Những dịch vụ tài chính đặc biệt dành cho khách hàng cao cấp không còn làm ai ngạc nhiên, vì thế các ngân hàng luôn ná»— lá»±c đưa ra ngày má»™t nhiá»u những dịch vụ bổ sung, từ tìm luáºt sư cho khách hàng đến việc thay há» kiếm trưá»ng há»c cho con cái, hoặc tìm việc làm phù hợp cho phu nhân cá»§a há», hay tìm địa Ä‘iểm cho kỳ nghỉ cuối tuần cá»§a khách hàng.
Hình thức cổ Ä‘iển
Nếu nhìn trá»±c diện và bá» qua các tiểu tiết, dịch vụ ngân hàng cao cấp (vip- banking hay private – banking) không khác nhiá»u lắm so vá»›i … bán lẻ. Nguồn gốc nó vẫn là những dịch vụ ngân hàng tiêu chuẩn: dịch vụ thanh toán, dịch vụ thẻ tín dụng, dịch vụ trả trước, chi phiếu, thuê két sắt… Nhưng chính những Ä‘iá»u nhá» nhặt lại che giấu bản chất và tất cả sá»± hấp dẫn cá»§a khái niệm vip- banking.
Trước hết, việc phục vụ những nhân váºt đặc biệt quan trá»ng (VIP) này được tổ chức theo nguyên tắc “má»™t cá»a” vá»›i sá»± đảm bảo những Ä‘iá»u kiện thuáºn lợi tối Ä‘a cho các nhân váºt thượng lưu này. Thứ hai, Ä‘ây là dịch vụ đầu tư và tư vấn ngân hàng, quản lý tài sản, dá»± toán tài chính. Ba chân kiá»ng giữ cho vip- banking luôn vững vàng là tính cá nhân, sá»± tiện lợi và tính bí máºt tuyệt đối.
Nguyên tắc phục vụ cÅ©ng mang nặng tính cá nhân, nghÄ©a là đối vá»›i má»—i khách hàng sẽ có má»™t cách thức phục vụ riêng biệt. Trên cÆ¡ sở các dịch vụ ngân hàng thưá»ng gặp, má»—i ngân hàng lại “chế biến” nên má»™t sản phẩm má»›i không tuân theo khuôn khổ tiêu chuẩn nào theo yêu cầu cá»§a vị khách hàng giàu có.
Có ngân hàng dành riêng cho khách VIP má»™t ngưá»i quản lý, hay nhà tư vấn, ngưá»i chịu trách nhiệm soạn thảo kế hoạch quản lý tài chính cá nhân vá»›i khá nhiá»u công Ä‘oạn: phân tích chi phí- thu nháºp và nhu cầu cá»§a khách hàng, xác định nhiệm vụ và thảo luáºn những rá»§i ro, sau Ä‘ó đưa ra đỠnghị cụ thể (Ä‘ôi khi giai Ä‘oạn này Ä‘òi há»i sá»± tham gia cá»§a các chuyên gia trong thị trưá»ng bất động sản, bảo hiểm…) và có thể chỉnh sá»a nếu cần thiết. Thá»i Ä‘iểm bản đỠnghị được duyệt cÅ©ng là thá»i Ä‘iểm bắt đầu sá»± theo dõi và kiểm tra tài khoản cá»§a khách hàng dá»±a trên những biến động thị trưá»ng.
Mục tiêu chá»§ yếu cá»§a chuyên viên ngân hàng này là tổ chức nguồn tài chính cá»§a khách, trong khi phải luôn tính đến những nhiệm vụ ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Chỉ cần phân tích tháºt kỹ những nhu cầu cá»§a khách hàng thông qua các chi phí thưá»ng xuyên hay những vụ mua bán lá»›n là Ä‘ã có thể bắt tay vào soạn thảo chương trình quản lý tài chính. Má»™t yếu tố không kém phần quan trá»ng là thái độ cá»§a khách hàng đối vá»›i những rá»§i ro mà ông ta sẵn sàng chấp nháºn để thá»±c hiện những vụ đầu tư. Rất hiếm khi ngân hàng phải đối mặt vá»›i nhiệm vụ phải “nhân” số tài sản cá»§a khách hàng lên và làm cho ông ta thêm giàu có, mà ná»n tảng cá»§a private- banking là bảo toàn vốn, giữ và chuyển giao cho ngưá»i thừa kế.
