Quản lý hợp đồng không chỉ là giữ cho hợp đồng khá»i bị thất lạc hay hư há»ng, mà còn nhằm mục Ä‘ích đảm bảo quá trình thá»±c hiện hợp đồng được diá»…n ra thống nhất, đảm bảo hợp đồng được thá»±c hiện Ä‘úng như Ä‘ã ký kết, giảm thiểu các thiệt hại trong trưá»ng hợp phát sinh tranh chấp và có cÆ¡ sở để buá»™c các bên thá»±c hiện Ä‘úng trách nhiệm cá»§a mình trong hợp đồng.
Có nhiá»u cách để giảm thiểu những rá»§i ro phát sinh liên quan đến việc ký kết và lưu trữ hợp đồng, nhưng sẽ hiệu quả hÆ¡n nếu bạn tá»± thiết láºp cho mình quy trình quản lý hợp đồng dá»±a trên những nguyên tắc phù hợp vá»›i hoạt động kinh doanh cá»§a công ty. Việc này giúp loại bỠđược những rá»§i ro liên quan đến việc không thá»±c hiện nghÄ©a vụ cá»§a các bên ghi trong hợp đồng, đồng thá»i giúp bạn khá»i bá» quên hay làm mất mát những hợp đồng quan trá»ng. Má»™t lợi ích khác cá»§a việc quản lý hợp đồng là bạn có thể dá»… dàng tìm thấy hợp đồng bất kỳ Ä‘ã từng được thá»±c hiện trong quá khứ, nay cần lấy ra để tham khảo và rút kinh nghiệm cho những hoạt động kinh doanh tương tá»±.
Má»™t quy trình quản lý hợp đồng có thể bao gồm nhiá»u yếu tố khác nhau như xác định ngưá»i quản lý hợp đồng, sá» dụng hệ thống quản lý Ä‘iện tá» như phần má»m tài chính QuickBooks, hay sá» dụng cÆ¡ sở dữ liệu Intranet. Cuối cùng, quy trình quản lý sẽ cung cấp cho bạn những thá»§ tục mẫu cần thiết cho việc ký kết và quản lý hợp đồng sau khi thá»±c hiện.
Sau Ä‘ây là má»™t số ná»™i dung cá»§a quy trình:
1. Theo dấu vết văn bản
Trước thá»i Ä‘iểm ký kết bất kỳ hợp đồng nào, bạn cần tá»± đặt ra cho mình câu há»i: Äây là loại hợp đồng nào và có liên quan đến các bá»™ pháºn nào? Thẩm quyá»n ký kết ra sao? Ai xét duyệt lại hợp đồng? Hợp đồng sẽ được lưu ở Ä‘âu sau khi thá»±c hiện? Các đối tác như thế nào? Ai sẽ quản lý những loại hợp đồng này? Trả lá»i chính xác và cặn kẽ những câu há»i trên cÅ©ng là lúc bạn hiểu được công ty bạn sẽ quản lý hợp đồng như thế nào cho hiệu quả.
2. Ngưá»i quản lý hợp đồng
Äây là chi tiết quan trá»ng. Công ty cần chỉ định Ä‘ích danh, cụ thể ngưá»i quản lý hợp đồng. Má»™t hợp đồng có nhiá»u phân Ä‘oạn như ký kết (thoả thuáºn, dá»± thảo, ký), quản lý (thanh toán, giao nháºn, tuân thá»§, thi hành) và thanh lý hợp đồng. Má»—i phân Ä‘oạn cần có má»™t ngưá»i quản lý, nhưng cÅ©ng có thể là má»™t ngưá»i theo dõi và quản lý duy nhất từ khi bắt đầu đến lúc kết thúc.
