Mâu thuẫn trong doanh nghiệp: Làm sao giải quyết?

Mâu thuẫn, xung Ä‘á»™t có lợi và có hại

Khi có quá nhiều xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn cÅ©ng có hại vì mức Ä‘á»™ xung Ä‘á»™t cao sẽ tạo ra sá»± mất kiểm soát trong tổ chức, năng suất giảm và sá»± thù hằn gia tăng giữa con người. Năng lượng lẽ ra dành cho công việc thì lại dành cho xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn. Vá»›i mức Ä‘á»™ cao của mâu thuẫn và xung Ä‘á»™t, sá»± giận dữ sẽ có xu hÆ°á»›ng tập trung lên cá nhân thay vì tranh cãi có thể giải quyết. Từ Ä‘ây có thể thấy sá»± phối hợp Ä‘ã biến mất và lòng tin bị Ä‘e dọa. Công ty sẽ bị tàn phá vì những chuyện này.

Còn xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn có lợi trong má»™t doanh nghiệp khi nó xuất phát từ những bất đồng về năng lá»±c. Khi có quá ít xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn cÅ©ng là bất lợi, vì người ta trở nên tá»± mãn. Khi Ä‘ó sẽ có rất ít hoặc chẳng có chút sáng tạo nào. Là nhà quản lý, bạn cần phải biết phân biệt các xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn giữa các cá nhân, giữa các nhóm, giữa các tổ chức và ở chính cá nhân.

Xung Ä‘á»™t giữa các cá nhân xảy ra giữa hai hoặc nhiều người. Hầu hết các xung Ä‘á»™t và mâu thuẫn giữa các cá nhân là do đụng Ä‘á»™ về tính cách và giao tiếp không hiệu quả và các giá trị khác biệt. Có thể xảy ra khi người ta không thích nhau, khi niềm tin không tồn tại và khác nhau trong suy nghÄ© về viá»…n cảnh. Họ cÅ©ng có thể mâu thuẫn khi ganh Ä‘ua má»™t chức vụ hay quyền lợi. Giận dữ là trung tâm của má»—i má»™t cuá»™c xung Ä‘á»™t cá nhân.

Là nhà quản lý, bạn không thể phủ nhận nó. Tốt hÆ¡n là cần hiểu và nhận ra rằng giận dữ là không tốt nhÆ°ng lành mạnh trong má»™t số Ä‘iểm hợp lý. Miá»…n là các bên liên quan đừng hành Ä‘á»™ng thiếu suy xét trong cÆ¡n giận. Cần phải cho cảm xúc bá»™c lá»™ trÆ°á»›c khi họ va chạm nhau.

Xung Ä‘á»™t có thể xảy ra giữa các nhóm, nguyên nhân thông thường nhất là xung Ä‘á»™t giữa các nhóm trong doanh nghiệp mà nguồn lá»±c khan hiếm, cần phải có thêm nguồn lá»±c và nhu cầu này mở ra xung Ä‘á»™t. Sá»± Ä‘á»™c lập giữa các nhiệm vụ cÅ©ng tạo ra xung Ä‘á»™t và thêm vào Ä‘ó, các mục tiêu tÆ°Æ¡ng tá»± có sá»± tiềm ẩn vá»›i việc tạo ra xung Ä‘á»™t. Khi các mục tiêu không được chia má»™t cách tÆ°Æ¡ng há»— cho nhau thì xung Ä‘á»™t có thể xảy ra.

Xung Ä‘á»™t trong má»™t cá nhân là xung Ä‘á»™t mà nhà quản lý cần quan tâm. Má»™t cá nhân có thể bị mâu thuẫn vì họ gặp phải sá»± bất ổn trong các vai trò của họ mà cùng lúc họ phải đảm nhận. Ví nhÆ° cấp trên của má»™t nhân viên đề nghị anh ta chỉ cần làm việc trong giờ làm việc quy định, nhÆ°ng có thể sếp của cấp trên nhân viên này lại nghÄ© rằng Ä‘ó là sá»± thiếu tận tụy và mong muốn nhân viên làm việc tăng ca nhiều hÆ¡n. Xung Ä‘á»™t vai trò cá nhân xảy ra khi vai trò của cá nhân không phù hợp vá»›i Ä‘iều mà cá nhân mong đợi. Người ta thường gặp phải tình trạng tiến thoái lưỡng nan về đạo đức khi các giá trị mong đợi trong vai trò tổ chức của họ lại xung Ä‘á»™t vá»›i các giá trị cá nhân.

Ba cách giải quyết mâu thuẫn, xung Ä‘á»™t

Theo các chuyên gia về quản trị doanh nghiệp, có ba chiến lược phổ biến nhất trong giải quyết mâu thuẫn và xung Ä‘á»™t xảy ra trong doanh nghiệp. Má»™t là thắng – thua. Hai là thua – thua và ba là thắng – thắng.

