Bạn Ä‘ã từng bao giá» xem xét việc khiếu kiện má»™t ai Ä‘ó vì há» Ä‘ã không thá»±c hiện Ä‘úng những cam kết trong hợp đồng? Hoặc bạn Ä‘ã từng bị ngưá»i khác kiện chưa? Bất kể có kinh doanh hay không, rất nhiá»u khả năng, sẽ có lúc bạn phải tham dá»± như má»™t đối tác trong má»™t hợp đồng kinh doanh. Tuy nhiên, rất ít ngưá»i trong số chúng ta nắm vững những cÆ¡ sở pháp lý cá»§a má»™t hợp đồng kinh doanh nói chung.
Vá» cÆ¡ bản, má»™t hợp đồng là má»™t sá»± thá»a thuáºn vá» việc sẽ thá»±c hiện hay không thá»±c hiện má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó. Má»™t hợp đồng có tính logic có nghÄ©a là nó có sá»± ràng buá»™c vá» mặt pháp lý và có hiệu lá»±c. Má»—i Ä‘iểm thá»a thuáºn trong hợp đồng Ä‘á»u phải rõ ràng, có chá»§ thể Ä‘i kèm để tránh những tranh chấp và kiện tụng có thể xảy ra. Nếu há»i bất cứ má»™t luáºt sư nào, há» sẽ trả lá»i bạn rằng việc kiện cáo rất tốn kém nhưng lại không hiệu quả để giải quyết các tranh chấp vá» hợp đồng. HÆ¡n nữa, bạn sẽ mất Ä‘i quyá»n kiểm soát má»i vấn đỠliên quan đến tranh chấp khi vá»›i sá»± xuất hiện toà án.
Bạn cÅ©ng nên biết má»™t Ä‘iá»u quan trá»ng là không phải má»i hợp đồng Ä‘á»u phải được thể hiện trên giấy tá». Có thể lấy bang California làm ví dụ, ở Ä‘ây các thá»a thuáºn có thể thá»±c hiện bằng miệng, và vẫn có hiệu lá»±c pháp lý. Dù hợp đồng thể hiện bằng cách nào, muốn đảm bảo hiệu lá»±c vá» pháp lý, nó Ä‘á»u phải bao gồm những yếu tố sau Ä‘ây:
– Năng lá»±c cá»§a các bên tham gia hợp đồng;
– Sá»± đồng tâm, nhất trí cá»§a các bên;
– Tính hợp pháp cá»§a khách thể trong hợp đồng (hay ná»™i dung công việc cá»§a các bên tham gia thá»a thuáºn thá»±c hiện trong hợp đồng không vi phạm luáºt pháp);
– Thể hiện sá»± kỹ lưỡng.
Ná»™i dung cụ thể cá»§a các yếu tố này như sau:
1. Năng lá»±c cá»§a các bên tham gia hợp đồng
Bất cứ ai cÅ©ng có thể tham gia ký kết hợp đồng, trừ những đối tượng sau Ä‘ây:
– Trẻ vị thành niên;
– Những ngưá»i phạm tá»™i – được coi là không có năng lá»±c pháp lý để tham gia ký kết hợp đồng;
– Những ngưá»i không đủ năng lá»±c vá» trí tuệ.
Ná»™i dung hợp đồng phải xác định rõ những bên tham gia thá»±c hiện là ai, thông thưá»ng phải ghi đầy đủ tên há». Äịa chỉ và chức danh thì không nhất thiết má»i trưá»ng hợp Ä‘á»u phải ghi rõ. Ví dụ, trong má»™t hợp đồng mua bán, bên cạnh việc ghi tên, thì cần xác định rõ thêm ai là ngưá»i bán, ai là ngưá»i mua, để mô tả rõ hÆ¡n vá» các bên tham gia thá»±c hiện hợp đồng.
2. Tính nhất trí
Má»™t hợp đồng được đảm bảo vá» mặt pháp lý yêu cầu phải thể hiện sá»± đồng tâm, nhất trí cá»§a các bên. Sá»± nhất trí này phải vừa thể hiện sá»± tá»± nguyện, lại vừa thể hiện mối quan hệ qua lại giữa các bên. Sá»± nhất trí không được coi là tá»± nguyện khi mà nó đạt được bằng cách ép buá»™c, Ä‘e dá»a, lừa gạt, những tác động phi lý khác. Nhiá»u cuốn sách Ä‘ã viết vá» những tính chất phức tạp cá»§a các nhân tố này.
Tuy nhiên, chắc chắn khi má»™t ngưá»i tham gia ký kết hợp đồng, há» cÅ©ng Ä‘ã dá»± tính những Ä‘iá»u không Ä‘i đến sá»± nhất trí trong quá trình thá»±c hiện, và trong trưá»ng hợp Ä‘ó, có thể há»§y bá» hợp đồng và xác định trách nhiệm bồi thưá»ng thiệt hại. Mặc dù trong má»i trưá»ng hợp, tuy không thể hiện má»™t cách rõ ràng, nhưng Ä‘á»u đỠcáºp đến sá»± can thiệp cá»§a luáºt pháp trong từng trưá»ng hợp cụ thể. Nói chung, hợp đồng là phải có sá»± đưa ra bàn bạc và chấp thuáºn bởi các bên.