3. Äảm bảo việc thá»±c hiện hợp đồng
Rá»§i ro thưá»ng gặp phải trong quá trình thá»±c hiện hợp đồng là bên đối tác không thá»±c hiện Ä‘úng những nghÄ©a vụ Ä‘ã ghi trong hợp đồng. Äể hạn chế kiểu rá»§i ro này, bạn nên yêu cầu ngưá»i quản lý hợp đồng kiểm tra cẩn tháºn các bên đối tác để đảm bảo những đối tác này là Ä‘áng tin cáºy và đủ khả năng thá»±c hiện các các nghÄ©a vụ ghi trong hợp đồng.
4. Sao chép và lưu trữ
Sẽ rất cần thiết nếu bạn sao chép hợp đồng gốc thành nhiá»u bản khác nhau và tốt hÆ¡n cả là nên lưu trÅ© ở hai nÆ¡i khác nhau. Giải pháp hữu ích nhất để chuyển má»™t văn bản sang dạng Ä‘iện tá» là scan và lưu trữ trong máy tính.
Ngoài ra, má»™t trong những biện pháp hữu hiệu để giảm nguy cÆ¡ thất lạc là tạo ra nhiá»u bản lưu trữ. Nhiá»u công ty thưá»ng "rải" các bản sao hợp đồng đến những phòng ban khác nhau. Ví dụ, có thể lưu trữ má»™t bản sao hợp đồng vá»›i các Ä‘iá»u khoản thanh toán tại phòng tài chính kế toán và tại phòng kinh doanh, nÆ¡i Ä‘àm phán những Ä‘iá»u khoản chá»§ yếu cá»§a hợp đồng; nhà quản lý dá»± án, giám đốc Ä‘iá»u hành hay các nhà thầu trong dá»± án có thể được nháºn bản sao hợp đồng; phòng nhân sá»± và nhà quản lý sá»± thì nháºn bản sao hợp đồng lao động. Việc tạo ra những bản sao hợp đồng khác nhau sẽ giảm thiểu rá»§i ro hợp đồng bị mất hay hư há»ng (trừ khi tất cả các bản hợp đồng được lưu ở cùng má»™t chá»— và nÆ¡i Ä‘ó bị phá huá»·).
5. Thẩm quyá»n ký kết
Quy trình sao lưu trên chưa đảm bảo má»™t quá trình ký kết và thá»±c hiện hợp đồng có hiệu quả. Vẫn còn nhiá»u vấn đỠphát sinh gây ảnh hưởng đến công ty bạn. Thẩm quyá»n ký kết là má»™t ví dụ. Nhiá»u công ty lúng túng trong việc xác định thẩm quyá»n ký kết và Ä‘ôi khi má»™t ngưá»i không đủ quyá»n hạn vẫn tá»± ý ký kết vào bản hợp đồng, vô tình trói buá»™c công ty vào má»™t thoả thuáºn kinh doanh không đủ cÆ¡ sở pháp lý, chưa kể rất có thể xảy ra trưá»ng hợp hợp đồng sẽ bị tuyên bố vô hiệu khi xảy ra tranh chấp. Do Ä‘ó, các công ty cần quy định rõ cấp báºc nào có thẩm quyá»n thay mặt công ty ký kết hợp đồng loại nào. Bên cạnh Ä‘ó, má»™t hợp đồng có thể có nhiá»u ngưá»i khác nhau có thẩm quyá»n ký kết tuỳ thuá»™c và giá trị hợp đồng.
6. Xét duyệt và phê chuẩn
Bạn không bao giỠđược bá» qua bước kiểm tra lại hợp đồng trước khi ký kết và thá»±c hiện. Ví dụ, nếu hợp đồng liên quan đến lượng tiá»n mặt trên 500 USD, má»™t vài công ty muốn các nhà quản lý tài chính xem xét lại và ký xác nháºn chuẩn y hợp đồng. Thông thưá»ng, những công ty má»™t thành viên không phải đối mặt vá»›i những vấn đỠnày vì ngưá»i chá»§ luôn giám sát chặt chẽ quá trình thá»±c thi hợp đồng, nhưng má»™t công ty lá»›n vá»›i nhiá»u phòng ban thì sẽ rất cần thiết láºp má»™t quy trình xét duyệt hợp đồng chặt chẽ, trong Ä‘ó quy định rõ hợp đồng phải được cấp nào xét duyệt, ai thá»±c hiện và thá»±c hiện như thế nào.