Chiến lược thắng – thua là chiến lược tạo cho người nào Ä‘ó chịu thua. Chiến lược này thường được dùng khi có má»™t cuá»™c xung Ä‘á»™t xảy ra, khi các bên không tá»± giải quyết được xung Ä‘á»™t và gây rắc rối cho doanh nghiệp.

Chiến lược thua – thua được tìm thấy trong khi xung Ä‘á»™t xảy ra và có thỏa hiệp thá»±c hiện do những người liên quan đến trong xung Ä‘á»™t, má»—i bên phải đầu hàng cái mà họ muốn. Các bên liên quan sá»­ dụng má»™t trọng tài. Trọng tài thường đề nghị má»™t giải pháp không làm cho bên nào hạnh phúc 100%. Các bên liên quan bị bắt buá»™c sá»­ dụng luật mà không có bên nào linh Ä‘á»™ng. Cả hai bên đều mất mát khi Ä‘ã sá»­ dụng các quy tắc nào Ä‘ó.

Chiến lược thua – thua được sá»­ dụng khi cần má»™t giải pháp nhanh. Trong trường hợp này thường là nhà quản lý phải thấy rằng không còn thời gian để chờ đợi. Đây là má»™t biện pháp ngắn hạn bởi việc cần thiết là tập trung hàn gắn nhanh chóng các mối quan hệ chứ không phải là tìm nguyên nhân.

Cần đấu tranh cho giải pháp thắng – thắng. Nó mất nhiều năng lượng và các ý nghÄ© sáng tạo hÆ¡n của doanh nghiệp bạn nhÆ°ng nó chỉ ra gốc rá»… của vấn đề.

Chiến lược thắng – thắng chỉ ra vấn đề gốc rá»… tạo ra xung Ä‘á»™t. Việc thá»±c thi chiến lược này Ä‘òi hỏi phải kiên nhẫn và linh Ä‘á»™ng của người trung gian. Bí quyết chính là tập trung xác định vấn đề mà mọi người có thể chấp nhận. Việc tìm ra giải pháp thắng – thắng Ä‘òi hỏi lòng tin và khả năng lắng nghe. Các bên không thể tranh Ä‘ua và tập trung vào việc thắng.

Cả hai bên thắng – thua và thua – thua tạo cho các bên liên quan má»™t mối quan hệ không tốt đẹp lắm. Những người có liên quan có xu hÆ°á»›ng nghÄ© đến khía cạnh thắng và họ bị thua, mất mát bao nhiêu. Chính vấn đề trở nên gần nhÆ° là thứ yếu. Ít có sá»± quan tâm nào lên nguyên nhân thá»±c sá»± của vấn đề. Còn chiến lược thắng – thắng thường được trình bày theo khía cạnh làm cho chiếc bánh lá»›n hÆ¡n và sau Ä‘ó, lát bánh cho má»—i người sẽ lá»›n hÆ¡n.

Tuy nhiên, khi giải quyết xung Ä‘á»™t, cách tốt nhất vá»›i má»™t nhà quản lý là cần phải xem xét thái Ä‘á»™ của mình. Cần phải giữ thái Ä‘á»™ tích cá»±c, nhận ra những cuá»™c xung Ä‘á»™t có lợi cho doanh nghiệp. Cần phải kìm chế cảm xúc khi kiểm tra. Không nên để cho cảm xúc dẫn dắt tiến trình. Nhà quản lý cần quyết Ä‘oán để có thể giải quyết xung Ä‘á»™t thành công. Có thể đại diện cho chính bạn và quyền lợi của mình nhÆ°ng ở cùng má»™t thời Ä‘iểm mà không vi phạm đến các quyền lợi của người khác. Những người không quyết Ä‘oán lại để cho quyền lợi của người khác là quan trọng hÆ¡n quyền lợi của chính họ. Cá nhân này thông thường rất ít tá»± trọng và không thể giải quyết xung Ä‘á»™t má»™t cách hiệu quả. Trong khi những cá nhân hung hăng thường vi phạm quyền lợi của người khác. Họ có xu hÆ°á»›ng nghÄ© rằng quyền lợi của họ Æ°u tiên hÆ¡n của người khác và họ tập trung kiểm soát Ä‘iều ấy bằng mọi giá.

Khi xung Ä‘á»™t xảy ra, nhà quản lý cần tôn trọng những bên liên quan, nên để cho nhân cách của họ tác Ä‘á»™ng lên mình và đối xá»­ vá»›i tất cả má»™t cách công bằng. Hãy thá»±c hành sá»± kiên nhẫn. Cần đấu tranh cho giải pháp thắng – thắng. Nó mất nhiều năng lượng và các ý nghÄ© sáng tạo hÆ¡n của doanh nghiệp bạn nhÆ°ng nó chỉ ra gốc rá»… của vấn đề.