3. Khách thể hay mục tiêu, mục Ä‘ích cá»§a hợp đồng
Má»™t hợp đồng bao giá» cÅ©ng bao gồm chá»§ thể và khách thể. Chá»§ thể cá»§a hợp đồng là các bên tham gia thá»±c hiện cam kết, khách thể là ná»™i dung mà các bên cam kết thá»±c hiện, còn được gá»i là mục tiêu hay mục Ä‘ích cá»§a hợp đồng. Khách thể cá»§a hợp đồng phải có tính hợp pháp, có thể thá»±c hiện được và có hạn định rõ ràng. Quan tòa sẽ tuyên bố má»™t hợp đồng không có hiệu lá»±c pháp lý khi nó được tạo thành bởi má»™t hành động phi pháp. Ví dụ, việc buôn bán ma tuý là vi phạm pháp luáºt, và đương nhiên má»™t ngưá»i trả tiá»n để mua ma tuý sẽ không thoát tá»™i cÅ©ng như không thể tìm kiếm sá»± giúp đỡ cá»§a quan tòa để lấy lại số tiá»n mà há» Ä‘ã bá» ra.
4. Tính kỹ lưỡng
Tất cả các hợp đồng Ä‘á»u yêu cầu phải được xem xét má»™t cách kỹ lưỡng tất cả các Ä‘iá»u khoản. Äiá»u này cÅ©ng có nghÄ©a là má»—i bên Ä‘á»u phải đạt được má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó, thể hiện mối quan hệ giữa "cho" và "nháºn", "mất" và "được".
Khi má»™t bên đồng ý làm má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó (ví dụ như sÆ¡n toàn bá»™ ngôi nhà) hoặc không làm má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó (không bán ngôi nhà này cho bất cứ ai trong vòng 30 ngày), há» Ä‘á»u phải đạt được má»™t Ä‘iá»u gì Ä‘ó hay có mục Ä‘ích nào Ä‘ó. Nói chung, nếu như bạn nói sẽ sÆ¡n toàn bá»™ ngôi nhà cho má»™t ai Ä‘ó, và muốn nháºn được ở anh ta má»™t số tiá»n trả công hay má»™t cái gì Ä‘ó đổi lại, nhất thiết phải được thá»a thuáºn rõ ràng, kỹ lưỡng và có ràng buá»™c. Bởi vì, nếu như không thể hiện sá»± ràng buá»™c này, bạn cứ sÆ¡n nhà và sau Ä‘ó không đạt được mục Ä‘ích mà bạn muốn đổi lại, bạn kiện anh ta ra tòa, anh ta hoàn toàn có thể nói trước tòa rằng anh ta không hứa hẹn và cam kết Ä‘iá»u gì vá»›i bạn.
Má»™t hợp đồng tất nhiên không được coi là logic và được luáºt pháp bảo vệ nếu như không được thể hiện bằng văn bản. Bởi vì, nó còn liên quan đến bất động sản, các khoản nợ nần và lợi nhuáºn. Äồng thá»i cÅ©ng cần phải lưu ý đến thá»i hạn thá»±c hiện, vì quá thá»i hạn Ä‘ó, hợp đồng sẽ hết giá trị pháp lý. Tuy nhiên, má»™t số trưá»ng hợp ngoại lệ vẫn được sá»± bảo há»™ cá»§a luáºt pháp.
Thông thưá»ng, khi các bên giao dịch vá»›i nhau và Ä‘i đến sá»± thá»a thuáºn Ä‘á»u dá»±a trên sá»± tin tưởng ở nhau. Tuy nhiên, cần lưu ý là má»™t hợp đồng được soạn thảo tốt sẽ là sá»± bảo vệ tốt nhất cho bạn trong trưá»ng hợp nảy sinh tranh chấp. Trong thế giá»›i kinh doanh hiện đại, bạn nên liên lạc vá»›i luáºt sư trước khi đặt bút ký vào bất kỳ má»™t hợp đồng nào.
Äể tránh bị mất thá»i gian và tiá»n bạc, bạn có thể có má»™t luáºt sư riêng cho công ty để xem xét và tư vấn vá» mặt pháp luáºt đối vá»›i các vụ làm ăn kinh doanh mà bạn sẽ tiến hành. Tuy nhiên, nếu giá trị hợp đồng nhá», ví dụ chỉ khoảng 100 Ä‘ô-la, và hợp đồng tuÆ¡ng đối đơn giản, thì bạn chỉ cần tá»›i sá»± trợ giúp cá»§a các văn phòng luáºt tại địa phương là đủ. Giá trị hợp đồng càng nhá», ná»™i dung hợp đồng càng đơn giản, thì càng ít cần sá»± giúp đỡ cá»§a luáºt sư. Bạn có thể sá» dụng những sá»± tư vấn đưa ra trong bài viết này.