Má»™t trong những vấn đỠcần thiết đối vá»›i các nhà kinh doanh là làm thế nào láºp được má»™t hồ sÆ¡ vá» khách hàng cá»§a mình. Từ Ä‘ó có thể hiểu kỹ, nắm chắc khách hàng. Có như váºy, bất cứ khi nào cần, nhà kinh doanh cÅ©ng có thể Ä‘áp ứng Ä‘úng những nhu cầu cá»§a há».
Ngưá»i bán hàng càng hiểu rõ vá» khách hàng thì càng dá»… bán sản phẩm. Các nhân viên bán hàng cần phải được các nhà quản lý cá»§a từng doanh nghiệp huấn luyện vá» cách thu tháºp, sắp xếp và sá» dụng các thông tin vá» khách hàng. Các nhân viên bán hàng cá»§a má»™t công ty cần phải hiểu rõ khách hàng hÆ¡n các nhân viên bán hàng khác thuá»™c các công ty cạnh tranh.
Thu tháºp thông tin, nhu cầu, sở thích
Má»™t trong những vấn đỠmà các nhân viên bán hàng cần lưu ý khi bán hàng là phải lưu lại hồ sÆ¡ vá» khách hàng. Ngưá»i quản lý bán hàng nên giúp đỡ các nhân viên cá»§a mình có được các hồ sÆ¡ Ä‘ó. Việc thu tháºp thông tin vá» khách hàng như nhu cầu, ngân sách, sở thích… cá»§a khách hàng sẽ giúp các nhân viên bán hàng xây dá»±ng được mối quan hệ tốt vá»›i há». Các thông tin vá» khách hàng có thể được chia thành thông tin cá»§a công ty khách hàng và thông tin cá nhân khách hàng. Công ty thanh toán việc mua hàng nhưng việc quyết định mua hàng lại là cá»§a cá nhân. Vì thế nên cả hai thông tin trên Ä‘á»u quan trá»ng.
Má»™t hồ sÆ¡ vá» khách hàng bao gồm các thông tin như ngưá»i đưa ra quyết định mua hàng là ai, quá trình đưa ra quyết định, ngân sách để mua, khung thá»i gian, mối quan hệ mua hàng vá»›i những phòng ban khác. Hồ sÆ¡ này cÅ©ng có các thông tin vá» nhu cầu, cÆ¡ há»™i, các vấn đỠkhó khÇŽn, các đối thá»§ cạnh tranh, mối quan hệ vá»›i công ty cá»§a mình, uy tín, việc sá» dụng các sản phẩm cá»§a công ty mình trước Ä‘ây.
Thông tin này bao gồm cả số tiá»n có thể bá» ra để mua hàng, sẽ bán ở cấp độ công ty hay cấp độ phòng ban. Loại sản phẩm hay dịch vụ Ä‘ã sá» dụng là gì. Lịch sá» bán hàng, các khách hàng và đối thá»§ cạnh tranh cá»§a khách hàng, địa Ä‘iểm cá»§a khách hàng, thái độ cá»§a khách hàng vá»›i công ty cá»§a mình. Ngoài ra còn có các thông tin vá» khung thá»i gian, khả nÇŽng vá» kỹ thuáºt, nhân viên hệ thống, quyá»n sở hữu, nhu cầu và các vấn đỠkhó khÇŽn, cÆ¡ há»™i và các trở ngại. Tại Ä‘ây có thể còn ghi nháºn những ngưá»i phục vụ cho khách hàng, ví dụ như các thư ký hay lái xe.
