ tịch Hiệp há»™i Quảng cáo Việt Nam
Viện trưởng Viện Nghiên cứu & Äào tạo Quảng cáo Việt Nam