7. Ná»™i dung công việc quản lý
Bạn cần xác định rõ ná»™i dung và trách nhiệm quản lý, cÅ©ng như giám sát tất cả các khía cạnh cá»§a hợp đồng kể từ thá»i Ä‘iểm ký kết cho đến lúc thá»±c hiện và thanh lý hợp đồng, ví dụ, yêu cầu ngưá»i quản lý hợp đồng phối kết hợp việc tuân thá»§ thá»±c hiện giữa các bá»™ pháºn liên quan. Nếu ngưá»i quản lý hợp đồng bị thay thế bởi má»™t lý do nào Ä‘ó, công ty cần chỉ rõ trách nhiệm quản lý được chuyển giao cho ai và công tái phân công tiến hành như thế nào.
8. Hệ thống lưu trữ
Trừ khi công ty bạn theo Ä‘uổi mục tiêu "văn phòng làm việc không giấy tá»", nếu không, bạn nên sao hợp đồng thành má»™t số bản nhất định. Bên cạnh việc cất giữ hồ sÆ¡ hợp đồng riêng lẻ và tách biệt vá»›i các hồ sÆ¡ khác, bạn nên lưu trữ bản chính tại má»™t khu vá»±c nhất định. Nếu ngưá»i quản lý cần đến hợp đồng thì bạn có thể cho phép ông ta xem bản tham khảo trong thư mục lưu.
Việc tìm kiếm hợp đồng sẽ hiệu quả hÆ¡n nếu chúng được sắp xếp theo thứ tá»± abc. Nhiá»u công ty còn lưu trữ hợp đồng ở dạng Ä‘iện tá» bằng cách scan các văn bản quan trá»ng và lưu vào máy tính. Hệ thống Ä‘iện tá» sẽ rất hữu ích trong việc hạn chế sá»± mất mát hay hư há»ng hợp đồng. Tuy nhiên, bạn cần chú ý má»™t Ä‘iá»u: chỉ bản hợp đồng gốc có chữ ký má»›i được pháp luáºt công nháºn và có giá trị pháp lý ở toà án.
9. Mã số tìm kiếm
Bạn nên tạo mã số tìm kiếm cho tất cả hợp đồng và thưá»ng xuyên cáºp nháºt các mã số này má»—i khi hợp đồng được thá»±c hiện. Mã số phải kèm theo tên các đối tác, loại hợp đồng, nÆ¡i lưu trữ bản gốc, ngày có hiệu lá»±c, Ä‘iá»u khoản liên quan, tên cá»§a nhà quản lý hợp đồng… Qua Ä‘ó, ngưá»i quản lý có thể dá»±a trên mã số để nhanh chóng tìm kiếm hợp đồng cần thiết.
10. Thá»i gian lưu giữ
Nên quy định má»™t khoảng thá»i gian nhất định để giữ bản gốc và các bản sao hợp đồng, tuỳ theo từng loại hợp đồng và thá»i gian nó có thể tác động tá»›i các hoạt động kinh doanh khác cá»§a công ty. Tốt hÆ¡n cả là bạn nên lưu giữ các hợp đồng vÄ©nh viá»…n, nếu có thể.
Tóm lại, má»™t quy trình quản lý hợp đồng hiệu quả sẽ như tấm bản đồ vạch ra những đưá»ng Ä‘i hợp lý nhất, có giá trị trong việc khởi xướng, xét duyệt, phê chuẩn, thá»±c hiện và quản lý tất cả các hợp đồng, qua Ä‘ó góp phần bảo đảm sá»± ổn định trong hoạt động kinh doanh cá»§a công ty bạn.