Vá» phần thông tin cá nhân, có thể có thông tin cá nhân vá» những ngưá»i có quyá»n đưa ra quyết định mua hàng bao gồm trình độ há»c vấn, chức vụ trước Ä‘ây, sở thích, gia Ä‘ình, các ngày quan trá»ng như ngày sinh nháºt, cách đưa ra quyết định, các mối quan hệ vá»›i nhân viên, số Ä‘iện thoại, số fax và email. Cụ thể hÆ¡n có thể bao gồm tên, tuổi, biệt danh, địa chỉ vÇŽn phòng, địa chỉ nhà, lịch làm việc. Thá»i gian tốt nhất để gá»i và làm việc vá»›i ngưá»i này, quan hệ vá»›i công ty cá»§a há» ra sao. Chức vụ và trách nhiệm cá»§a há» là gì, các đặc quyá»n. Äịa Ä‘iểm cá»§a công ty mà ngưá»i này làm việc, thá»i gian có mặt tại công ty.
Thông tin cÅ©ng bao gồm những đối thá»§ cạnh tranh chá»§ yếu Ä‘ang muốn giành khách hàng này, mức thu nháºp cá»§a ngưá»i này, bản thân và các sở thích đặc biệt, nÆ¡i ở và nÆ¡i làm việc trước Ä‘ây, các hiệp há»™i mà ngưá»i này tham gia, há»c vấn, trưá»ng Ä‘ã tốt nghiệp, loại tốt nghiệp, bằng khen hay ká»· luáºt, hoạt động ngoại khóa, cách đưa ra quyết định cá»§a ngưá»i này, các sản phẩm cùng loại vá»›i sản phẩm công ty mình muốn bán mà ngưá»i này Ä‘ã sá» dụng và cách sá» dụng, kiến thức cá»§a ngưá»i này vá» sản phẩm cá»§a chúng ta. Ngưá»i này có thể má»i Ä‘i dùng bữa ÇŽn trưa, tối hay ÇŽn sáng, những món ÇŽn ưa thích cá»§a anh ta là gì. Mục Ä‘ích nghá» nghiệp cá»§a anh ta, các đối thá»§ cạnh tranh cá»§a anh ta. Những nhu cầu cá»§a cá nhân và trong nghá» nghiệp cá»§a anh ta.
Nắm tới từng chi tiết cụ thể nhất
Má»™t phần khác cÅ©ng nên có trong hồ sÆ¡ vá» cá nhân này chính là gia Ä‘ình, địa chỉ nÆ¡i ở, Ä‘iện thoại, thá»i gian thích hợp để gá»i Ä‘iện thoại, ngày sinh, nÆ¡i sinh, tình trạng hôn nhân, ká»· niệm ngày cưới, tên cá»§a vợ anh ta, sinh nháºt vợ anh ta, sở thích và hoạt động cá»§a ngưá»i bạn Ä‘á»i, tên, ngày sinh, há»c vấn và sở thích cá»§a con cái. Trong phần này cÅ©ng nên liệt kê cả sở thích và cách sống, các câu lạc bá»™ mà anh ta tham gia, các hoạt động cá»™ng đồng, các hoạt động giải trí trong thá»i gian rảnh, nghỉ mát ở Ä‘âu, chÆ¡i môn thể thao gì, các mục tiêu cá nhân và những Ä‘iá»u không tiện nói ra.
Khi má»™t nhân viên má»›i hay má»™t nhân viên khác được giao nhiệm vụ làm việc vá»›i khách hàng thì hồ sÆ¡ thông tin này sẽ giúp nhân viên rất nhiá»u. Các hồ sÆ¡ khách hàng này thưá»ng được chính các nhân viên bán hàng láºp ra hay thu tháºp từ các chuyên gia thông tin trong phần thông tin vá» công ty hoặc là thu tháºp từ các bạn bè vá»›i các thông tin liên quan đến cá nhân. Cách khách hàng sá» dụng và chá»n lá»c thông tin để đưa ra quyết định mua hàng cho thấy tầm quan trá»ng trong việc huấn luyện các nhân viên bán hàng từ má»—i công ty chuyên bán hàng. Bởi các khách hàng hoàn toàn khác nhau.