Thông thưá»ng, những vị khách này được phục vụ ở những trung tâm dành riêng. Có thể ngưá»i quản lý sẽ gặp ông ta ở nÆ¡i nào ông cảm thấy thuáºn tiện, nếu ông không muốn má»i ngưá»i xung quanh biết. Như váºy, tính an toàn và bí máºt được đảm bảo tối Ä‘a. Làm việc vá»›i khách hàng VIP bao giá» cÅ©ng là những nhân viên có trình độ cao, có thể gá»i là lão luyện trong lÄ©nh vá»±c ngân hàng. Äiá»u tiện lợi dá»… thấy nhất là vị khách VIP không nhất thiết phải đến ngân hàng chỉ vì những việc nhá» nhặt. Tất cả những giấy tá» hay thông báo, thư tín từ ngân hàng Ä‘á»u được ngưá»i quản lý thá»±c hiện sau khi trao đổi và thống nhất vá»›i khách hàng qua Ä‘iện thoại, giúp khách hàng tiết kiệm thá»i gian vàng bạc – thứ quý nhất đối vá»›i con ngưá»i năng động thá»i hiện đại. Ngoài ra, ngưá»i quản lý này có thể Ä‘áp ứng má»i nhu cầu cá»§a VIP bất cứ lúc nào trong suốt cả 24 giá» cá»§a má»™t ngày.
Những yêu cầu cao cấp đối vá»›i nhà tư vấn
Nhà tư vấn có nghÄ©a vụ hướng đến khách hàng và làm má»i việc liên quan để bảo vệ quyá»n lợi cho khách hàng. Kỹ năng gây niá»m tin nÆ¡i khách hàng là đặc Ä‘iểm tính cách chá»§ yếu cá»§a nhà tư vấn này. Nhà tư vấn sẽ không thể “xoay sở” nếu thiếu kiến thức chuyên môn vì có quá nhiá»u thứ anh ta phải hiểu biết tưá»ng táºn: thị trưá»ng chứng khoán, các loại dịch vụ ngân hàng, những quy định trong lÄ©nh vá»±c ngân hàng và ngoại tệ, luáºt dân sá»± và các luáºt vá» thuế… Vá»›i lý do Ä‘ó, chúng ta không ngạc nhiên khi bắt gặp trong số các nhà tư vấn ngân hàng cả những nhà tài chính, cả các luáºt sư…
Nhưng chỉ những kỹ năng nghá» nghiệp không thôi sẽ không đủ đảm bảo cho con đưá»ng thăng tiến được trÆ¡n tru. Cá tính cá»§a nhà tư vấn cÅ©ng rất quan trá»ng, bởi vì anh ta thưá»ng xuyên làm việc vá»›i nhiá»u ngưá»i, mà lại là những ngưá»i không đơn giản. Nhà tư vấn cần phải là má»™t nhà tâm lý giá»i, biết lúc nào nên “hãm phanh” những vị khách bốc đồng khá»i những hành động liá»u lÄ©nh, hay biết giữ cho khách hàng khá»i sa vào những trạnh thái tinh thần tiêu cá»±c. Quản lý vốn cho khách hàng chỉ có thể được thá»±c hiện má»™t cách hiệu quả, nếu nhà tư vấn biết được nguồn gốc cá»§a nó, thái độ cá»§a khách hàng đối vá»›i rá»§i ro nói chung, tình trạng tài chính hiện tại và dá»± báo sá»± phát triển cá»§a nó trong tương lai… nghÄ©a là tất cả má»i thông tin liên quan mà khách hàng chia sẻ trên cÆ¡ sở tin tưởng ngưá»i quản lý.
Những bí máºt cá»§a VIP
Làm thế nào để trở thành khách hàng VIP? Các chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c ngân hàng luôn cho rằng, yếu tố then chốt ở Ä‘ây là vấn đỠtài chính cá nhân, và, tất nhiên, có má»™t tài khoản đủ lá»›n, sá»± trong sáng và minh bạch cá»§a hoạt động kinh doanh, cÅ©ng như tính hợp pháp cá»§a nguồn tài chính, danh tiếng cá nhân và cá»§a công ty được Ä‘ánh giá cao… Ngưỡng tối thiểu để má»™t khách hàng chuyển sang nhóm VIP là tổng số tiá»n gá»i phải đạt đến con số nhất định. Tùy thuá»™c vào quy định cá»§a má»—i ngân hàng mà con số có thể xê dịch từ 100 ngàn USD đến 500 ngàn USD.