Má»™t số khách hàng Ä‘òi há»i phải có rất nhiá»u dữ liệu và số liệu để đưa ra các quyết định cụ thể và hợp lý. Há» bá» ra rất nhiá»u thá»i gian để phân tích dữ liệu và xem xét các chi tiết nhưng lại gặp khó khÇŽn trong việc đưa ra má»™t quyết định cuối cùng. Trong khi các khách hàng khác thích các khái niệm hÆ¡n là dữ liệu và hỠđưa ra quyết định nhanh chóng. Má»™t nhóm khác lại yêu cầu phải có những lá»i hứa bảo đảm chống lại sá»± tác động tiêu cá»±c cá»§a quyết định mua hàng lên những ngưá»i khác trong công ty cá»§a há».
Phân loại khách hàng để thu tháºp thông tin
Bạn phải có cách đối phó thích hợp vá»›i từng loại khách hàng. Chẳng hạn vá»›i loại khách hàng trước khi quyết định thích có nhiá»u dữ liệu, suy nghÄ© thá»±c tế, dá»±a vào sá»± tháºt và xem xét sản phẩm má»™t cách chi tiết thì vá»›i loại khách hàng này hãy cung cấp cho há» các cÆ¡ sở để láºp luáºn. Vá»›i khách hàng trước khi quyết định thưá»ng xem xét cảm giác, suy nghÄ© cá»§a ngưá»i khác thì bạn hãy nhấn mạnh các lợi ích do sản phẩm Ä‘em lại.
Vá»›i các khách hàng trước khi quyết định thích tìm hiểu vá» sản phẩm, há» muốn có các khái niệm vá» sản phẩm. Äây là loại khách hàng có khả nÇŽng vá» trá»±c giác. Vá»›i há», bạn hãy cho thấy tính thá»±c tế cá»§a sản phẩm và trả lá»i các câu há»i cá»§a há» má»™t cách ngắn gá»n và trá»±c tiếp. Vá»›i loại khách hàng trước khi quyết định thưá»ng báºn tâm đến cảm giác và suy nghÄ© cá»§a ngưá»i khác, thích động não nhưng cÅ©ng có thể có những hành động bốc đồng thì nên đưa ra các giấy chứng nháºn cá»§a các chuyên gia vá» sản phẩm.
Những ngưá»i bán hàng giá»i luôn thu tháºp được thông tin vá» khách hàng trong má»—i lần tiếp xúc. Nên có má»™t thói quen là sau má»—i lần tiếp xúc, các nhân viên bán hàng nên viết ra ít nhất là hai thông tin má»›i mà há» má»›i tìm được vá» doanh nghiệp và ngưá»i đưa ra quyết định. Ngoài ra, há» có thể tìm thấy các thông tin má»›i và quan trá»ng vá» khách hàng từ các website, các catalogue, các há»™i chợ thương mại và các bản báo cáo thưá»ng niên. Các nhà quản lý có thể sá» dụng biện pháp thưởng và phạt để tạo động cÆ¡ cá»§a các nhân viên bán hàng láºp hồ sÆ¡ vá» những khách hàng.
Việc láºp hồ sÆ¡ như thế sẽ giúp cho công ty cá»§a bạn có má»™t lợi thế cạnh tranh quan trá»ng. Nhưng sẽ có khó khÇŽn vì nhiá»u nhân viên bán hàng không chịu lưu hồ sÆ¡ vá» khách hàng vì việc dá»… dàng có các thông tin trên sẽ làm cho chúng trở nên ít có giá trị hÆ¡n trong mắt cấp trên cá»§a há». Äối vá»›i má»™t số nhân viên khác lại không muốn lưu vì há» muốn chứng tá» có má»™t trí nhá»› tốt vá» thông tin khách hàng. Thông thưá»ng, ngưá»i quản lý nên xem độ chính xác cá»§a hồ sÆ¡ vá» khách hàng như là má»™t phần trong bảng Ä‘ánh giá thành tích cá»§a nhân viên và xem Ä‘ó như là má»™t yếu tố để khen thưởng.