Nhóm khách hàng này chá»§ yếu bao gồm những doanh nhân thành đạt: chá»§ doanh nghiệp, các nhà quản lý cao cấp… Ít khi ngưá»i ta thấy ở Ä‘ây có tên những ngưá»i hoạt động trong lÄ©nh vá»±c văn hóa hay các nhà bác há»c. Äá»™ tuổi trung bình cá»§a nhóm này là trên 30 và hỠđược định nghÄ©a như nhóm khách hàng có Ä‘òi há»i “khác ngưá»i” nhất.
Nghệ thuáºt sống
Má»™t trong những khuynh hướng má»›i nhất cá»§a private- banking là loại dịch vụ theo tiêu chuẩn sang trá»ng và xa xỉ, vá»›i tên gá»i Quản trị phong cách sống (Lifestyle management- LSM), nghÄ©a là tổ chức những quá trình, sá»± kiện không liên quan đến công việc, tháºm chí không “dính dáng” đến tài chính ngân hàng (nhà cá»a, nghỉ ngÆ¡i, giải trí, sức khá»e…). Nói chung là bất cứ sá»± “Ä‘á»ng đảnh” nào cá»§a khách hàng cÅ©ng trở thành nhiệm vụ bắt buá»™c đối vá»›i ngưá»i quản lý cá nhân.
Tuy Ä‘ây chỉ là dịch vụ thứ yếu, nhưng tất cả những Ä‘iểm đặc trưng cá»§a VIP- banking Ä‘á»u được giữ nguyên: có nhà tư vấn tài chính riêng, thông tin liên tục vá»›i khách hàng thưá»ng xuyên, có thể gặp gỡ bất cứ lúc nào trong ngày, tiết kiệm thá»i gian và đảm bảo bí máºt tuyệt đối.
Tất nhiên, “khởi động” chuyên gia trong má»i lÄ©nh vá»±c, những ngưá»i có khả năng Ä‘áp ứng được yêu cầu cá»§a khách hàng VIP, là má»™t việc quá sức đối vá»›i ngân hàng. Trong trưá»ng hợp Ä‘ó, ngân hàng sẽ phải tìm đến sá»± trợ giúp cá»§a các trung gian làm việc ở những mảng thị trưá»ng rất hẹp, dần dần hình thành nên mối quan hệ đối tác, đồng thá»i gia tăng cÆ¡ há»™i nháºn được phần hoa hồng không nhá» (đến 30%).
Nếu đưa vá» khái niệm dịch vụ, có thể nói LSM là làm cuá»™c sống thoải mái hÆ¡n, nhưng thông thưá»ng, ngân hàng không trá»±c tiếp đứng ra thá»±c hiện mà phải nhỠđến sá»± trợ giúp cá»§a nhiá»u tổ chức bên ngoài. Ở Ä‘ây, ngân hàng cÅ©ng chỉ Ä‘óng vai trò trung gian: nháºn nhiệm vụ từ khách hàng VIP rồi chuyển giao cho đối tác cá»§a mình.
Chỉ là PR?
Tuy nhiên, nhiá»u chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c ngân hàng cho rằng, những dịch vụ kèm theo hay những đỠnghị đặc biệt nào Ä‘ó chỉ là những công cụ khác nhau cá»§a hoạt động tiếp thị.
Phải thừa nháºn rằng tương lai cá»§a dịch vụ LSM là rất khả quan, nhưng Ä‘ây không thể coi là má»™t phần cá»§a private- banking trong thá»±c tế, mà chỉ nên coi là má»™t hình thức tạm thá»i để thu hút và giữ chân khách hàng, đồng thá»i quảng bá cho ngân hàng Ä‘ó. Thá»±c hiện những mong muốn bất thưá»ng cá»§a khách hàng thá»±c chất đơn giản hÆ¡n nhiá»u so vá»›i việc làm sao đưa ra được những sản phẩm “ăn Ä‘iểm” hÆ¡n đối thá»§ cạnh tranh. Mở rá»™ng dịch vụ kèm theo bằng năng lá»±c cá»§a tổ chức khác cÅ©ng chỉ là hành động có tính chất cảm Æ¡n, và Ä‘òi há»i ở ngân hàng sá»± khôn khéo trong giao tiếp vá»›i khách hàng.